Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Sheryl Sandberg, COO van Facebook: stoute meisjes komen overal

Sheryl Sandberg, Chief Operating Officer bij Facebook, brengt een boek uit waarin ze vrouwen aanspoort om voluit voor hun carrière te gaan, of om op zijn minst uitdagingen te blijven zoeken. Ook als ze kinderen hebben. “De belangrijkste beslissing in de loopbaan van een vrouw is de keuze van haar levenspartner.”

Om topvrouw te worden bij Facebook moet je uit bijzonder hout gesneden zijn. Vraag maar aan Sheryl Sandberg (43). Toen ze nog als uk in de lagere school zat, moest ze zorg dragen voor haar jongere broer David en haar zus Michelle. “Volg me, luister goed naar mijn monologen en roep luidop ‘Je hebt gelijk!’ als ik gedaan heb”, zo maakte ze hen duidelijk. “Mensen lachen als ik dat verhaal vertel, maar ik voel me nog altijd een beetje beschaamd over mijn gedrag van toen”, schrijft Sandberg in haar boek, met als titel ‘Lean In: Women, Work and the Will to Lead’. Dat verklapte The Huffington Post, die samen met enkele andere toonaangevende Amerikaanse media vooraf een kopie van het boek kon inkijken. “Het is des te opmerkelijker, omdat ik nu net een boek uitbreng over de vraag waarom het zo erg is dat meisjes op die manier gecommandeerd worden. Misschien is het net een deel van de reden waarom ik het boek geschreven heb.”

Sandberg mag er dan al ietwat beschaamd over zijn, haar persoonlijkheid legde haar geen windeieren. Een opmerkelijke anekdote in dat verband: ze werd toegelaten tot de universiteit van Harvard omwille van haar persoonlijkheid, niet omwille van haar academisch potentieel. Al was ze een briljante studente. Nadat Sandberg afstudeerde aan Harvard, haalde ze – met grootste onderscheiding – een MBA aan de Harvard Business School. Om vervolgens bij onder meer McKinsey en Google te werken, waar ze Vice President of Global Online Sales & Operations was, en waar Mark Zuckerberg haar in 2008 wegplukte om Chief Operating Officer te worden bij Facebook. Tussendoor trouwde ze ook, zij het met veel minder succes. Op haar 25ste, één jaar na haar huwelijk, was ze al gescheiden van haar eerste man. “Dat voelde aan als een gigantische mislukking. Ik heb lang gedacht dat mijn professionele verwezenlijkingen – welke ook – altijd zouden verbleken, in vergelijking daarmee”, schrijft Sandberg nu in haar boek.

In 2004 trouwde ze opnieuw, deze keer wel gelukkig. Met haar tweede man heeft de topvrouw intussen een zoon en een dochter. Onmogelijk om als vrouw een topcarrière én kinderen te hebben? Onzin, bewijst Sandberg. In haar boek wil ze net duidelijk maken dat het goed is om én ambitie te hebben én je baas te vertellen dat je kinderen wil. Dat het goed is om hard te werken, maar ook om vroeg genoeg naar huis te vertrekken om de avond door te brengen met je kinderen. Zo vertelde ze vorig jaar aan het Amerikaanse magazine Inc. dat ze al jarenlang regelmatig om halfzes ’s avonds haar kantoor verlaat. Haar man David Goldberg, een entrepreneur in Silicon Valley, vertrekt op ongeveer hetzelfde uur. “Maar in mijn geval zegt niemand er iets over”, merkt Goldberg droogjes op.

Think big

Niet toevallig wil Sandberg met haar boek vrouwen uitdagen om harder en beter te werken. Ook als ze kinderen hebben. De grootste barrière die tussen vrouwen en een succesvolle carrière in staat, zijn die vrouwen zelf, vindt ze. Te veel vrouwen raken verstrikt in wat ze het Tiarasyndroom noemt: ze wachten op een beloning voor hun goeie werk, in plaats van kansen te grijpen, risico’s te nemen en actief hun carrière in handen te nemen. Zelfvertrouwen, dat is wat veel vrouwen volgens haar ontbreekt om leiders te worden en succes te hebben. Ze vertelt hoe ze daar zelf ook soms nog last van heeft, hoe vreemd dat ook mag klinken voor een vrouw in haar positie. “Ik gekscheer er nog altijd over dat ik graag voor een paar uur evenveel zelfvertrouwen als mijn broer zou willen hebben. Dat moet zo’n ongelooflijk goed gevoel geven”, schrijft ze in haar boek, meldt Business Insider. Sandberg verwijst daarbij naar posters die bij Facebook aan de muur hangen: ‘Fortune favors the bold’ en ‘What would you do if you weren’t afraid?’. Uitspraken die volgens haar op maat van vrouwen gesneden zijn.

