Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Vrouwen zijn niet grappig (op kantoor)

Een gevatte opmerking tijdens een saaie vergadering, of een grap tijdens de lunch: humor kan je werk een stuk leuker maken. Als je een man bent, tenminste. Want kantoorhumor van vrouwen wordt in de meeste gevallen niet grappig bevonden.

Zijn vrouwen minder grappig dan mannen? Als we het onderzoek van taalwetenschapper Judith Baxter moeten geloven, klopt dat in ieder geval op het werk. Baxter, werkzaam aan de Aston Universiteit in Birmingham, deed in 2012 onderzoek bij zeven grote organisaties, waar ze veertien meetings bijwoonde. De helft werd geleid door mannelijke managers, de andere helft door vrouwelijke managers. Wat bleek: in meer dan 80 procent van de gevallen werd op de grappen van de vrouwen niet gereageerd, terwijl wel gelachen werd om 90 procent van de grappen van de mannen. Met als resultaat dat de mannelijke managers ook drie maal zoveel grappen maakten. “Mannen gebruiken humor als een leiderschapstool, om te laten zien dat ze de baas zijn”, zegt Baxter in Business Week. “Als vrouwen vergelijkbare humor gebruiken, wordt dat als negatief ervaren.”

Mannenhumor, niet voor vrouwen

Blijkbaar horen mannen op kantoor de grappen te maken en wordt van de vrouwen verwacht dat ze erom lachen. Grappig? “Eigenlijk best wel tragisch”, vindt Sibe Doosje. Als docent en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht doet Doosje al jaren onderzoek naar humor. “Toevallig zijn mijn studenten net bezig met een onderzoek naar het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke komieken. Blijkt dat vrouwelijke komieken een drempel voelen om grappig te zijn, vooral voor een publiek van mannen.” Volgens Doosje ligt de oorzaak in zowel natuur als cultuur. “Mannen gebruiken humor om te domineren, of om zichzelf te bevestigen in hun rol. Vrouwen gebruiken humor eerder om sociale contacten te maken of te versterken.” Het is zeker niet zo dat vrouwen niet grappig zijn, zegt Doosje. “Vrouwen zijn goed in relativerende humor, waarmee ze de band met anderen versterken. Mannen zijn meer fan van provocerende, directe grappen. Als vrouwen dat soort grappen beginnen te maken, voelen mannen zich eerder bedreigd.”

Seksuele grapjes

Dat merkt coach en schrijver Saskia Paulissen ook in de praktijk. Tijdens haar workshops bij bedrijven, waarbij ze sekseverschillen op de werkvloer onder de loep neemt, benadert Paulissen mannen bewust anders dan vrouwen. “Mannen hebben directe communicatie nodig, vrouwen zijn gevoeliger voor non-verbale signalen. Mijn tips zijn daarom vooral op vrouwen gericht. Zij kunnen hun gedrag makkelijker aanpassen dan mannen.” Wie niet sterk is, moet slim zijn dus. Toch blijft het volgens Paulissen lastig voor vrouwen om op de lachspieren van hun mannelijke collega's te werken. “Vooral vrouwen aan de top worden nog vaak als humorloos of 'bitchy' gezien. Het probleem is dat als vrouwen grappen maken, ze dit vaak ten koste van zichzelf doen. Hierdoor worden ze juist kwetsbaar voor collega's.” Daarnaast is de scheidslijn tussen flirterige humor en seksuele intimidatie dun, weet Paulissen uit eigen ervaring. “Mannen gebruiken seksuele 'grapjes' om indruk te maken en om hun machtspositie te versterken. Ik weet nog dat mijn eerste baas een denigrerende opmerking maakte over mijn uiterlijk, tijdens een volle vergadering. Het effect op mij als professional was voor hem onbelangrijk.”

Humor als smeermiddel

Het advies van Paulissen aan vrouwen luidt dan ook: probeer mannen niet te imiteren, maar tracht je vrouwelijke kwaliteiten juist te benutten. “Plagerige humor en scherpe opmerkingen worden van vrouwen wel geaccepteerd. En je kunt er mannen mooi mee op hun plaats zetten.” Ook Doosje denkt dat vrouwen niet bang moeten zijn om humor te gebruiken. “Humor op het werk is super belangrijk. Het is een smeermiddel om de motor van een organisatie goed te laten lopen. Als je dat weghaalt, ontstaat een kille, mechanische werkelijkheid.” Of je nu man of vrouw bent, Doosje raadt iedereen aan om dicht bij zichzelf te blijven. “Wees grappig zoals jij het wil. Humor is een wonderlijk iets, maar je moet er niet te veel over nadenken. Want dan is het sowieso niet grappig.”

Ken je deze al?

Moppen tappen op de werkvloer, kan dat nu wel of niet? Volgens universitair docent en humorexpert Sibe Doosje ligt het aan je publiek. “Over het algemeen worden moppen vaker gemaakt en gewaardeerd door lager opgeleiden. Hoger opgeleiden – en vooral vrouwen – zijn slecht in het onthouden van moppen. Niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze meer houden van creatieve, spontane humor.” Toch het ijs breken met een goede mop? Op debestemoppen.nl kun je putten uit een enorme hoeveelheid kantoormoppen.

Tekst Marieke Verhoeven, Intermediair