Jonge werklozen zetten zichzelf in de etalage

In de Europese Unie zit intussen één op de vijf jongeren tussen 15 en 24 jaar zonder werk. Ook België doet mee met deze trend. Maar in afwachting van hun droomjob gaan steeds meer jongeren aan de slag met hun eigen pr, eerder dan moedeloos de kat uit de boom te kijken.

Bij de overgang van oud naar nieuw zit Katrien Vereeken (26) officieel zonder job. Deze grafische vormgever en event manager was eerst een tijdje voor Ikea aan de slag – “Ik voelde me er een robot” – en werkte de voorbije vier jaar bij de jeugdorganisatie JES als coördinator van de Brusselse jeugdhuizen. “Mijn opzeg is afgelopen, de voorbije drie maanden heb ik verwoed gesolliciteerd. Ik mocht zes keer op gesprek, zonder resultaat. Het liefst wil ik een creatieve job in de privésector.”

Moedeloos is ze nog lang niet, en in haar hoofd tuimelen de ideeën over elkaar. Ze noemt het zelf back-upplannen. “Ik krijg een werkloosheidsuitkering, maar thuis zitten kniezen en wachten op die droomjob die misschien nooit komt, is niets voor mij. Ik ben zelfs van plan om me vanaf 1 januari 2013 kandidaat te stellen om op vrijwillige basis stages te volgen als grafisch vormgever of job conversation manager in bedrijven. Zo leer ik nieuwe mensen en bedrijven kennen.” Een grote passie van Katrien is visagie. “Daarvoor vraag ik kleine vergoedingen, en tegelijk bouw ik zo mijn netwerk uit. Soms denk ik eraan om zelfstandig te worden, zodat ik verschillende activiteiten kan combineren, maar de meesten raden mij dat af.”

Zolang Katrien werkloos is, wil ze hoe dan ook het beste maken van haar werkloosheid, en ze is niet alleen. Ook bij haar vrienden – vaak hoogopgeleide, ietwat rusteloze creatievelingen – bruisen de ideeën. De werkloosheid wordt willens nillens gezien als een periode om na te denken, van alles te proeven, eigen projecten uit de grond te stampen én natuurlijk de eigen pr te verzorgen via de sociale media. Katrien is, zoals de meeste jonge werklozen-van-nu, een echte sociale mediaduizendpoot. Ze heeft haar eigen website, daarnaast nog twee blogs op Tumblr (eentje over haar make-up business en eentje over mode voor de iets vollere vrouw), en je kan haar ook terugvinden op LinkedIn, Pinterest en Instagram.

Co-Unworking Space

Soms word je als journalist ingehaald door de werkelijkheid, en maar goed ook. In de Gentse Vooruit, een aantrekkingspool voor jong, creatief geweld, ontmoeten we Céline Van Aerde (26), art director, en Kathlien Verlodt (24), copywriter. Op het moment van het interview waren ze nog werkloos, maar ondertussen hebben ze een job beet bij reclamebureau The Manifest. Als duo, en dat was precies wat ze beoogden. Céline werkte anderhalf jaar bij het maatschappijgerichte reclamebureau Fé. Soul Conversation, tot ze werd weggesaneerd. Kathlien volgde stage bij het reclamebureau TBWA, maar kon er geen vaste job bemachtigen. Via via leerden ze elkaar kennen, het klikte meteen. “We hebben elkaars portfolio bekeken en besloten om de krachten te bundelen.”

Ze hielden de voorbije maanden samen brainstormsessies, presenteerden hun ideeën spontaan bij reclamebureaus, bezochten samen netwerkevenementen, en namen deel aan wedstrijden – waaronder die van kledingmerk Benetton, dat afgelopen september de campagne ‘unemployee of the year’ lanceerde om het stigma op werkloosheid te verkleinen.

Hoewel Céline en Kathlien ondertussen een leuke job hebben versierd, hebben ze nog een hoger doel: de geboorte van een ‘Co-Unworking Space’. Een gezamenlijke werkplek, maar dan voor hoogopgeleide werklozen. Kathlien: “Laagopgeleide werklozen worden van A tot Z begeleid naar een job, maar voor hooggeschoolden is die begeleiding er veel minder.” In hun Co-Unworking Space willen ze  hoogopgeleide werklozen informatie verschaffen over jobmogelijkheden, maar het moet ook een plek van hoop worden, een ontmoetingsplaats voor lotgenoten. Céline: “Als werkloze dreig je geïsoleerd te raken als je thuis in je pyama blijft rondhangen. We willen niet alleen één aanspreekpunt creëren waar werklozen een antwoord krijgen op al hun vragen, het moet ook een leuke plek zijn waar je workshops en lezingen kan volgen. Eén avond per week willen we ngo’s uitnodigen die er hun projecten komen voorstellen. Ngo’s hebben voortdurend vrijwilligers nodig, en werklozen kunnen via vrijwilligerswerk hun eigenwaarde opkrikken en nieuwe horizonten ontdekken.” Dat het deze dames menens is, blijkt uit de gesprekken die ze al voerden met de VDAB, Flanders DC, de vakbonden en financiële adviseurs. “Binnenkort gaan we op de thee bij de Stad Gent, hopelijk gaan ze mee in zee.”

De schuld van de crisis

De meeste werkloze jongeren leggen de schuld – terecht – niet bij zichzelf, maar bij de crisis. Toch speelt de sociale druk van ouders, kennissen en vrienden een niet te onderschatten rol. En wanneer die felbegeerde job te lang uitblijft, steekt demotivatie de kop op en besluiten heel wat jongeren om een job onder hun niveau aan te nemen, of een baan waarvoor ze helemaal niet gestudeerd hebben. Onze gesprekspartners kennen genoeg jongeren die weinig steun krijgen, en dan maar starten in de horeca of als verkoper in een winkel. Laat dit nu net de boodschap zijn die de jongeren in dit verhaal uitademen: geloof in jezelf, raak niet te snel gedemotiveerd en jaag in de eerste plaats je droomjob na, in plaats van om het even welke baan. Of nog: droomjob = (talent + goesting²) x geloof in eigen kunnen.