Moeten we afstappen van de vrije studiekeuze?

Moeten we de studierichting van onze studenten met zachte of harde hand sturen? Zodat we ze meer richting knelpuntstudies (ingenieur, verpleger, etc) leiden, diploma’s waar ze snel een job mee vinden? Kortom: hebben we daadwerkelijk meer nood aan meer ingenieurs en minder filosofen?

1. "Niet realistisch"

André Oosterlinck, oud-rector van de K.U.Leuven: “De vrije studiekeuze afschaffen, daarvoor heb je geen draagvlak in ons land. Ik heb indertijd een verplicht ingangsexamen voor iedereen voorgesteld. Ze liepen langs alle kanten over me heen. Je moet realistische voorstellen doen. Ik pleit voor de uitbouw van enkele topuniversiteiten, die enkel de intellectuele elite toelaten. Je hebt dat nodig om onze innovatiekracht te verhogen."

"Ik pleit ook voor een verplichte oriëntatieproef voor iedereen die hoger onderwijs wil volgen. Weiger je, dan krijg je sowieso geen toegang tot het hoger onderwijs. Studenten van vandaag kennen meestal niet eens de knelpuntberoepen. In een groot deel van het hoger onderwijs mag je over economische perspectieven of geld verdienen zelfs niet praten. Men vindt dat een vies woord. Ik niet. We moeten studenten veel meer informeren, confronteren met hun competenties én toekomstmogelijkheden, verbonden aan bepaalde keuzes.”

2. "Numerus clausus voor studies waar je toch geen baan mee vindt"

Philippe Wauters, secretaris-generaal van Feani, de Europese Federatie van Nationale Ingenieursverenigingen: “Waarom geen numerus clausus op studierichtingen waar je toch geen baan mee vindt? Iemand die bijvoorbeeld geen sociologie kan studeren, omdat de numerus clausus dat niet toelaat, zal misschien een studie als ingenieur overwegen wanneer hij zeker weet dat hij er een job mee kan versieren. Jongeren kiezen nu snel de makkelijkste weg. Tegelijk moet je die jongeren overtuigen van het nut om een studie te volgen waar de maatschappij nood aan heeft, door hen beter te informeren over de arbeidsmarkt voor hun studiekeuze.”

3. "Keuzevrijheid boven alles"

Kirsten Williamson heeft in Parijs haar eigen bedrijf voor rekruteringsmarketing en –onderzoek. Daarbij werkt ze nauw samen met het bedrijfsleven én universiteiten. “Keuzevrijheid voor de studenten moet een belangrijk uitgangspunt blijven. Wat uiteraard niet wil zeggen dat universiteiten blind moeten blijven voor onze economische noden. Ik zie op dat vlak twee opdrachten voor hen weggelegd. In eerst instantie moet er dringend werk worden gemaakt van bedrijfsstages, in alle mogelijke universitaire richtingen. Die kunnen studenten de ogen openen voor de carrièrekansen die het bedrijfsleven biedt, ook in afstudeerrichtingen die traditioneel weinig of niet op het bedrijfsleven of de pure industrie gericht zijn."

“Daarnaast, en minstens even belangrijk, zouden onze universiteiten meer aandacht moeten hebben voor de ontwikkeling van zogenaamde ‘soft skills’ bij hun studenten. Ik vind het helemaal niet zo evident dat iemand met een diploma geschiedenis of filosofie op zak tegenwoordig al haast bij voorbaat afgeschreven lijkt voor een baan in het bedrijfsleven. Leer hen projecten te ontwikkelen en verdedigen, leer hen te onderhandelen, leer hen in groep werken, maak duidelijk waar het bedrijfsleven voor staat en wat er de spelregels zijn.”

4. "Probleem lost zich vanzelf op"

Jonathan Holslag, hoofd onderzoek van het Brussels Institute of Contemporary China Studies: “De periode van economische luxe is voorbij, studenten zullen automatisch meer voor economisch interessantere studies kiezen. Ik zie wel wat in een numerus clausus voor een aantal opleidingen in de humane wetenschappen. Die grote instroom vind ik vandaag moeilijk te verantwoorden, zeker als je weet dat velen niet eens hun droomjob kunnen uitoefenen nadien.”

Tekst: Nico Schoofs, Filip Michiels en Ann Lemaître - Foto: Griet Dekoninck

Reageer

Moeten we studenten meer sturen in hun studiekeuze? Wat vind jij?