Oost-Vlamingen verleggen de grenzen, van kabeldraagsystemen tot luxelingerie

De Ronde van Vlaanderen in kmo-land: deel 1, Oost-Vlaanderen

Ze groeiden in omzet en/of in personeel de voorbije jaren, en de wereld is meer dan ooit hun speelterrein. Tien kmo’s met expansiedrang, in de provincie Oost-Vlaanderen.

1. Mistral Home, specialist in binnenhuistextiel

>>Omzet: 37 miljoen euro
>>Groei: 25 procent meer personeel de voorbije drie jaar
>> Exporteert naar 27 Europese landen

In 1994 begon Luc Vanderbauwhede Mistral Home in zijn garage, samen met zijn vrouw Claire. Anno 2012 draaien 25 werknemers een omzet van 37 miljoen euro. Mistral Home koopt stof aan en verwerkt die tot stijlvol binnenhuistextiel. De zetelhoezen, tafellakens en dergelijke worden via supermarktketens aan de man gebracht in 27 Europese landen.

Mistral heeft mee geïnvesteerd in twee productievestigingen in Bulgarije en Polen. Maar het logistieke hart, 12.000 vierkante meter groot, zit in Nazareth. General manager Luc Vanderbauwhede: “Ik zit hier met vier designers, die voortdurend nieuwe collecties maken in onze eigen studio’s. Onze ‘signatuur’ koppelen we aan ideeën van onze leveranciers en dessins die we inkopen bij Europese ontwerpers. We verkopen geen producten meer, maar totaaloplossingen, tot en met de volledige begeleiding van de stand in de supermarkt.”

Wie succes heeft, wordt gekopieerd, maar daar laat Vanderbauwhede zijn slaap niet voor: “De uitdaging is om nog vlugger nieuwe ontwerpen te bedenken, want de Chinezen zijn niet van gisteren. Naast onze productievestigingen in Bulgarije en Polen hebben we ook al jaren kantoren in China, Pakistan en India van waaruit we afgewerkte producten importeren. Ik zat als een van de eersten in Pakistan, nu zit iedereen daar.”

Zoals vele bedrijven vindt Mistral Home moeilijk goeie verkopers. Luc: “ Ken je ‘tsjollen’? Dat is dialect voor: met je koffer het vliegtuig op om 6 uur ‘s morgens, om 22 uur thuiskomen, en de dag nadien meteen richting Zuid-Frankrijk om een nieuwe klant het hof te maken. Veel jonge mensen willen dat niet meer. Maar verkopers voor onder de kerktoren hebben we niet meer nodig.”

2. Roxell levert wereldwijd voeder- en drinksystemen

>>Omzet in 2011: 82 miljoen euro
>>Groei: 25 procent meer personeel de voorbije twee jaar
>>Expansie: exporteert naar 80 landen

Gino Van Landuyt

Relatief onbekend in eigen land, sant in ‘t buitenland: Roxell uit Maldegem ontwikkelt en produceert voer- en drinksystemen voor de intensieve veehouderij, exporteert naar meer dan 80 landen en beschikt over een netwerk van 150 distributeurs. 2011 was een recordjaar met een omzet van 82 miljoen euro.

Alle grote vleesproducenten doen een beroep op de diensten van Roxell. Saha uit Thailand, een van de allergrootsten in Zuidoost-Azië, bestelde dit jaar voer- en drinksystemen voor 392 nieuwe stallen die samen plaats bieden aan zo’n 8 miljoen vleeskuikens. Ook het Midden-Oosten is een sterke markt. Een Saoedische agro-ondernemer bouwde 417 nieuwe stallen en betrok Roxell bij de inrichting. Managing director Gino Van Landuyt: “De groeimarkten van de toekomst zijn uiteraard China en India in Azië, en Argentinië en Brazilië in Zuid-Amerika.”

