Managers: niet altijd even professioneel

Management is een beroep. Managers worden verondersteld professioneel in hun vak te zijn. Professionalisme veronderstelt minstens twee zaken: dat ze de (wetenschappelijke) inzichten van hun vakgebied kennen en ernaar handelen. Laten we enkele voorbeelden geven: als je aan managers vraagt wat de kenmerken zijn van een goede brainstorming, kan bijna niemand op die vraag antwoorden. Nochtans zijn de inzichten terzake al tientallen jaren oud.
Door prof. dr. Katleen De Stobbeleir, Vlerick Management School

Over ‘pay for performance’ wordt nog steeds dezelfde klinkklare onzin herhaald die al eindeloos door talrijke studies is weerlegd. Bij het debat over motivatie van een groep topexperts zoals bankiers zie je dat  de verantwoordelijken nauwelijks verder raken dan een kreet rond bonussen. Op die manier krijgen populisten uiteraard vrij spel, want wie echt zou moeten weten hoe je topexperts motiveert weet dit blijkbaar niet.

Evidence based management

In de geneeskunde wordt charlatanisme, bijgeloof en verouderde kennis bestreden via ‘evidence based medicine’. Zou u willen behandeld worden voor katarakt door een oogarts wiens kennis en technologie is blijven steken in 1965? De tegenhanger in management is ‘evidence based management’. De toonaangevende onderzoekers terzake, Pfeffer & Sutton, geven het voorbeeld van de stad New York die na drie jaar en 56 miljoen dollar is gestopt met  een programma rond bonussen voor leerkrachten. Een grondige evaluatie had immers aangetoond dat het systeem geen enkel effect had op leerlingen of leerkrachten. Maar New York had zich de moeite kunnen besparen: tientallen studies hebben immers al aangetoond dat dergelijke bonussystemen slechts werken onder welbepaalde voorwaarden, waaraan zeker niet was voldaan.

Een eindeloos lijstje

De kloof tussen primitief managementbijgeloof en ‘evidence based management’ is zeer breed. Wetenschappelijke studies hebben telkens opnieuw aangetoond dat interviews bij selectiegesprekken notoir onbetrouwbaar zijn. En wat doen bedrijven? Ze schrappen desnoods vrij betrouwbare psychologische tests (waar ze ‘niet in geloven’) en vervangen ze door interviews. Als klap op de vuurpijl worden die interviews dan nog eens afgenomen op een manier die elke expert inzake interviewtechnieken zal bestempelen als ‘absurd’. Analoge voorbeelden zijn te vinden bij veiligheid, creativiteit, groepswerk, overnames … De lijst is letterlijk eindeloos.

Concrete aanbevelingen

Elke manager zou een kwaliteitshandboek ‘management’ moeten aanleggen. In grote bedrijven kan dat een gemeenschappelijk handboek zijn. Daar kunnen op systematische wijze de evidence based praktijken in worden beschreven. Op die manier kan elke training die een manager volgt onmiddellijk vruchten afwerpen. En kan men vermijden telkens opnieuw hetzelfde (brakke!) water uit te vinden.