Ben jij een professionele uitblinker? Zo word je baron

Stel, je vindt dat jij uitzonderlijke bijdragen hebt geleverd aan de maatschappij, of bijzondere vooruitgang hebt geboekt in jouw expertiseveld. Misschien kom je dan wel in aanmerking voor de adelstand? Want wie wil er nu geen ‘ridder’ of ‘baron’ op zijn visitekaartje ...

Wie zich verdienstelijk maakt, mag misschien binnenkort op de thee bij de koning. Hij doet de benoemingen van edellieden, maar dat wil niet zeggen dat hij persoonlijk mag beslissen wie de titels krijgt.

Adviescommissie

Het is de Consultatieve commissie voor de adellijke gunsten binnen de FOD Buitenlandse Zaken die beslist over de toekenning van adelijke gunsten. Ze bestaat uit maximaal veertien onafhankelijke leden, die geen enkele vergoeding krijgen.

Elk jaar maakt de commissie een lijst met namen die volgens hen in aanmerking komen. Het gaat om personen die zich verdienstelijk maakten in de academische wereld, de kunsten, magistratuur, zakenwereld, sociale werken of in de sport. Wie zichzelf of iemand anders wil voordragen moet zich per brief richten tot de koning (Koninklijk Paleis, 1000 Brussel) of de minister van Buitenlandse Zaken. Alle andere verzoeken zijn onontvankelijk.

Verschillende rangen

Door verdienste kan je ridder, baron, burggraaf of graaf worden, waarbij ridder de laagste titel is. Zo is Will Tura is tot ridder benoemd, choreografe Anne Teresa De Keersmaeker is barones, astronauten Dirk Frimout en Frank De Winne zijn burggraven. Jacques Rogge behoort tot een select clubje graven.

Wanneer de commissie de lijst met namen heeft opgesteld, gaat die naar de minister van Buitenlandse Zaken. Die kan de voorgestelde namen aanvaarden of schrappen of enkele namen toevoegen. Tot slot moet het kabinet van de koning de lijst goedkeuren. “Jaarlijks gaat dat om een tiental namen”, zo vertelt Paul De Win ons, griffier van de Raad van Adel. In 2010 en 2011 werden echter geen titels toegekend. “Wegens de regering van lopende zaken.” In 2012 werden 22 mannen en vrouwen tot baron of ridder geslagen. Onder andere Pierre-Olivier Beckers en Jef Colruyt mogen zich vanaf dan baron noemen. In 2013 worden onder andere kernfysicus François Englert, de geestelijke vader van het Higgs-deeltje, en voormalig VBO-topman Rudi Thomaes baron.

Wie op de lijst belandt, moet zich hier nog mee akkoord verklaren. Wie geen adellijke titel wenst, kan die ook weigeren. Uiteindelijk wordt een Koninklijk Besluit uitgevaardigd met de benoemingen, doorgaans net voor de nationale feestdag.

Kostenplaatje: ruim 3.700 euro

“Dat is echter nog maar het begin van een procedure”, vervolgt Paul De Win. "Er moet ook een adelbrief worden opgesteld - in kalligrafie, op perkament - waarin wordt vermeld waarom men de adellijke gunst kreeg." In deze documenten worden ook de wapenspreuk en het wapenschild van de geadelde opgenomen, al moeten die eerst goedgekeurd worden door de Raad van Adel. De adelbrief wordt vervaardigd door een zelfstandig kunstenaar, wat ongeveer 3.000 euro kost. Er moeten ook registratierechten worden betaald, minstens 751,20 euro.

Wanneer de kandidaat-edelman uiteindelijk bij de burgerlijke stand langsgaat met de benodigde papieren, wordt hij definitief in de adel verheven.