Er voet aan grond krijgen is soms echter een werk van lange adem. “Brazilië is de grootste exporteur van vlees wereldwijd en meteen ook een van de grootste verbruikers, maar het is enorm protectionistisch. Importeren als buitenlander is heel moeilijk door de zware importtarieven, er zelf een handel opzetten is al even lastig.” Van Landuyt weet waarover hij praat, want eind jaren negentig deed het bedrijf al een poging om in Brazilië voet aan de grond te krijgen. Gino Van Landuyt: “Ieder jaar worden daar zowat 4.000 nieuwe stallen gebouwd. Het is een prijsgerichte markt en op technologisch vlak vrij conservatief, maar de mentaliteit verandert ook daar.”

De voorbije twee jaar groeide het personeelsbestand van Roxell met een kwart aan tot 230 werknemers, inclusief tijdelijke krachten. Niet evident om al die mensen in te passen, én ze überhaupt te vinden. Gino: “Vertegenwoordigers voor de Benelux vormen geen probleem, maar een Belg vinden die vandaag nog bereid is om tien dagen te reizen, is een ander verhaal. Ingenieurs zijn ook niet gemakkelijk te vinden, en we zijn nu al een jaar op zoek naar een geschikte aankoper.” En voor wie er nog mocht aan twijfelen, er kruipt veel denkwerk en innovatie in een voerpan. Gino: “Twintig ingenieurs houden zich louter bezig met productontwikkeling.

3. Fytolab: analyses van pesticidenresidu’s

>> Omzet vervijfvoudigde sinds de begindagen, 35% van omzet via export tegenover 0% bij opstart

Carine De Clercq

Fytolab groeide als spin-off uit de vakgroep Gewasbescherming van de Universiteit Gent. Het labo werd in 2001 opgericht in de nasleep van de dioxinecrisis, vanuit de roep om extra controles op bijvoorbeeld pesticiden in voedingsmiddelen. Carine De Clercq, general manager: “In die begintijd waren de veilingen en de overheid de belangrijkste klanten. Ondertussen zijn vraag en aanbod sterk verbreed, mede door de analyse van mycotoxinen (gifstoffen geproduceerd door schimmels in bijvoorbeeld granen, nvdr). We werken voor al wie zich tussen de landbouwer en eindconsument bevindt, zoals veilingen, supermarkten, im- en exporteurs, fruitsapfabrikanten, conservenfabrikanten, certificatiespelers, en de overheid.”

De analyse van pesticidenresidu’s is meer dan ooit een handelsinstrument geworden: “Producenten nemen geen risico’s meer. Soms willen ze eerst het analyseresultaat voor ze van die sinaasappel fruitsap maken. De gevolgen zijn immers heel zwaar als je de wettelijke maximumwaarden overschrijdt. Je kunt je klanten verliezen, je moet een product terugroepen, of het product kan vernietigd moeten worden, waarbij je aan de schandpaal genageld wordt. België exporteert ook veel groenten en fruit naar Duitsland, waar extra eisen opgelegd worden.”

De internationale markt is nu goed voor ruim een derde van de totale omzet. Fytolab heeft bovendien twee laboratoria opgericht in Bulgarije en Colombia. De Clercq: “Een bewuste keuze. Bulgarije is een van de nieuwe EU-landen. Ik geloof ook sterk in Colombia. Dat wordt volgens mij, ondanks de negatieve beeldvorming, één van de groeilanden in Zuid-Amerika.” Op tien jaar tijd is Fytolab uitgegroeid tot een internationale autoriteit op het vlak van residuanalyses, aldus De Clercq: “Onze omzet is vervijfvoudigd. De laatste vijf jaar is het personeelsbestand verdubbeld tot zeventig, onder wie tien mensen in Bulgarije en Colombia. We zullen in de toekomst nog meer zelf opleiden en, wie weet, ook meer hoopgopgeleiden rekruteren in het buitenland als we hen hier niet meer vinden.”

