Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Waarom je je baas niet hoeft te vrezen als je een blunder begaat

Blunder je wel eens op het werk? Niets fout mee, zegt de Nederlandse psycholoog Arjan van Dam. Wie fouten maakt en er uit leert, maakt sneller carrière en levert op langere termijn betere prestaties.

60% van de bevolking is bang om iets verkeerd te doen

Maar liefst 60% van de mensen leidt aan sociale angst, een vorm van faalangst, schrijft psycholoog Arjan van Dam in zijn boek ‘De kunst van het falen’. Met andere woorden: meer dan de helft van de mensen is regelmatig bang om iets verkeerd te doen. Terwijl die kans sowieso groot is: we verspreken ons, maken iets kapot of leveren werk af dat niet perfect is. “Bij een sollicitatie is de kans dat je ‘faalt’ zelfs héél groot: er zijn x aantal kandidaten en er is maar één iemand die het uiteindelijk kan halen”, zegt Arjan van Dam. “Veel mensen zitten vast in het prestatiedenken waar onze hele samenleving van doordrongen is: succes telt, punt uit. Hoe je aan dat succes komt, is niet belangrijk, wel dat je het hebt. De kredietcrisis is daar aan illustratie van: je kon doen wat je wil, zolang je je oversten maar goede resultaten kon voorleggen.”

Focus op bijleren, resultaten volgen dan vanzelf

De Nederlandse psycholoog richt zijn pijlen niet zomaar op prestatiedenken en de bijhorende faalangst. Gerichtheid op prestaties is - paradoxaal genoeg - helemaal niet efficiënt, zo leidde hij af uit zijn onderzoek. Hij onderzocht 3 groepen mensen: bij de eerste groep lag de klemtoon op bijleren en fouten durven maken en bij de tweede groep op resultaten halen. De derde groep fungeerde als controlegroep. “De resultaten waren duidelijk: na 8 weken had van de eerste groep 33% van de mensen werk gevonden, bij de twee andere groepen was dat slechts om en bij 10%. En er is nog meer: de eerste groep besteedde meer tijd aan werk zoeken, was over het algemeen minder bang om fouten te maken, durfde meer te experimenteren en had meer zelfvertrouwen. Mensen die gericht zijn op leren, zijn er doorgaans ook van overtuigd dat je hard moet werken om iets te bereiken. Dat zijn net de attitudes en eigenschappen die je nodig hebt om tot betere resultaten te komen.”

Fouten maken is essentieel

Conclusie: we doen er met zijn allen goed aan om onze manier van denken aan te passen. Aangestookt door winstcijfers denken veel bedrijven enkel en alleen aan resultaten, terwijl dat niet werkt. Integendeel zelfs: mensen raken verlamd doordat ze geen fouten meer durven maken. Terwijl fouten maken net essentieel is bij het uitproberen van nieuwe dingen en dus bij innovatie. In plaats van fouten te bestraffen, zouden bedrijven werknemers die fouten melden beter belonen, denkt Van Dam. “Als je in bedrijven prestatiegerichtheid benadrukt, dan werk je dat soort gedrag in de hand en krijg je minder creativiteit en vernieuwing. Maar het is niet alleen in het bedrijfsleven dat die fout gemaakt wordt: ook in het onderwijs wordt er veel te resultaatgericht gedacht. Terwijl net daar leergerichtheid centraal zou moeten staan. Het is net met vallen en opstaan dat je leert en tot succes komt.”

Tekst: Dominique Soenens