Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Transgender op het werk: "Overdag Jan op kantoor, ’s avonds Sofie op de sofa"

Ooit waren ze ‘M met talent’. Vandaag vallen ze onder de ‘V met talent’. Of omgekeerd. De sociale impact van een geslachtsverandering is zonder meer immens, maar toch blijft er vandaag een levensgroot taboe rusten op transgenders en transseksuelen op de werkvloer.

Omkleden in wegrestaurant

Een anoniem toilet in een zo mogelijk nog anoniemer wegrestaurant. Hier begint en eindigt Sofie’s werkdag al jarenlang. ’s Morgens stapt ze er binnen als vrouw, om even later als man weer naar buiten te komen. ’s Avonds volgt het omgekeerde ritueel, en wordt de mannelijke manager in het kleinste kamertje opnieuw de Sofie die ze overdag doodgraag wil maar nooit kan zijn. Ze is medio 40, groot en frêle, met onmiskenbaar vrouwelijke looks. Laat daar nu net het probleem liggen. Want die vrouwelijkheid, daar heeft haar baas het niet meteen op begrepen.

Jarenlang geworsteld

Sofie: “Ik groeide op in een typisch West-Vlaams gezin, gesloten en tjokvol taboes. Ik voelde me niet goed in mijn vel en worstelde jarenlang met mijn identiteit, maar ach, dat zou wel overwaaien, eens ik trouwde en kinderen kreeg. Althans, dat dacht ik. Van internet was in die periode nog lang geen sprake, maar na die ene uitzending op Terloops - gewijd aan het toen nog bijzonder exotische fenomeen transseksualiteit - vielen alle stukjes van de puzzel plots op hun plaats.

Toch heb ik ook nadien mijn vrouw-zijn nog vele jaren lang in het geheim beleefd. Ik trouwde en kreeg kinderen, maar zelfs dan durfde ik niet uit de kast te komen. Ik werkte toen als vertegenwoordiger in bijberoep, en reed rond met een koffer vol vrouwenkleren in de koffer. Na mijn laatste klantenbezoek kleedde ik me om en dirkte me op, zodat ik nog een halfuurtje mezelf kon zijn. Pas toen ik de dertig al ruim gepasseerd was, heb ik de knop eindelijk kunnen omdraaien en ben ik stilaan meer en meer als vrouw gaan leven.

Opmerkingen op het werk

Stap voor stap, al hadden mijn beste vrienden wellicht al behoorlijk snel door hoe de vork in de steel zat. Op het moment dat ik besloot om mijn haar en nagels te laten groeien, kreeg ik voor het eerst ook opmerkingen op het werk. Ik werkte intussen al jarenlang in een behoorlijk groot bedrijf, en was daar doorgegroeid naar een managementfunctie waarin ik ook een twintigtal werknemers onder mij had. Of ik eens naar het kantoor van de directeur wilde komen, voor een gesprek over die vrouwelijkheid van mij? Waarna ik van de toenmalige personeelsverantwoordelijke in niet mis te verstane bewoordingen te horen kreeg dat de ceo niet bepaald gecharmeerd was door mijn vrouwelijke kant.

Ik wist even niet goed waar ik het had, en heb de hele situatie als een grapje uitgelegd, waarna ik thuis prompt mijn haar en nagels geknipt heb. Uit angst mijn baan te verliezen, zonder meer. Nu, op termijn is dat natuurlijk geen oplossing, want uiteindelijk wordt de drang toch te sterk, en amper een jaar later verscheen ik opnieuw met lang haar en dito nagels op het werk. ’s Avonds en in het weekend leefde ik intussen volledig als een vrouw, terwijl ik op kantoor als man verscheen, de haren netjes in een staartje gebonden.

Tijdens het weekend een vrouw

Het gebeurde wel eens dat ik in het weekeind collega’s of klanten ontmoette, zodat het niet al te lang duurde alvorens er ook op het werk allerlei verhalen over mij de ronde begonnen te doen. Op een bepaald ogenblik – ik werkte toen al heel wat jaren in dat bedrijf – besloot ik op het werk open kaart te spelen. Daar is me toen meteen duidelijk gemaakt dat ik in mijn privéleven maar moest doen wat ik niet laten kon, maar dat er geen sprake van kon zijn dat ik ook op het werk als vrouw zou opduiken.

Terwijl zowat iedereen daar intussen perfect op de hoogte was van de situatie, en vele collega’s me er zelfs openlijk over aanspraken. ‘Alle begrip voor mensen zoals jij die zich niet goed in hun vel voelen, maar de werkgever vindt dit helemaal niet leuk’, kreeg ik te horen van de personeelsdirecteur. Terwijl uitgerekend dat soort reacties allerlei verhalen en roddels voedt en in stand houdt. Zo ben ik dus in de situatie beland dat ik thuis als Sofie vertrek, me omkleed in een wegrestaurant, en dan acht uur man ga spelen.

Waar sta je dan nog met al je dure hr-theorieën dat iemand die zich goed in zijn vel voelt gewoonweg ook beter presteert? Ook heel wat klanten en leveranciers zijn intussen op de hoogte. Meer nog, ze moedigen me aan om tijdens een voorstelling of evenement gewoon mezelf te zijn en als Sofie op te dagen. Natuurlijk krijg ik af en toe wel eens een negatieve reactie op de werkvloer, doorgaans wanneer ik iemand een uitbrander heb moeten geven. ‘Strandjanet’, klinkt het dan in de gang, maar dat soort reacties uit zwakheid laat me volledig koud. Ik word hier immers verplicht om de strandjanet te spelen.”

Lees het volledige artikel in Vacature Magazine van 21 mei 2011.

Voor meer info over dit thema: www.t-werkgroep.be