Is er een formule voor succes?

Iedereen wil 'het maken' in het leven. Is er een geheim recept voor succes? Wat zijn de nodige ingrediënten?
Door prof. dr. Marc Buelens, Vlerick Business School

Hoe meer je pleidooien leest voor authenticeit, hoe minder we daar in de praktijk lijken rekening mee te houden. Succes weegt meer door dan ‘persoon’. Hoeveel vrienden heb je op Facebook? Hoe snel maak je promotie? En hoe groot was je bonus? We lezen niet graag in de krant dat er weer zovele starters in de problemen zijn geraakt. We lezen liever over de unieke succesverhalen. Zuckerberg achterna.

Is er een formule voor succes in het beroepsleven? Eigenaardig genoeg niet. Ik heb al minstens 150 bedrijfsleiders van groeibedrijven geïnterviewd en gepeild naar verklaringen voor hun succes. De verhalen zijn erg verschillend. Op één uitzondering na: hard werken hoort erbij, en niet opgeven. 

Maar hier dreigt een groot misverstand. Inderdaad, bijna alle succesvolle mensen hebben hard gewerkt en gaven niet snel op. Maar niet iedereen die hard heeft gewerkt en niet snel opgeeft is succesvol geworden. Integendeel, niet opgeven en toch mislukken is helemaal dwaas, dan heb je al die jaren voor niets gewerkt, dan ben je hardleers, koppig, heb je oogkleppen.

Succes is niet rechtvaardig

Hard werken is met andere woorden een noodzakelijke, maar geen voldoende voorwaarde voor succes. Wie succes wil, moet bereid zijn hard te werken, maar wie hard werkt zal daarom nog geen succes kennen. Spijtig. Succes is nu eenmaal niet ‘rechtvaardig’ (behalve in kinderfilms).

De bekende psycholoog Kahneman heeft het ooit treffend uitgedrukt. Als je succes ziet dan kan je ervan uitgaan dat je talent en hard werk in actie hebt gezien plus wat toeval. Als je groot succes ziet, dan heb je misschien iets groter talent, maar vooral heel veel toeval gezien.

Je weet wel, de juiste man of vrouw heel toevallig op de juiste plaats. Laat Steve Jobs, The Beatles of Kim Clijsters vijf jaar later geboren worden, en je had van deze dames en heren misschien nooit gehoord.

Toeval, talent en hard werken

Vaak begrijpt men Kahneman verkeerd. Is het dan allemaal toeval? Uiteraard niet. Het is ook talent en hard werken. Maar helaas is dat op zich niet voldoende voor succes. Omdat succes toch zo gegeerd is, wil ik u toch niet te veel frustreren, en hier volgen dan de vijf populaire regels voor succes. Met deze regels zit u nooit fout. Maar kom niet zeuren als je toch niet succesvol wordt. Richt je tot vrouwe Fortuna, niet tot mij.

  1. Kies je oorlogen zorgvuldig. Weet wat je kan en wat je niet kan. Zoek je toekomstige successen bij je passie. Dat is ook een goede terugvalpositie. Als je niet succesvol bent, heb je tenminste dingen gedaan die je graag deed.
  2. Denk aan poker: niet de kaarten maar de medespelers zijn het belangrijkst.
  3. Zoek heel veel feedback, altijd en overal. Zonder feedback immers geen leerproces en besef dat nederlagen veel meer informatie bevatten dan overwinningen. Experimenteer, test, zoek de uitdagingen op.
  4. Geef niet te snel op. Werk hard en toegewijd. Maar weet vooral wanneer te stoppen. Dat is vooral als je regel één niet hebt gevolgd.
  5. Besef dat je geluk nodig hebt, maar ook dat het geluk meestal aan de kant van de sterkste kanonnen staat.