Groene concepten veroveren horeca en retail

Ecologie is hip, en groene ondernemers gooien zich op de markt. Sigrid Vandesavel bracht 30 ecologische voedingsconcepten bij elkaar in het boek Fabulous Food Concepts. Ze licht alvast de trends in de sector toe.

Idealisten

“In het boek staan allemaal mensen die vanuit een bepaald ideaal of een bepaalde overtuiging aan de slag gaan. Mensen die echt op zoek gaan naar manieren om in de toekomst anders en duurzamer te gaan werken. Zo is er bijvoorbeeld de Dakboerin, die mensen leert hoe ze in lagen, door zo weinig mogelijk energie te verbruiken op een kleine oppervlakte groenten kunnen verbouwen. Het zijn echt ingenieurs die vanuit hun ideologie daarmee bezig zijn. Die ideologie wordt dan ook uitgespeeld, omdat dat de aandacht trekt.”

Maar zijn die bedrijven dan wel economisch gezond? “Dat zal de toekomst uitwijzen. Iedereen die in het boek staat, is succesvol of alleszins gegroeid. Al beweert niemand 100% ecologisch te zijn, dat kan ook helemaal niet. Dat is niet leefbaar. Zo is er Leon, een keten van gezonde fastfood in Engeland. Zij proberen alle producten lokaal in te kopen, vlees uit Engeland enzovoort, maar ze zeggen er ook bij dat er ingrediënten zijn waar dat niet voor gaat.”

Aanpassingen

“Er zijn sowieso nog een aantal concepten die we tonen in het boek die het heel moeilijk hebben. De man van Y Water bijvoorbeeld – die kinderen meer water en minder frisdrank wil doen drinken – was gestart met herbruikbare harde verpakkingen. Maar omdat het product dan te duur in verkoopprijs wordt heeft hij zijn lijn aangevuld met een drinkzakje. De inhoud is dan nog wel volgens het ecologische ideaal, maar de verpakking niet meer. Hij moest zijn concept dus wat bijsturen om leefbaar te zijn.”

Sommige concepten steunen dan weer op mensen uit de omgeving. “The People’s Supermarket, een supermarktconcept in Londen opgericht door de gemeenschap, probeert om zo veel mogelijk biologische producten uit de omgeving te verkopen. Omdat de prijzen van die producten hoger liggen dan massaal ingekochte producten in de reguliere supermarkt, vragen ze aan de klanten om ‘lid’ te worden van de supermarkt en elke maand vier à vijf uur zelf mee te draaien in de winkel. Dan krijg je ook korting op de producten die men verkoopt. Dat overleeft natuurlijk alleen maar als mensen dat ook effectief doen, want zo’n kleinschalig initiatief moet natuurlijk opboksen tegen de grote supermarktketens die hun prijzen sowieso laag kunnen houden.” Ondertussen zijn 1.100 mensen lid van de supermarkt.

“Er zullen altijd mensen zijn met een ideaal, maar de strijd tegen de grote supermarkten zullen ze niet winnen. Ze kunnen hen wel aanzetten om eens na te denken, en op een meer verantwoorde manier te gaan werken. Zo worden de grote spelers gedwongen om zelf stappen te zetten.”

Terug naar de roots

Zijn deze hippe, groene voedingsconcepten een alleenstaand geval? Vandesavel ziet een link met ruimere maatschappelijke bewegingen. “Het speelt zeker in op de terug-naar-de-roots trend. In de huidige wereld kan je overal contact mee hebben, maar nu kijken we naar wat er vroeger was: het kleinschalige en het herkenbare. Misschien is dat een stuk wel nostalgie. Je vindt je eigen identiteit terug, zonder op te gaan in de massa.”

Er is geen succesrecept op slagen, zoveel is zeker. Maar een aantal ingrediënten zijn onmisbaar voor wie een succesvol bedrijf uit de grond wil stampen. “Opvallen is van kapitaal belang, ook al gaat het om een op het eerste gezicht onbeduidend idee. Neem nu Kickstand: dat zijn barista’s die met hun fiets koffie gaan verkopen op straat, dat is iets dat opvalt.” Ook een doordachte communicatie en branding zijn van kapitaal belang. “Bij Leon hebben ze ondertussen een tiental filialen in Londen, die allemaal een eigen look en feel hebben met aparte lettertypes en logo’s; maar toch is dat steeds herkenbaar als 'Leon'. Je moet een handelsmerk hebben.”

Zit daar dan een fikse marketingstrategie achter? Er is één sleutelwoord volgens Vandesavel. “Blogs! De berichten van ecologische, groene blogs worden almaar gereblogd, tot het op een belangrijke site terechtkomt, en dan gaat de bal aan het rollen. De bedrijven zelf hebben het geld niet voor grote campagnes.”

De vijf favorieten groene concepten van Sigrid Vandesavel

1. Alotinabox

Gavin en Loraine White verkopen handige alles-in-één boxen waarmee je zelf groenten en kruiden kan verbouwen op een minimum aan plaats.

“Ik hou van het idee dat men ‘den buiten’ naar de stad wil brengen. Hoe ze dat aanpakken is geweldig. Het is mooi en aantrekkelijk, en makkelijk om te gebruiken. En het enthousiasme van de mensen is ongelooflijk.”

2. Outstanding in the Field

Het mobiele restaurant Outstanding in the Field reist de wereld rond langs velden, bossen en stranden; waar het gerechten serveert uit de omgeving.

“Ik was hier fel van onder de indruk. Op hun tournee door Europa heb ik gemerkt dat die groep heel hard aan elkaar hangt, geloven in het project maar heel hard moeten werken. Ze zitten de helft van het jaar op een bus met twaalf mensen. Ze komen toe op een veld waar ze een tafel neerzette, de boeren leiden hen rond, vertellen een verhaal rond hun producten … Straf concept.”

3. The People’s Supermarket

Deze Londense coöperatieve voorziet gezond, lokaal voedsel aan betaalbare prijzen.

“De winkel ziet er zeker niet speciaal uit, het is gewoon een gehuurde ruimte met rekken met producten erop, het ziet er absoluut niet design uit. Maar heel het verhaal erachter spreekt me enorm aan.”

4. Unpackaged

Waarom zou je potjes yoghurt kopen die nog eens in karton zijn verpakt? Of peperbollen in een potje die je thuis toch meteen in je pepermolen giet? Bij Catherine Conway kan je zelf met je Tupperwarepotten langsgaan en losse kruidenierswaren kopen.

“Het meisje dat hiermee bezig is van nul begonnen, en wat ze doet is natuurlijk iets wat maar traag groeit. Maar ze valt ermee op.”

5. Fishes

Aan het roer van deze atypische viswinkel staat een man die zichzelf geen marketeer noemt, maar een storyteller. Zijn winkel verandert voortdurend.

“Een hele fijne man die bijna toevallig in het vak is gerold. Hij werd later toevallig groothandelaar door in contact te komen met iemand die bedrijven is gaan zoeken. Hij is erin geslaagd om op redelijk korte termijn duurzame vis te verkopen op een grote schaal.”

Bekijk de slideshow

Fabulous Food ConceptsHet boek is verschenen (in het Engels) bij Uitgeverij Luster.

Sigrid Vandesavel - Fabulous Food Concepts respecting the planet