Mag mijn werkgever mij regels opleggen voor het gebruik van sociale media?

"Mag mijn werkgever mij verbieden om sociale netwerken te gebruiken? Mag hij me opleggen mijn bestaande profielen af te sluiten? Mag hij me verplichten om mijn profiel(en) te gebruiken om bedrijfsinformatie en –promotie te verspreiden?"
Het antwoord van David Seghers, SD Worx

Social media in ondernemingen: sociale netwerksites

Iedereen weet dat social media in onze maatschappij een prominente rol gekregen hebben. Eén van de vormen die social media kunnen aannemen zijn de sociale netwerksites (SNS). Het principe is eenvoudig. Je maakt een profiel aan en legt contact met andere gebruikers. De meest bekende SNS, waarbij de klemtoon ligt op het onderhouden van sociale contacten, zijn Facebook, Google+, Myspace, …  Tientallen miljoenen mensen maken dagelijks gebruik van dergelijke SNS en de voorbije jaren zijn ze dan ook de ondernemingen binnengeslopen. Meer zelfs, ondernemingen zelf hebben de weg gevonden naar SNS. Facebook wordt bijvoorbeeld gebruikt om potentiële werknemers te screenen en ondernemingen maken zelf gebruik van SNS om zichzelf te promoten, om hun expertise te etaleren …

Wettelijk kader: werkgever beslist

Elke werkgever heeft het recht om eenzijdige  richtlijnen en verplichtingen op te leggen met betrekking tot het gebruik van informaticatools, in de ruime zin van het woord, op de werkvloer. De basis hiervoor vinden we in de arbeidsovereenkomstenwet. Zo kan de werkgever de toegang tot bepaalde websites blokkeren. Hij beslist hier dus autonoom over. Het is van cruciaal belang dat de  werkgever zijn richtlijnen en gedragsregels duidelijk bekendmaakt aan zijn werknemers. Bv. via een nota, het intranet, een policy, …
Een aantal werkgevers gebruiken wel degelijk dit recht om zaken autonoom te regelen door de toegang tot een groot aantal, of alle sociale netwerksites te blokkeren in hun onderneming.

Verlies het recht op privacy van de werknemer niet uit het oog. Als de werkgever geen sites blokkeert zou je kunnen concluderen dat hij (oogluikend?) toelaat dat werknemers ongebreideld SNS mogen gebruiken tijdens hun arbeidstijd. Vergis je niet. Op basis van cao nr. 81 kan de werkgever controleren of werknemers de ondernemingsmiddelen op verantwoorde wijze gebruiken. Hij moet daarvoor wel enkele spelregels respecteren, met name de finaliteit, proportionaliteit en de transparantie.

In de professionele sfeer kan de werkgever dus zelf zeer veel regelen.

Gebruik van jouw profiel

Wat het gebruik van SNS betreft mag een werknemer in zijn vrije tijd doen en laten wat hij wil. Een werknemer mag vrij profiel(en) aanmaken en verwijderen. Hij moet zich wel steeds loyaal opstellen ten aanzien van zijn werkgever. Werknemers hebben het recht op vrije meningsuiting via SNS, maar dit recht is zeker niet absoluut. Ze mogen niet zomaar “fabrieks- en zakengeheimen of geheimen in verband de persoonlijke of vertrouwelijke aangelegenheden, waarvan hij in de uitoefening van zijn beroepsarbeid kennis kan hebben” vrijgeven. Dit geldt zowel tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst als na het beëindigen ervan. 

Een werkgever kan niet zomaar aan een werknemer opleggen om zijn bestaande profiel(en) af te sluiten. Hij kan een werknemer ook niet verplichten om zijn of haar profiel te gebruiken om bedrijfsinformatie en –promotie te verspreiden. Dit zijn zaken die in beginsel behoren tot de privésfeer van de werknemer. Een werkgever kan bv. wel oordelen dat het “posten” van bepaalde commentaren op SNS een grond is voor ontslag om dringende reden. Elke werkgever moet trouwens in zijn arbeidsreglement vermelden wat hij als dringende reden beschouwt. Het is de rechter die zal oordelen op basis van de feiten en de regels die gelden binnen de onderneming of het ontslag om  dringende reden aanvaardbaar is.