Wat omvat de job van woordvoerder bij vice-premier Van Quickenborne precies?

Naam: Tom Meulenbergs

Leeftijd: 35

Woonplaats: Begijnendijk

Functie: woordvoerder van vice-premier en minister van Pensioenen Vincent Van Quickenborne

Opleiding: licentiaat wijsbegeerte, specialisatie ethiek

In dienst sinds: 1 januari 2012

Voor hun contacten met de pers laten ministers zich bijstaan door een woordvoerder. Zo is Tom Meulenbergs de kerverse woordvoerder van pensioenminister Vincent Van Quickenborne. We vroegen hem hoe zijn job er precies uitziet.

Welk parcours heeft u afgelegd voor u bij deze job terechtkwam?

“Na mijn studies ben ik vier jaar assistent medische ethiek geweest aan de KULeuven. Ik combineerde dat toen al met freelance schrijfopdrachten voor onder meer de Artsenkrant, De Huisarts en De Morgen. Daarna heb ik een communicatiefunctie opgenomen bij het agentschap Zorg en Gezondheid van de Vlaamse overheid en vervolgens ben ik de communicatie gaan verzorgen van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. De volgende stap was dan het partijwoordvoerderschap bij Open Vld."

"In die functie heb ik Vincent Van Quickenborne leren kennen en zo ben ik dan zijn woordvoerder geworden. De rode draad in mijn carrière was altijd al communicatie, zij het steeds in een andere setting.”

Hoe ziet een gewone werkdag als woordvoerder er voor u uit?

“Mijn dag begint ’s morgens rond 6 uur met het doornemen van alle kranten op mijn iPad en het luisteren naar het ochtendnieuws en de actualiteitsprogramma’s op Radio 1. Soms heb ik dan, van thuis uit, al eens contact met de minister over de actualiteit en de agenda van de dag.”

“Vervolgens vertrek ik naar het kabinet in Brussel. Op het programma staan contacten met de communicatiemensen van de pensioenadministraties en collega-woordvoerders van andere ministers.  Ik loop ook eens binnen bij experts op het kabinet . Als woordvoerder is het belangrijk om op de hoogte te blijven van de stand van zaken van dossiers. Tussendoor volg ik via de radio en nieuwssites wat er die dag gebeurt en heb ik contact met journalisten die met concrete vragen zitten.”

“Een groot stuk van de job is ook het hertalen van vaak complexe technische dossiers naar een vorm die begrijpbaar is voor een breder publiek. Daarvoor werk je natuurlijk nauw samen met andere medewerkers van het kabinet. Teamwork is erg belangrijk in mijn taak als woordvoerder.”

“’s Avonds pik ik nog wat actualiteitenmagazines zoals Terzake en Reyers Laat mee en bereid ik de volgende dag voor.”

Kunt u een aantal voorbeelden geven van concrete taken die u uitvoert?

“Dat gaat van het schrijven van briefings voor journalisten tot het nalezen van speeches van de minister. Ik bereid ook zijn interviews voor en begeleid hem als hij organisaties of bedrijven gaat bezoeken.”

Bent u de enige verantwoordelijke voor de communicatie of krijgt u hulp van een assistent?

“Er is nog een halftijdse collega die vooral de presentaties van de minister maakt en de pers opvolgt. Binnenkort komt er wellicht ook nog een Franstalige collega bij.”

Pensioenen vormen een specifieke problematiek. Hoe heeft u zich daarin kunnen inwerken?

“We hebben een vakkabinet met experten. Sommigen zijn gedetacheerd uit de administratie en kennen de materie door en door. Met hen heb ik intensief contact, zodat ik op de hoogte kan blijven van alle details van de huidige regeling én van de hervormingen die we aan het doorvoeren zijn. Daarnaast had ik ook al enige bagage. Als partijwoordvoerder was ik tijdens de regeringsonderhandelingen namelijk al nauw betrokken bij enkele technische dossiers, waaronder de pensioenhervorming. Maar uiteraard is dit een vak waarbij er sowieso heel wat studiewerk komt kijken.”

Welke vaardigheden zijn er belangrijk in uw job?

“Je moet op een heldere manier kunnen denken, schrijven en praten. Ook een flinke dosis empathie is enorm belangrijk. Je moet je kunnen inleven in de emoties van je doelgroep en kunnen inschatten hoe jouw boodschap bij hen zal aankomen.”

“Je moet ook een vertrouwensrelatie kunnen opbouwen, zowel met je minister als met journalisten. Dat impliceert dat je steeds correct en eerlijk bent en liever niet kan zeggen dan foute informatie te verspreiden.”

“Als laatste is het ook belangrijk dat je op stresserende momenten koelbloedig kan blijven.”

Wat zijn de positieve kanten van dit werk?

“Inhoudelijk vind ik het zeer boeiend. Het zijn politiek belangrijke tijden: we moeten nu beslissen welke richting we met ons land uitgaan.”

“Ook het feit dat ik voor een liberale minister werk geeft mij veel voldoening. Ik heb me altijd sterk verwant gevoeld met de liberale visie die de menselijke vrijheid centraal stelt en inzet op kansen.”

“Ten slotte is politiek ook een zeer menselijke bezigheid: je hebt voortdurend intens contact met mensen en ook dat vind ik boeiend.”

Haalt u uit de concrete taken die bij uw job komen kijken ook voldoening?

“Ja, ik ben altijd al erg met taal bezig geweest en vind het dan ook heel bevredigend om goed geschreven teksten te kunnen afleveren. En natuurlijk geeft het voldoening als je merkt dat een speech aanslaat bij een publiek of als een boodschap blijft hangen.”

Wat zijn de minder positieve aspecten van uw werk?

“Het ‘opslorpend karakter’ zeg maar. Het interessante is dat er altijd wel iets gebeurt, maar soms kan dat al eens minder goed uitkomen als je bijvoorbeeld wordt opgebeld tijdens een weekend of in de kerstperiode. Als woordvoerder sta je voortdurend ter beschikking van de pers én van de minister. Maar goed: uiteindelijk is dat een keuze die je zelf maakt."

Wat is de beste voorbereiding voor iemand die woordvoerder van een minister wil worden?

“Je moet zeker een sterke politieke interesse hebben. Een brede opleiding kan ook helpen, al bestaat er geen specifiek diploma voor. Zelf heb ik filosofie gestudeerd, maar ik ken ook woordvoerders die rechten of communicatie hebben gestudeerd. En verder moet je strategisch, doordacht kunnen communiceren en over de vaardigheden beschikken die ik al genoemd heb. Maar uiteindelijk is politiek zo’n specifieke materie dat je de job pas leert door hem effectief te doen.”