40% van de werknemers vindt functioneringsgesprekken verplicht nummer

Bijna 85 procent van de werknemers heeft functioneringsgesprekken met zijn baas. Maar hoe effectief zijn die gesprekken?

Prestatiemanagement

Dat functionerings- en beoordelingsgesprekken ingeburgerd zijn, bleek uit een onderzoek van de SERV: ruim driekwart van de bedrijven organiseert er. Functioneringsgesprekken zijn echter maar één onderdeel van het prestatiemanagement. In de helft van de bedrijven bestaat daarnaast een systeem waardoor werknemers de mogelijkheid hebben om zelf suggesties over hun werkomstandigheden door te geven. Opleidingen worden door meer dan 90 procent van de bedrijven voorzien, maar slechts de helft van de bedrijven heeft daarvoor een opleidingsplan. En amper 20 procent van de bedrijven biedt werknemers loopbaanontwikkelingsplannen aan.

De door het SERV ontwikkelde Indicator Competentiegericht Ondernemen (ICO) schetst echter geen al te rooskleurig beeld. Hendrik Delagrange van de studiedienst van de SERV: “De indicator toetst ondernemingen op dertien criteria in welke mate ze de competenties van werknemers bevorderen en stimuleren. Tussen 2001 en 2004 steeg het aantal bedrijven dat op minstens zeven van de dertien criteria scoorde van 42 procent naar 51 procent. Sindsdien is het echter bergaf gegaan: anno 2007 stond het ICO-cijfer opnieuw op 42 procent. ”

Zijn functioneringsgesprekken effectief?

Functioneringsgesprekken kwamen vorig jaar ook aan bod in de studie die de Vlerick Leuven Gent Management School samen met Vacature organiseerde. Gemiddeld wordt er per werknemer jaarlijks 1,63 functioneringsgesprek georganiseerd: bij Franstaligen iets meer (1,78) dan bij Nederlandstaligen (1,55). Een functioneringsgesprek duurt gemiddeld veertig minuten, waarbij bedienden beduidend langer praten (41 minuten) dan arbeiders (22 minuten). Professor Koen Dewettinck onderzocht in welke mate hr-mensen zelf tevreden zijn over de functioneringsgesprekken die ze organiseren: “De meeste hr-diensten hebben in de loop der jaren hun eigen systemen voor functioneringsgesprekken uitgebouwd. Over het algemeen waren ze gematigd tevreden. Bij werknemers zie je verschillende reacties: bijna veertig procent vindt dat functioneringsgesprekken een verplicht nummer zijn met maar weinig effect. Op een schaal van 1 tot 5 bedroeg het gemiddelde daar 2,98. Ook daar is verbetering mogelijk.”

Professor Dewettinck: “Er zijn een aantal hefbomen om het systeem te verbeteren. Belangrijk is de rol van de leidinggevende. Die moet de gesprekken, net zoals de werknemer, goed kunnen en willen voorbereiden. En daarbij de goeie balans vinden tussen hard en zacht. Hard gaat dan over het beoordelen van de resultaten die de werknemer behaalde, zacht over het functioneren, de ontwikkeling van de werknemer. Wat opvalt is dat werknemers meer tevreden zijn als in functioneringsgesprekken de aandacht vooral naar de zachte aspecten gaat. Dat heeft vaak als effect dat de prestaties tegelijk ook beter worden. Omgekeerd is het zo dat in bedrijven die sterk focussen op prestaties, de prestaties niet noodzakelijk verbeteren."

Informele contacten even belangrijk

Liselotte Hedebouw van de SERV vult aan: “Uit onderzoek blijkt dat wanneer werknemers enkel worden beoordeeld op hun resultaten en geen gesprek hebben over hun functioneren, ze minder tevreden zijn over hun gesprekken. Veel hangt dus af van de leidinggevende. Als die ook veel informele contacten heeft met zijn werknemers, leidt dat doorgaans tot betere functioneringsgesprekken. Leidinggevenden waar werknemers ook buiten formele momenten bij terecht kunnen voor feedback, maken het verschil.”

Lees ook: Wat is het verschil tussen een functionerings- en een evaluatiegesprek?