Wanneer heb ik recht op educatief verlof?

Ik ben voltijds nachtarbeider en zou graag opnieuw gaan studeren. Heb ik recht op educatief verlof?
Het antwoord van Els Dermout, SD Worx

Ja, opnieuw gaan studeren met educatief verlof kan ook voor nachtarbeiders. Nachtarbeiders hebben onder dezelfde voorwaarden recht op educatief verlof als werknemers die tijdens de dag werken. 

Wat is educatief verlof?

Educatief verlof is een systeem in de privé-sector dat werknemers toelaat om onder bepaalde voorwaarden van het werk afwezig te zijn voor het volgen van een erkende opleiding. Er hoeft geen verband te bestaan tussen de opleiding die de werknemer volgt en zijn functie in de onderneming.  De werknemer behoudt zijn recht op normaal loon tijdens die dagen of uren educatief verlof.  Het loon mag weliswaar beperkt worden tot een maximumgrens; deze bedraagt 2601 EUR/maand sinds 1 september 2009.  De werkgever kan terugbetaling bekomen (weliswaar forfaitair) van de lonen en sociale bijdragen die hij betaalt bij de opname van educatief verlof.

Beroepsopleidingen en algemene opleidingen erkend door de wet

Educatief verlof kan alleen genoten worden voor beroepsopleidingen en algemene opleidingen die erkend zijn door de wet en die minstens 32 uren omvatten. Om in aanmerking te komen voor educatief verlof voor nachtarbeiders moeten opleidingen in principe voldoen aan dezelfde vereisten als voor werknemers die tijdens de dag werken. De wet voorziet wel een uitzondering voor universitaire en hogeschoolopleidingen afgestemd op het afwijkende arbeidsregime van nacht- en weekendwerkers.  

Lessen buiten de werkuren

Eén van de vereisten voor universitaire en hogeschoolopleidingen om erkend te worden als  beroepsopleiding in het kader van educatief verlof bestaat erin dat de lessen ‘s avonds of tijdens het weekeinde moeten worden gegeven. In afwijking daarvan wordt toegelaten dat - als de organisatie voorziet dat de lessen maximaal éénmaal per week overdag worden gegeven - deze gevolgd kunnen worden door werknemers met nacht- of weekendprestaties in hun arbeidsregime.  

Aantal uren educatief verlof waar je recht op hebt

Het onderscheid beroeps- of algemene opleiding is van belang voor het bepalen van de maximumduur van het educatief verlof. Als algemene regel geeft een beroepsopleiding recht op maximaal 100 uur educatief verlof, een algemene opleiding maximaal 80 uur educatief verlof.  Als opleidingsuren samenvallen met het normale werkrooster van de werknemer verhoogt het maximum voor beroepsopleidingen tot 120 uur.
Het aantal uren educatief verlof waarop een individuele werknemer aanspraak kan maken voor een opleiding, is in beginsel gelijk aan het aantal “werkelijk” gevolgde lesuren (uiteraard beperkt tot voormelde maxima). 

Opname educatief verlof

De opname van het educatief verlof dient op voorhand gepland te worden binnen de onderneming. Daarbij moet rekening gehouden worden met de arbeidsorganisatie van de onderneming enerzijds én de belangen en specifieke situatie van de werknemer anderzijds.  Zo moet de werknemer de kans krijgen zijn volledig recht aan educatief verlof op te nemen en mag de planning geen beperking inhouden om de cursussen bij te wonen of deel te nemen aan de examens. Er dient maximaal over gewaakt te worden dat de lesuren niet samenvallen met de arbeidsuren.

Al deze principes gelden onverkort voor nachtarbeiders.