Al wil Sandberg voor alle duidelijkheid de vrouwen niet viseren. “Sommigen zullen misschien denken dat ik andere verantwoordelijken buiten schot laat. Of erger nog, dat ik de vrouwen de schuld in de schoenen schuif door te focussen op wat ze zelf kunnen veranderen en door hen aan te zetten om te gaan voor hun carrière. Niets is minder waar. Ik geloof alleen dat vrouwelijke leiders de sleutel zijn om tot een oplossing te komen.” ‘Think big’, is haar advies. Wees ambitieus. En geloof in jezelf. Niet makkelijk, want vrouwen krijgen al op jonge leeftijd boodschappen die net het tegenovergestelde zeggen. “De stereotypen die ons van kinds af in gelepeld worden, remmen ons ook af tijdens onze carrière”, zei ze in januari op het World Economic Forum in Davos. “Vergelijk het met een marathon lopen. Iedereen moedigt de mannen aan, maar voor vrouwen is de boodschap anders: ben je zeker dat je wil meelopen? Heb je geen kinderen thuis? Moeten we hier niet eens over spreken?” Ze verwijst terloops ook naar T-shirts voor kinderen die tegenwoordig in de VS te koop zijn: ‘Smart Like Daddy’ en ‘Pretty Like Mummy’. Het leidt er volgens Sandberg toe dat succesvolle vrouwen aan populariteit verliezen wanneer ze succesvol worden, terwijl succesvolle mannen alleen maar populairder worden.

Onder meer door dat soort negatieve boodschappen leunen bepaalde vrouwen beetje per beetje achterover en laten ze uiteindelijk hun carrière schieten. Vandaar de titel van haar boek: leun niet achterover, maar ‘lean in’. Ga voluit voor je carrière, laat niemand je iets aanpraten. En denk goed na over de keuzes die je maakt. “Wat ik het duidelijkst gezien heb in mijn 20-jarige carrière is het volgende: vrouwen nemen bijna nooit één enkele beslissing waardoor ze van de arbeidsmarkt verdwijnen. Wel nemen ze een opeenvolging van kleine beslissingen, waardoor ze zichzelf uiteindelijk helemaal wegcijferen. Het begint soms al in het laatste jaar van hun studies geneeskunde, waarin ze een iets minder interessante specialiteit kiezen, omdat ze later misschien minder willen focussen op hun werk. Doe dat niet. Als je stopt met jezelf uit te dagen, raak je op den duur verveeld”, aldus Sandberg in een speech voor een publiek van jonge vrouwen op het Barnard College in New York in 2011.

Topvrouw zkt. nieuwe man

Vrouwen moeten er dus voor gaan en het nodige zelfvertrouwen hebben om dat te doen. Maar even belangrijk is de partner waarvoor ze kiezen. Iets waar Sandberg vanuit haar persoonlijke ervaring over kan meespreken. “De belangrijkste carrièrebeslissing voor een vrouw is of ze een levenspartner zal hebben en wie dat zal zijn. Ik ken geen enkele vrouw in een leidinggevende positie wier partner haar carrière niet volledig – en ik bedoel echt volledig – ondersteunt. Daar zijn geen uitzonderingen op. Geen enkele.” Sandberg heeft het niet over een partner die zijn vrouw alleen maar aanmoedigt, maar ook zijn verantwoordelijkheid neemt in het huishouden. Een partner dus die de helft van de keren de luiers van de kinderen ververst, de helft van de was en de helft van de boodschappen doet. Nog tijdens haar speech op het Barnard College zei ze: “Als je iemand kiest die bereid is om de lasten en de lusten van je leven mee te helpen dragen, raak je veel verder. De wereld zou een veel betere plek zijn als mannen de helft van de huishoudens voor hun rekening zouden nemen en vrouwen de helft van onze bedrijven.”

Maar ook bij die bedrijven is er nog werk aan de winkel. Op de werkvloer is er veel discriminatie tegenover vrouwen, zegt Sandberg. Openlijk en verborgen. En niet te vergeten: er is een gebrek aan flexibiliteit. Allemaal redenen waarom er meer openheid nodig is. Vrouwelijke werknemers moeten met hun leidinggevende kunnen spreken over het feit dat ze kinderen willen, vindt Sheryl Sandberg. Omgekeerd moeten leidinggevenden in alle openheid aan vrouwen kunnen vragen of ze kinderen willen. Delicate materie, want volgens de Amerikaanse (en de Belgische) wetgeving mogen werkgevers bijvoorbeeld zwangere sollicitanten niet weigeren. Evenmin mogen ze polsen naar hun kinderwens. Fout, vindt de coo van Facebook. “Er moet veel meer openheid komen op dat vlak.”

