Mag mijn werkgever de harde schijf van mijn professionele computer controleren?

"Heeft mijn baas zaken met de bestanden die ik bewaar op de harde schijf van mijn werkcomputer?"
Het antwoord van David Seghers, SD Worx

Arbeidsgereedschap = eigendom van werkgever

Volgens de arbeidsovereenkomstenwet is de werkgever verplicht de werknemer te doen arbeiden op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen,  … door voor de uitvoering van het werk nodige hulp, hulpmiddelen en materialen ter beschikking te stellen. Met andere woorden de werkgever is verplicht om het nodige arbeidsgereedschap aan zijn werknemers te geven, zodat ze hun contractueel afgesproken taken kunnen uitvoeren. Voor veel werknemers zijn computers bijna onontbeerlijk geworden om hun taken uit te voeren. Werknemers moeten zorg dragen voor het ter beschikking gestelde arbeidsgereedschap en bij het einde van de arbeidsovereenkomst moeten ze dit in goede staat terug aan de werkgever bezorgen.

Het is vanzelfsprekend dat de werkgever het  ter beschikking gestelde arbeidsgereedschap, op basis van zijn  werkgeversgezag en eigendomsrecht wil controleren.  De werkgever mag controleren of zijn arbeidsgereedschap op een correcte manier, bv. niet voor onwettige doelen gebruikt wordt.

Controleregels

Van zodra we spreken over controle in het arbeidsrecht betreden we het  spanningsveld tussen de rechten van de werkgever en die van de werknemer. De werkgever heeft het recht om na  te gaan of zijn werknemer(s) wel naar behoren werken en/of ze zijn arbeidsgereedschap goed gebruiken.  De werkgever kan niet ongebreideld gaan controleren. Hij moet de privacy van zijn werknemers op de werkvloer respecteren. Privacy is een grondrecht, maar het is niet absoluut. Dit wil zeggen dat de werknemer een geoorloofde inmenging in zijn privacy moet tolereren op de werkvloer.

In België zijn er naast de privacywet een aantal collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) van de Nationale arbeidsraad (NAR) die als doel hebben de privacy van de werknemers te waarborgen, maar anderzijds tegemoet komen aan de behoefte van de werkgevers om te controleren.

De rode draad doorheen deze wetgeving is dat de werkgever kan controleren. Hij moet daarvoor een aantal basisbeginselen uit de privacywet en procedures respecteren. De basisbeginselen zijn het  legaliteits-, proportionaliteits-, finaliteits- en het transparantiebeginsel. Deze beginselen komen neer op het volgende. De werkgever moet een welbepaald doel hebben om te controleren. Hij moet de spelregels en het doel goed communiceren aan zijn werknemers vóór hij start met een controle.

'Jouw' professionele computer

Cao nr. 81 is één van die hiervoor geciteerde NAR-cao’s. In de weinige rechtspraak met betrekking tot deze vraag, wordt de cao vaak opgeworpen. Deze cao regelt de controle van het e-mailverkeer en het internetgebruik van de werknemers.  Ze  is niet van toepassing op de inhoud (harde schijf) van jouw professionele computer. Het gaat hier niet om online-communicatiegegevens. Let wel op! Dit wil niet zeggen dat de privacy van de werknemer niet zou beschermd zijn. De privacy van de werknemer wordt wel degelijk beschermd omdat het een grondrecht is.

We moeten dus terugvallen op de basisbeginselen (finaliteit, legaliteit, proportionaliteit) van de privacywet. De werkgever mag de harde schijf van jouw professionele werkcomputer controleren als er bv. een vermoeden van misbruik bestaat. Uit nieuwsgierigheid de harde schijf van een werknemer gaan controleren is moeilijk verdedigbaar.