4. Financial Architects, geïntegreerde software voor de financiële sector

>> Realiseert meer dan 90 procent van omzet in buitenland, aantal werknemers verdubbelde op vijf jaar tot 200

Dirk De Beule

Financial Architects of FinArch, het bedrijf dat Dirk De Beule en Chris Puype samen oprichtten werd in 2010 bekroond met de ‘Leeuw van de Export’. Ceo Dirk De Beule: “We leveren geïntegreerde softwareoplossingen voor hoofdzakelijk de bankensector. Van meet af aan keken we over de grenzen en koppelden de hele integratie tussen het financiële en risicogebeuren aan elkaar.”

De Beule en zijn kompaan startten in een bureautje, nadien huurden ze een flat met drie slaapkamers.

“Onze printer stond op een plank op het bad, vergaderen deden we in de keuken. Onze eerste klant was ABN Amro. Toen we ook de Belgische Vereniging van Banken contracteerden, waren we gelanceerd.” Financial Architects heeft vandaag kantoren in Luxemburg, Londen, Madrid, New York, Dubai, Bangkok en Singapore voor verkoop en ondersteuning. De ontwikkeling van de software blijft in thuisbasis Merelbeke. “Een van onze paradepaardjes is ons werk voor HSBC (the Hongkong and Shanghai Banking Corporation, een van de grotere banken wereldwijd, nvdr). We brengen hun hele liquiditeitsrisico in beeld. Dat contract wordt nu globaal toegepast.”

Er zijn bedrijven die verliezen aan de crisis, er zijn er die eraan verdienen, zoals Financial Architects, onder meer omdat banken verplicht zijn om te investeren in hun hele risicobeheer. Het neemt het daarbij dagelijks op tegen reuzen als SAP, Oracle, IBM en SunGard. De Beule: “We proberen vooral korter op de bal te spelen en ons sympathiek op te stellen. We hebben gelukkig geen zware overhead – niemand heeft hier een secretaresse – waardoor we sneller kunnen reageren in prijsonderhandelingen.”

Een pijnpunt is de zoektocht naar goede werknemers. Het softwarebedrijf sloot daarvoor partnerships met universiteiten af. “Onze mensen moeten economische bagage hebben, kaas gegeten hebben van it, bereid zijn om te reizen, sociaal en meertalig zijn. De lat ligt hoog, ja. Gelukkig heeft Universteit Gent nu een master in Banking and Finance. Gemiddeld rekruteren we minstens vijf jonge m/v per jaar uit die opleiding. We merken dat jonge werknemers die vroeger sowieso naar de banken trokken, nu sneller bij ons komen. Goede verkopers vinden is het allermoeilijkst. Jonge Belgen zijn wel nog bereid om carrière te maken in het buitenland.  Bij ons kan je zes maanden na afstuderen in Hong Kong starten.”

5. Van de Velde, luxelingerie op maat van de wereld

Het Belgische Van de Velde creëert, produceert en commercialiseert luxueuze dameslingerie onder eigen merknamen. Alle sleutelactiviteiten, uitgezonderd productie, vinden in België plaats. Het bedrijf heeft wereldwijd 1550 medewerkers onder wie 490 in BelgiË. In 2011 groeide de geconsolideerde omzet van Van de Velde met 8,2 procent naar 179,9 miljoen euro. Eind 2011 raakte ook bekend dat het bedrijf met een partner een akkoord heeft gesloten om samen Private Shop, de meest vooraanstaande lingerieketen in Hong Kong, Macau en China verder te ontwikkelen. Van de Velde telt ruim 4.000 gespecialiseerde lingeriewinkels in heel Europa tot haar klanten. Nieuwe groeilanden: Rusland, China, Midden-Oosten en VS.

