Kan een werkgever eisen dat ik exclusief voor hem/haar werk?

"Kan een werkgever wettelijk gezien in een arbeidsovereenkomst stellen dat de (potentiële) werknemer geen andere dan uit onderhavig contract voortvloeiende winstgevende bedrijvigheid mag uitoefenen, noch door middel van een arbeidsovereenkomst bij een andere werkgever, noch op zelfstandige basis. En indien dit bijberoep niks te maken heeft met het uitgeoefende hoofdberoep of zelfs met de activiteiten van de werkgever?"

De inhoud van een arbeidsovereenkomst wordt door beide partijen in wezen vrij bepaald, in de mate dat die inhoud niet in strijd is met de wet of CAO's of geen ongeoorloofd voorwerp heeft (tegen de openbare orde of de goede zeden). In die optiek zou een werkgever kunnen eisen - bij overeenkomst - dat de werknemer zijn arbeidskracht exclusief ter beschikking stelt van de werkgever.

Hieruit vloeit voort dat andere activiteiten met een economische doelstelling verboden kunnen worden - indien de overeenkomst daar heel duidelijk over is. Toch zijn sommigen van oordeel dat dergelijke clausule in strijd is met de beginselen van vrijheid van handel en nijverheid en vrijheid van arbeid. Bepaalde rechtspraak sluit zich hier bij aan en laat het beding niet toe.

Of een bijberoep al dan niet iets te maken heeft met de activiteit van de werkgever, beoordeelt die werkgever zelf, vanuit zijn economische realiteit en vanuit zijn visie daarop. Dergelijke bepalingen moeten echter goed omschreven worden in de arbeidsovereenkomst en de werknemer heeft dan de vrijheid daar al dan niet op in te gaan.

Behoudens de aangehaalde beginselen, wordt het invoegen van zo'n 'ruime' clausule in een overeenkomst verder wettelijk niet geregeld. Het komt gevoelsmatig wel als onbillijk over. De werknemer die niet akkoord is met de clausule kan vragen dat die geschrapt wordt, dan wel de overeenkomst niet tekenen. Merk op: tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is het de werkenmer steeds verboden daden van ongeoorloofde concurrentie te stellen t.a.v. van zijn werkgever.