Marc Descheemaecker (NMBS): “Groei realiseren ondanks beperkte overheidsdotatie”

Marc Descheemaecker (57), gedelegeerd bestuurder van de NMBS

Marc Descheemaecker studeerde Toegepaste Economische Wetenschappen aan de UFSIA en Internationale Economie aan het Europa College. Na een internationale carrière bij onder meer McKinsey, Black&Decker en ISS vroeg Karel Vinck hem in 2002 om B-Cargo, de zwaar verlieslatende vrachtdivisie van de NMBS te saneren. In februari 2005 volgde Descheemaecker Vinck dan op als afgevaardigd bestuurder van de NMBS.

Vacature legt elke dag in september een Belgische CEO dezelfde tien vragen voor over zijn toekomstvisie, sector en eigen carrière. Vandaag: Marc Descheemaecker van de NMBS.

1. Wat zijn volgens u de jobs met toekomst bij de NMBS?

“Onze Groep werft jaarlijks tussen de 1.500 en de 2.000 mensen aan en voor de NMBS zelf zijn dat er een kleine 1.000. In de komende vijf jaar gaan er heel wat van onze mensen op pensioen en die moeten allemaal vervangen worden. We zijn vooral op zoek naar heel technische profielen.”

2. Welke profielen zijn dat dan precies?

“Treinbestuurders, treinbegeleiders, lassers, mensen die goed zijn met hun handen … Ook universitairen zoals burgerlijk ingenieurs of industrieel ingenieurs kunnen natuurlijk bij ons aan de slag. En sinds onze nieuwste locomotieven met chiptechnologie worden uitgerust wint ook het werk van ICT’ers aan belang voor ons.”

3. Zijn er op de arbeidsmarkt voldoende mensen met deze profielen beschikbaar?

“Op bepaalde plaatsen voelen we toch een grote spanning om de juiste technische profielen aan te trekken. In Wallonië verlopen de aanwervingen vlotter dan in Vlaanderen, maar we kunnen moeilijk vragen aan iemand uit Luik om in Oostende te gaan werken. Ik denk dat er in Wallonië een grotere reflex is om voor een overheidsbedrijf te werken.”

4. Bereidt het onderwijs in België studenten voldoende voor op deze jobs met toekomst?

“Sowieso voorzien wij altijd eigen opleidingen en eigen trainingsprogramma’s. De NMBS is namelijk een atypisch bedrijf omdat wij vaak met rollend materieel werken dat dertig tot veertig jaar meegaat, terwijl de studenten op school meestal niet leren werken met dat oud materieel. Een ander probleem is dat er in het algemeen nog steeds te weinig jongeren kiezen voor een technische opleiding.”

5. Wat zijn momenteel de belangrijkste trends en uitdagingen voor de NMBS?

“Ten eerste worden wij geconfronteerd met de liberalisering van de markten waarin we actief zijn. Daarom zullen we in de toekomst meer mensen moeten aantrekken die marktgericht kunnen denken.”

“Ten tweede zitten we midden in een financiële gezondmakingsoperatie, net nu de overheidsdotaties beperkt zullen worden. Dat vormt dus een heel specifieke uitdaging, zeker als je weet dat mobiliteit nog steeds een groeimarkt is. We zullen dus meer moeten kunnen verwezenlijken met minder middelen en dat met behoud van de kwaliteit.”

6. Waar ligt het groeipotentieel precies in uw markt?

“De voorbije tien jaar is het aantal reizigers jaarlijks ongeveer 4% gegroeid, wat heel goed is. Nu vlakt dat een beetje af, maar er is nog steeds groei. Voor het binnenlands reizigersvervoer moet het mogelijk zijn een groei van 2% te realiseren en voor het internationaal verkeer zal dat waarschijnlijk nog iets hoger zijn. Wat het goederenvervoer betreft zijn we onderhevig aan de conjunctuur, maar het moet onze ambitie zijn om qua getransporteerde volumes terug op het niveau te komen dat we hadden voor de crisis.”

7. Welk project wil u nog realiseren voor 2020?

“Twee jaar geleden hebben we een heel dramatisch ongeval gehad in Buizingen en daarom moet het onze absolute prioriteit zijn het spoorverkeer in België veiliger te maken dan het ooit was. Momenteel zijn we daarvoor al bezig met het uitrollen van het TBL1+-veiligheidssysteem en tegen 2022 willen we ook overal het ETCS-systeem installeren, wat ons het veiligste spoorwegnet in Europa moet maken. Daarnaast willen we ook volop werk maken van onze financiële gezondmaking en van de groei.”

8. Wat vindt u het moeilijkste aan de crisisperiode die we al enkele jaren doormaken?

“Het ergste was dat we in de periode 2006-2007 goed op weg waren voor de gezondmaking van onze vrachtsector, maar dat we door het uitbreken van de economische crisis in één klap meer dan een derde van onze volumes zijn kwijtgespeeld. In een strakke en statutaire organisatie als de NMBS is dat iets dat bijna 100% af te lezen valt in de winst- en verliesrekening. Dat doet natuurlijk erg veel pijn.”

9. Wat is de grootste fout die u maakte in uw carrière?

“Ik heb er een heel internationale carrière opzitten en wat ik daarbij vooral betreur is dat ik niet met iedereen uit mijn professionele netwerk contact ben blijven houden. Met sociale media zoals Facebook is het tegenwoordig erg gemakkelijk om verbonden te zijn met mensen aan de andere kant van de wereld, maar vroeger was dat via de telefoon in principe ook mogelijk. De heel goede professionele contacten die ik dertig jaar geleden had met mensen uit verschillende landen zijn stilaan weggeëbd en dat vind ik heel jammer. Ik had bewuster moeten proberen om die contacten in stand te houden.”

10. Wat is uw tip aan jonge starters die nu de arbeidsmarkt betreden?

“Ik zou aanraden om alle interessante professionele en vriendschappelijke contacten goed te onderhouden. Sowieso is dat een verrijking voor je carrière en op de een of de andere dag zullen die contacten je van nut zijn. Het is altijd interessant om advies te vragen aan iemand met wie je in het verleden goed hebt samengewerkt. Ik raad jonge starters dan ook aan om continu bij te leren en open te staan voor het nieuwe.”

Lees ook de interviews met andere CEO's uit deze reeks