Wat omvat de job van een vroedvrouw precies?

Een geboorte is zonder uitzondering een indrukwekkend moment. Een vroedvrouw zorgt daarbij dat alles vlot verloopt. Maar wat omvat haar taak precies? Marlene Reyns, voorzitster van de Vlaamse Organisatie van Vroedvrouwen en zelf ook actief in het beroep, geeft uitleg.

Marlene Reyns: “Voor mij stond het al heel lang vast dat ik vroedvrouw wilde worden. Maar in mijn studententijd bestond er voor vroedvrouw nog geen aparte opleiding en dus moest ik eerst verpleegkunde volgen alvorens ik mij kon specialiseren. Op het moment dat ik afgestudeerd ben was de vraag naar vroedvrouwen niet zo groot en dus heb ik eerst een tijdje als verpleegkundige gewerkt. Na een paar interims ben ik in ’86 dan in mijn vakgebied kunnen beginnen in het ziekenhuis van Sint-Niklaas. Zeven jaar later ben ik daarnaast ook gestart als zelfstandige vroedvrouw in bijberoep.”

Wat omvat de job zoal?

“Een vroedvrouw moet multifunctioneel zijn. Er is uiteraard het medische aspect, want we moeten inzicht hebben in de fysiologie van de zwangerschap en de bevalling om het kind alle kansen te geven. Maar ook technologische kennis is erg belangrijk. Zo wordt er van ons verwacht dat wij vlot kunnen omgaan met allerlei apparatuur om het foetale welzijn in de gaten te houden. Daarnaast spelen psycho-sociale vaardigheden een belangrijke rol. In de huidige maatschappij is culturele competentie een ware noodzaak. “

“Wij begeleiden niet alleen tijdens zwangerschap en de bevalling, maar kunnen ook al een rol spelen vóór de zwangerschap. Zo kunnen we adviezen geven, vrouwen inzicht bijbrengen over hun menstruele cyclus of hen wijzen op gezondheidsrisico’s. Ook na de bevalling, tijdens de kraamperiode, volgen wij de jonge moeders op de voet. Zelfstandige vroedvrouwen kunnen zelfs nog ondersteuning bieden aan huis totdat de baby 1 jaar oud is.”

Hoe verhoudt jullie taak zich tot die van de gynaecoloog?

“Er is tussen ons altijd een zeer nauwe samenwerking. Sommige ziekenhuizen laten de vrouw de keuze tussen een bevalling met gynaecoloog of een autonoom door de vroedvrouw uitgevoerde bevalling.  Maar in elk geval wordt de gynaecoloog er onmiddellijk bijgeroepen als er zich problemen voordoen. Bij een normale bevalling is het mogelijk bij de vroedvrouw te bevallen, bij pathologie  heeft de gynaecoloog  de touwtjes in handen en delegeert hij de taken naar de vroedvrouw.”

Hoe verschilt de taak van een zelfstandige vroedvrouw met die van een vroedvrouw in het ziekenhuis?

“Laat ik eerst zeggen dat wij zowel in een ziekenhuis als bij thuisbevallingen altijd moeder en kind voorop stellen. Maar als zelfstandige vroedvrouw heb je meer verantwoordelijkheid en moet je op je eentje beslissingen kunnen nemen. In een ziekenhuis werk je in een team en wordt er meer overleg gepleegd.”

”Een ander verschil is de flexibiliteit: in een ziekenhuis werk je in shiften en als jouw dienst erop zit, geef je de zorg gewoon door aan een collega. Als zelfstandige vroedvrouw moet je daarentegen altijd beschikbaar zijn. En dan maakt het niet uit of je op een feestje bent of dat je net in je bed ligt na een zware dag: je moet paraat zijn.”

Wat zijn de belangrijkste vaardigheden voor een vroedvrouw?

“Dat is zeer ruim. Ik denk onder meer aan een scherp observatievermogen, geduld om de natuur zijn gang te laten gaan, goede communicatieve vaardigheden en flexibiliteit. Ook handenarbeid is belangrijk in ons vak: wij gebruiken onze handen om de moeder te ondersteunen en om de baby te voelen .”

Wat zijn de positieve kanten van het werk?

“Je krijgt het voorrecht om een gast te zijn bij een zeer groots gebeuren. Zelfs na al die jaren ben ik telkens nog verwonderd hoe verheugd een gezin kan reageren op een pasgeboren kind. Ik vind het dan ook fantastisch dat ik een actieve rol kan spelen bij zo’n belangrijk moment. Ik heb mij mijn beroepskeuze nog geen moment beklaagd.”

Wat zijn de minder positieve kanten?

“Vroeger zou ik de flexibiliteit misschien als een nadeel gezien hebben, maar ondertussen ben ik dat al gewend. Ook mijn gezin heeft daarmee leren omgaan. Mijn partner en mijn kinderen weten dat ik onverwacht weggeroepen kan worden en dat ik er daardoor niet altijd kan zijn voor hen.”

“Uiteraard is het werk zelf ook niet alleen rozengeur en maneschijn. Uitzonderlijk kan het bijvoorbeeld gebeuren dat er een kindje sterft en dat valt natuurlijk heel zwaar. Als vroedvrouw is het dan ook onze rol om het gezin steun te bieden bij de verwerking.”

Zijn er ook doorgroeimogelijkheden voor een vroedvrouw?

“Die zijn eerder beperkt, al is het bijvoorbeeld wel mogelijk om aan research te gaan doen of om een beleidsfunctie in een ziekenhuis op te nemen. Met het oog daarop bestaat er naast de bacheloropleiding vroedkunde nu ook een masteropleiding verpleegkunde-vroedkunde. Er zijn trouwens ook steeds meer vroedvrouwen die doctoreren. Ik denk dus wel dat er voor vroedvrouwen in de toekomst nog meer functies op een hoger niveau zullen komen.”

Wie is Marlene Reyns?

Leeftijd: 49
Functie: deeltijds vroedvrouw in AZ Nikolaas in Sint-Niklaas, zelfstandig vroedvrouw in bijberoep en voorzitster Vlaamse Organisatie van Vroedvrouwen en Belgische organisatie van Vroedvrouwen (vrijwilligerswerk)
Opleiding: verpleegkunde, gevolgd door een specialisatie vroedvrouw
In dienst als vroedvrouw sinds: 1986