Tegelijk moeten vrouwen niet te hoog willen mikken, benadrukt Sandberg. Perfectie is voor niemand weggelegd. Compromissen zijn onvermijdelijk. Een gezonde levensstijl en een goed, ondersteunend netwerk: dichter dan dat kom je niet bij de perfectie. Sandberg verwijst daarbij naar nog een motto dat in de kantoren van Facebook te lezen is: “Done is better than perfect”. Vrij vertaald: streef geen perfectie na, maar zorg ervoor dat je dingen gedaan krijgt. Iets waar Sheryl Sandberg tot dusver vrij goed in geslaagd is. “Ik probeer om zo veel mogelijk te leven volgens dat motto en om onbereikbare normen te vergeten. Naar perfectie streven, is in het beste geval frustrerend en in het slechtste geval verlammend”, aldus nog Sandberg in haar boek. 

Vrouwen onder elkaar

Grote rivale van Sheryl Sandberg in de discussie over werkende vrouwen is Anne-Marie Slaughter (54). Slaughter bekleedde een topfunctie bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, maar stopte hiermee in de zomer van 2012. Omdat ze vond dat ze tekort schoot als moeder. In een veelbesproken artikel ‘Why women still can’t have it all’ in The Atlantic betoogt Slaughter dat een topfunctie niet te combineren valt met een gezin. Feministen die dat wel beweren, zoals Sheryl Sandberg, zouden vrouwen een onhaalbaar ideaal voorspiegelen en hen nog meer gestrest maken dan ze al zijn. “Sheryl Sandberg is bovenmenselijk en rijk”, zei Slaughter in Fortune magazine, toen haar werd gevraagd wat ze van Sandbergs boodschap vond.

Oftewel: Sandbergs advies om meer ambitie te tonen en om voorafgaand aan een zwangerschap voluit voor een carrière te gaan, zou niet van toepassing zijn op vrouwen zonder uitzonderlijk hoog energieniveau en een leger aan hulp in het huishouden. Slaughter legt in haar betoog de nadruk op institutionele veranderingen, zoals betere kinderopvang. Als zelfs zij, met een man die veel zorgtaken op zich neemt en een vrouw als baas (Hillary Clinton), het niet voor elkaar kreeg om haar baan te combineren met kinderen, dan zou het voor vrouwen in minder fortuinlijke omstandigheden nog veel zwaarder zijn. Sandberg erkent dat institutionele veranderingen nodig zijn, maar legt in haar boodschap de nadruk op verandering bij de vrouwen zelf: ze zouden ambitieuzer moeten zijn en hun kansen moeten grijpen. Tot een toenadering tussen Sandberg en Slaughter is het tot nu toe niet gekomen. Volgens de New York Times heeft Sandberg na een korte e-mailwisseling het contact met Slaughter verbroken en weigert ze naar bijeenkomsten te komen waarbij ook Slaughter is uitgenodigd.

Yahoo, ik ben zwanger!

De discussie over vrouwen in topfuncties laaide op na de aanstelling van Marissa Mayer (37) als ceo van Yahoo, in de zomer van 2012. Niet alleen haar overstap van het succesvolle Google naar het noodlijdende Yahoo baarde opzien, maar ook het feit dat Mayer bij haar aanstelling zes maanden zwanger was. Mayer nam rond de bevalling van haar zoon slechts een paar weken zwangerschapsverlof op en werkte in die weken thuis verder. “Ik blijf graag bij alle beslissingen betrokken”, aldus Mayer in Fortune Magazine. Volgens Mayer maakte geen van de bestuursleden van Yahoo een punt van haar zwangerschap. Zij zag dat als een teken van “progressief denken” van het internetbedrijf. Maar sommigen, zoals CNN-columniste Kristie Lu Stout, wezen erop dat zwangerschapsverlof een belangrijke functie vervult en riepen Mayer op om openlijk de discussie aan te gaan over hoe je een zwangerschap kunt combineren met een topfunctie. Anderen, zoals Jena McGregor van de Washington Post, prezen Mayer dan weer en schreven haar een voorbeeldrol toe. Sheryl Sandberg hield zich tijdens die discussie op de achtergrond. Behalve een potentiële medestander in haar strijd voor meer vrouwen in topfuncties is Mayer immers ook een concurrente. Sandberg vervult een tussenpositie: ze vraagt dat vrouwen meer ambitie te tonen, maar roept ook op tot een openhartig gesprek over de biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Na Mayers aanstelling bij Yahoo schreef Sandberg op haar Facebook-pagina: “Gefeliciteerd Marissa Mayer! Geweldig nieuws voor alle vrouwen (en mannen!) in Silicon Valley.”

Tekst: Dominique Soenens, Eva van Der Valck