Dames: zo sta je je mannetje in vrouwonvriendelijke landen

Het overkwam onlangs nog minister Annemie Turtelboom, toen ze op gesprek ging met de Marokkaanse premier Abdelilah Benkirane. Terwijl Didier Reynders met alle honneurs geëerd werd, werd zij straal genegeerd. Hoe ga je als vrouw met zulke discriminatie om?
Door prof. dr. Smarandra Boros, Vlerick Management School

Elke vrouw die internationaal opereert heeft het meegemaakt. De mannelijke gesprekspartner uit het Midden-Oosten of  Japan laat zijn minachting blijken. Je krijgt geen hand, er wordt gedaan alsof je niet tot de delegatie behoort, je wordt straal genegeerd.

Hoe belangrijk je ook bent, je wordt nog net getolereerd als secretaresse. Onlangs vertelde mij nog een dame dat de mannelijke gesprekspartner uit Japan gewoonweg geen onderhandelingen wou opstarten, want men had slechts een ‘vrouw’ gestuurd.

EQ

Hoe pak je dat aan?  Dit is zeker geen kwestie van analytisch vermogen, van IQ, maar van emotionele intelligentie, EQ. Je wordt beledigd, je emoties slaan tilt, en toch moet je presteren. Een basistechniek hierbij is ‘reframing’. Hoe hard de belediging, hoe intens ook de discriminatie, die emoties moeten onder controle blijven. De centrale vraag luidt immers niet: hoe kan ik een eeuwenlang scheefgegroeid proces op vijf minuten bijsturen?

De centrale vraag is wel:  kan ik mijn doelstellingen herformuleren? De originele doelstelling was uiteraard: een onderhandeling opstarten, een project bespreken. Kunnen we die doelstelling nu snel reframen?  Kan ik een gesprek, over gelijk wat, blijven voeren, kan ik wat vertrouwen winnen?  Kan ik de communicatie tussen de gesprekspartner en het bedrijf open houden?

Destabiliseren

Wees toch maar niet naïef. Een deel van het probleem ligt bij jezelf. De andere partij kent onze gevoeligheden. Ook andere culturen lezen boekjes over interculturele verschillen. De kans is groot dat ze gewoon een destabilisatietechniek toepassen. Ze spelen met vuur, net zoals je altijd even kan proberen de andere partij zes uur te laten wachten. En u zou ook met vuur kunnen spelen: ‘typisch voor iemand van uw godsdienst’.

We raden dat niet aan, net zoals we ook aan die man niet zouden aanraden te doen wat hij met u als Westerse vrouw doet.  Toch probeert hij even, en als hij merkt dat u gewoon verder gaat, correct, zelfbewust, zou het wel eens kunnen dat hij gewoon ‘noteert’: destabilisatietechniek mislukt. Vergeet niet dat emoties een wapen zijn in elke onderhandeling. Complimenten, kleine attenties, irritaties, het wordt uitgeprobeerd. De andere partij heeft hier een bazooka bovengehaald. Maar hij hoeft daarom nog niet raak te treffen!

Ga per twee

En zoals steeds is ook hier voorbereiding tachtig procent van het succes. Indien bij de andere cultuur een vrouw de ‘mindere’ is, is het des te belangrijker dat u werkt aan uw status. Zorg dat u een indrukwekkende verantwoordelijkheid en dito titel  draagt, dat uw komst is voorafgegaan door een belangrijk schrijven van een hoogwaardigheidsbekleder, dat uw diploma’s gekend zijn.

En vergeet niet: in vele culturen waar vrouwen als tweederangs worden beschouwd in het publieke leven zal men zelden alleen onderhandelen. Waarom zou u dan alleen gaan? Neem dus zeker een secretaris mee. Als de andere partij van plan is destabilisatietechnieken te gebruiken, kunt u hen ook best even in verwarring brengen.