Moet de werknemer mee verhuizen bij verhuis van het bedrijf?

Stel: je werkt sinds jaar en dag in de bedrijfszetel van jouw werkgever in gemeente A. de firma verhuist zijn activiteiten 20 kilometer verder, wat je voor bijkomende verplaatsingstijd, -kosten en -moeite plaatst. Ben je verplicht jouw werkgever te volgen?
Het antwoord van Kathy Dilies, SD Worx

De plaats waar je werkt, wordt in de regel als een essentieel onderdeel van de arbeidsvoorwaarden beschouwd. Dit betekent meteen dat een eenzijdige wijziging ervan door de werkgever als een onrechtmatige beëindiging van de arbeidsovereenkomst kan worden beschouwd. Een opgelegde verhuis kan derhalve leiden tot een contractbreuk door de werkgever, wat aanleiding geeft tot betaling van een verbrekingsvergoeding. Zo’n vaart loopt het in praktijk meestal niet.

Ten eerste leidt de vaststelling  door de werknemer dat er impliciet contractbreuk zou zijn gepleegd door de werkgever ertoe dat hij zelf zonder werk komt te zitten.

Ten tweede hanteert de Belgische rechtspraak in deze gevallen een duidelijke zin voor nuance, waarbij het zgn. evenredigheidsbeginsel wordt gehanteerd. De rechter gaat bij elke concrete discussie de wederzijdse belangen van de werkgever - de continuïteit van zijn handelsonderneming - afwegen tegen het nadeel voor de werknemer veroorzaakt door de verhuis (meerafstand, meerkost woon-werkverkeer, tijdverlies). Er wordt dus onderzocht of de verhuis van de firma aan de werknemer schade veroorzaakt die al dan niet meer in verhouding staat met de economische noodwendigheden van de onderneming.

De rechter houdt daarbij rekening met de volgende elementen:

  • de functie van de werknemer: de job zelf kan verklaren dat de plaats van tewerkstelling niet als een essentiële arbeidsvoorwaarde wordt beschouwd. zo zal voor een handelsvertegenwoordiger die door zijn job meestal op de baan is, de plaats van de firmazetel aan dewelke hij rapporteert, niet de essentie uitmaken. Zo zal vaak van kaderleden meer mobiliteitszin verwacht worden dan van uitvoerende bedienden of arbeiders met een puur sedentaire tewerkstelling.
  • de (meer)afstand van de verplaatsing en de bereikbaarheid van de nieuwe bedrijfssite. Zo werd een bijkomende verplaatsing van 30 km over de autosnelweg als aanvaardbaar beschouwd.
  • gebruikelijke contractuele clausules: partijen kunnen overeenkomen dat de arbeidsplaats niet als een essentiële arbeidsvoorwaarde wordt beschouwd.
  • de inspanningen van de werkgever om de gevolgen van de verhuis voor zijn werknemers op te vangen (afspraken i.v.m. organisatie vervoer voor het woon-werkverkeer, financiële tussenkomsten, aanpassing uurroosters, …).

i.s.m. SD Worx