Gemotiveerd blijven? Verander elke 6 jaar van functie

We moeten met zijn allen langer werken, daar is intussen iedereen het over eens. Maar hoe blijf je gemotiveerd? “Op tijd van job veranderen”, beweren ze in Nederland, “want wanneer je lange tijd onder dezelfde baas werkt, daalt de productiviteit.”

Meer mobiliteit op de arbeidsmarkt

Het idee dat werknemers het best elke zes jaar van functie veranderen, werd gelanceerd door Bert Lokhorst, senior adviseur bij Expertisecentrum Leeftijd. Leidinggevenden verliezen volgens hem te veel uit het oog wat een werknemer kan, boeit en drijft, omdat ze zelf door hun baas onder druk gezet worden om meetbare doelen te halen. En dus kunnen werknemers maar beter zelf hun carrière in handen houden en om de 6 jaar van functie veranderen. Hij krijgt daarvoor bijval van professor Ton Wilthagen van de faculteit rechtsgeleerdheid aan de universiteit van Tilburg, gespecialiseerd in flexibele arbeidsvormen. “Die 6 jaar is natuurlijk maar een getal. Je kan het niet standaard voor iedere werknemer vastleggen. Maar ik sta wel achter het principe: ik ben ervan overtuigd dat mobiliteit op de arbeidsmarkt heel belangrijk is. Niet alleen voor bedrijven, maar ook voor werknemers zelf. Onderzoek heeft uitgewezen dat de productiviteit afneemt wanneer mensen 11 jaar bij dezelfde baas werken.”

Het transitiefonds

Mensen moet geen nomaden op de arbeidsmarkt worden, benadrukt Wilthagen. Maar de overheid moet – ook in België – meer initiatieven nemen om mensen te helpen bij het omschakelen naar een andere job of een andere sector. “Je merkt dat er ook tijdens de crisis jobs zijn die openstaan, maar niet ingevuld raken omdat mensen niet zomaar de stap durven of kunnen zetten. Met name oudere werknemers hebben het daar moeilijk mee. Om ze te helpen, kan je ze zekerheid geven bij de omschakeling. In Zweden bestaat er bijvoorbeeld een transitiefonds, waar werkgevers in investeren. Mensen die willen overstappen naar een andere sector of job kunnen daar een beroep op doen. Het geeft hen de kans zich om te scholen of een opleiding te krijgen, zodat ze klaar zijn voor een nieuwe job.”

Niet wachten tot het te laat is

Wilthagen vindt ook het tijdkrediet bij ons niet slecht. “België heeft goede ideeën voor de arbeidsmarkt, zoals tijdkrediet en tijdelijke werkloosheid. Maar het gevaar bestaat dat ze enkel passief gebruikt worden. Tijdkrediet is goed, omdat mensen soms wat gas willen terugnemen, maar als het alleen voor een sabbatical is, is het minder productief. Idem voor tijdelijke werkloosheid. Als je dat combineert met verplichte scholing, dan heb je een goed instrument. Het kan de mobiliteit opkrikken, en daar draait het om. Bedrijven en werknemers zijn er niet bij gebaat dat ze wachten tot het te laat is om vast te stellen dat de motivatie teruggevallen is.” Wilthagen wil daarnaast werknemers meer zeggenschap geven over hun werktijden, werkwijze en scholingsgeld. “Nu moet de baas toestemming geven voor scholing. Heel ouderwets. Bedrijven hebben ondanks de groeiende arbeidsmarktkrapte weinig ideeën over de wensen van het personeel.”

Tekst: Dominique Soenens