Jongeren verdienen minder

De loonspanning tussen oudere en jongere werknemers nam de voorbije jaren in België niet af, zegt het jaarverslag over 2011 van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid. “Dit kan deels worden toegeschreven aan het toegenomen belang van de dienstensector in de Belgische economie en aan de relatieve toename van het aantal werknemers met een bediendenovereenkomst.” Inderdaad de loonspanning bestaat vooral tussen oudere en jongere bedienden. Bij arbeiders vertaalt een grotere anciënniteit zich veel minder in een hoger loon.

Generatiepact mislukt

Het Generatiepact wou de salarisstructuur doorbreken die ervoor zorgt dat ouderen relatief meer verdienen dan hun jongere collega’s. Het voorzag daarom een maatregel die bedrijven de kans gaf om af te wijken van hun klassieke baremastructuur. Maar tussen 2006 en 2011 diende geen enkele onderneming een aanvraag in om zo’n experiment op te zetten.

Ook hebben de sociale partners de voorbije jaren hier geen werk van gemaakt. Integendeel: ze vervingen in hun loonakkoorden het verboden woord ‘leeftijd’ door ‘anciënniteit’. “Daarbij werd anciënniteit zo danig breed gedefinieerd dat het een synoniem is van leeftijd. Er werd dus geen echte vooruitgang geboekt”, aldus de Hoge Raad. Gevolg: de loonbaremastructuur is niet veranderd.

Loonspanning is zuiders

De loonspanning tussen oud en jong wordt gemeten door het gemiddelde maandloon van werknemers van 50 tot 59 jaar te vergelijken met het maandloon van werknemers tussen 30 en 39 jaar (de laatste groep = 100). In Europa (EU-15) ligt die spanning het hoogst in de zuidelijke landen: Griekenland (137), Italië (128) en Spanje, Frankrijk en Luxemburg. Met 115 is die loonspanning tussen jong en oud ook hoog in ons land. In Nederland en Duitsland (107) is ze veel geringer. In de Angelsaksische en de Scandinavische landen ligt ze nog lager. En in Finland (100) is ze onbestaande. In Groot-Brittannië (91) ligt de situatie omgekeerd: daar verdienen jongeren meer dan ouderen.

Volgens de Hoge Raad is de loonspanning een nijpend probleem waar onze politici dringend werk van moeten maken: “Onze loonstructuur, zeker voor bedienden, vergroot de kans van ouderen op uitsluiting uit het werk en beperkt de aanwerving van oudere werknemers. Dit doorbreken blijft dus een belangrijke uitdaging. Een meer ingrijpende overheidstussenkomst zal noodzakelijk zijn.” Maar wie durft dit heet hangijzer aanpakken?