6. Vergokan, kabeldraagsystemen voor wereldmarkt

Vergokan produceert kabeldraagsystemen die wereldwijdop de markt gebracht worden. Vergokan is de enige producent in België op deze nichemarkt en heeft vestigingen in Oudenaarde, Kruishoutem, Moeskroen en Redkino in Rusland. Vergokan nam in 2008 Grada International Lokeren over, een gevestigde waarde in de wereld van ventilatie en airconditioning. Het bedrijf investeert fors in de toekomst door een focus op nieuwe producten (recent won het nog twee innovatieprijzen), door investeringen in nieuwe productielijnen en machines en door de oprichting van een productievestiging in Rusland. Het kende een gestage groei die vorig jaar een geconsolideerde omzet opleverde van 47 miljoen euro met 125 werknemers.

7. Hannecard herbekleedt rollen in heel Europa

Hannecard heeft zich de voorbije decennia gespecialiseerd in het herbekleden van rollen met rubber en polyurethaan voor alle mogelijke industrietakken. Begin jaren tachtig had het bedrijf in de hoofdzetel in Ronse twintig werknemers in dienst, ondertussen zijn dat er 95, verspreid over twee filialen. Het bedrijf telt inmiddels 11 productiebedrijven over heel Europa. Productiebedrijven in ons land, onder meer in de textielsector, zijn verdwenen, en Hannecards producten zijn door de jaren heen ook beter bestand tegen slijtage, dus als het bedrijf wilde groeien, was het verplicht om de grens over te steken. Maar Hannecard blijft met marketing, aankoop en R&D stevig verankerd in België.

8. Bonar Technical Fabrics, levert wereldwijd geo-, agro- en technisch textiel

Bonar Technical Fabrics uit Zele, onderdeel van de Low and Bonar Group, behoort tot de Europese topproducenten van technisch textiel, voornamelijk agrotextiel en vezels voor industrie en constructie. Naast de weverij in Lokeren en de fabriek in Zele zijn er vestigingen in Hongarije, het Verenigd Koninkrijk, China en Saoedi-Arabië. Bonar realiseerde met haar 350 medewerkers in 2011 een omzet van ongeveer 75 miljoen euro.  Hr-directeur Edwin Jacobs: “We zijn continu op zoek naar gemotiveerde medewerkers: vooral technici en textielarbeiders. We investeren sterk in opleidingen om nieuwe collega’s de nodige vaardigheden aan te leren, want een echte ‘textielopleiding’ bestaat niet.”

9. Victor Buyck, bouwt wereldwijd stalen bruggen en torens

Een Belgisch staalbedrijf dat over de landsgrens kijkt: een zeldzaamheid. Victor Buyck stilt zijn bouwwoede al decennialang in het buitenland. Het heeft 330 werknemers in België, ruim 200 in de productie-eenheid in Kuala Lumpur (Maleisië) en verkopers in West-Europa. In onze buurlanden bouwt het bedrijf nu al 25 jaar non-stop bruggen. De skyline van Londen is voor een groot deel door Victor Buyck vormgegeven, van het iconische Swiss Re tot vijftien gebouwen in het nieuwe financiële hart van de stad, Canary Wharf. Het bouwde ook drie bruggen in Trinidad en een gigantisch conferentiecentrum in Doha (Quatar). De Kuala Lumpur-communicatietoren was hun eerste grote project in Zuidoost-Azië. Victor Buyck won al 11 keer de European Structural Steel Award, voor het beste staalproject per land.

10. Desso, marktleider in de aanleg van sportvelden met kunstgras

Desso produceert in Nederland en België.  In Dendermonde werken ongeveer 450 mensen in de hypermoderne faciliteiten in tufting, ververij, afwerkingslijnen, weverij en een gespecialiseerde wolspinnerij. Het bedrijf is 80 jaar actief, maar is vooral sinds de verzelfstandiging in maart 2007 en nieuwe eigenaren aan een steile opmars begonnen. De omzet steeg met 30 procent. Desso Sports Systems is ondertussen wereldmarktleider in de aanleg van sportvelden met kunstgras. Jaarlijks produceert het drie miljoen vierkante meter kunstgras voor onder meer voetbal-, hockey-, rugby-, tennis- en multifunctionele sportvelden.

Tekst: Sam De Kegel
Foto's: Sofie Van Hoof