"Gestudeerd als gek en bijna al mijn spaargeld verloren"

Hij begon als kleuterleraar en werd na veel bloed, zweet en tranen piloot bij Brussels Airlines. Een ongewoon carrièreparcours, dat Carl Haven op een haar na al zijn spaarcenten kostte. Hij hield er een belangrijke levensles aan over: “Je kan je eigen grenzen geweldig verleggen als je iets écht wil bereiken.”

Vanuit zijn woning in het Vlaams-Brabantse Tildonk ziet Carl Haven (49) boven zijn hoofd de vliegtuigen van en naar Zaventem passeren. “We zitten hier tussen twee vliegroutes, ik zie er dus redelijk wat”, knikt hij. Haven woont in een vrij bescheiden rijwoning. Niet meteen iets wat strookt met het imago dat vaak leeft over piloten, glimlacht hij. “Veel mensen denken dat piloten allemaal in een chique villa in Keerbergen wonen, maar dat is dus niet zo. Toch zeker niet in het begin van hun carrière. Ik heb heel veel moeten opgeven om piloot te worden, ik heb er mijn laatste spaarcenten ingestoken. Ik zet nu elke maand een mooi bedrag opzij. Dat heb ik lange tijd niet kunnen doen.”

Geen unief

Carl Haven is van opleiding kleuterleraar. Een universitaire opleiding zag hij niet zitten, toen hij zag hoeveel zijn twee broers daarvoor moest studeren. “Mijn vader stond in het onderwijs, en ik besloot dat ook te doen. Ik werd kleuterleraar. Het beviel me, omdat je de kans krijgt om creatief te zijn. Alleen zagen weinig directeurs het zitten om een mannelijke kleuterleider aan te werven. Voor veel mensen moet iemand die met kleuters werkt toch nog altijd een vrouw zijn. In de jaren tachtig toch.”

Daarom werd hij geen kleuterleraar maar studiemeester in een middelbare school in Haacht. Maar omdat hij niet ‘vast benoemd’ raakte, moest hij na minder dan vier jaar zijn plaats afstaan aan een leerkracht die wel die felbegeerde status had. Haven was een half jaar werkloos en ging werken bij een boerderij in Werchter waar biologische geitenkaas gemaakt wordt. Stalknecht, zo luidde zijn functie officieel. “Leuk, maar ik kon er maar 10 uur per week werken. En ik moest aan mijn toekomst denken.” Dus begon hij kort daarna bij Sabena, net als zijn jongste broer. “Ik was ‘load controller’, de persoon die zorg draagt voor de juiste verdeling in gewicht tussen brandstof, passagiers, cargo enzovoort. Ik stelde voor elke vlucht een laadplan op.” Maar dag in dag uit werken tussen de aankomende en opstijgende vliegtuigen bracht bij Haven de microbe om zelf te vliegen aan het kriebelen. Zeker nadat hij met een collega begonnen was met deltavliegen. En als hij in een cockpit van een vliegtuig plaatsnam, stelde hij honderduit vragen. Het duurde niet lang vooraleer collega’s hem aanporden om piloot te worden. “Ik kreeg veel steun van een Airbus-commandant die vroeger ook nog ‘load controller’ geweest was. “Als ik dat kan, kan jij het ook”, zei hij.”

Carl Haven besloot het erop te wagen: hij schreef zich in voor de avondschool van het Sabena Air Training Center, waar hij een theoretische pilotenopleiding volgde. Hij begon halftijds te werken, verloor een mooi deel van zijn inkomen en betaalde ook nog ‘s 140.000 Belgische frank (zo’n 3.500 euro) inschrijvingsgeld. Een serieuze opoffering. Hij studeerde drie avonden per week en zaterdagvoormiddag over onder meer mechanica, aërodynamica en meteorologie. Zware kost, zeker voor iemand wiens hoofd nooit echt naar studeren gestaan had. Op sommige dagen zat hij tot acht uur achter de boeken. Hij grijnst. “Ik weet nog altijd niet waar ik de motivatie vandaan haalde. Ik heb echt gestudeerd als een gek. Ik slaagde met 83 procent, zo’n goed resultaat heb ik zelfs nooit gehaald in het middelbaar.”

Lening

Daarna volgde het echte werk: een praktijkopleiding van zeven maanden in de vliegschool van Sabena in Arizona. Kostprijs: 2,7 miljoen Belgische frank, omgerekend zo’n 67.000 euro. “Ik ben er een lening bij de bank voor aangegaan. En ik kreeg die. Het lijkt een wel heel vergaande investering, maar ik was al geslaagd voor mijn theorie en het slaagpercentage voor de praktische opleiding is zeer hoog. Het is eerder uitzonderlijk dat iemand er niet voor slaagt. En het lukte me ook.” Eind goed al goed dus. Alleen: met zijn praktijkopleiding achter de rug werd Haven nog niet effectief piloot. Er was een wachtlijst, en er waren 50 wachtenden voor hem. “Ik ben daarom bij luchtvaartmaatschappijen over de hele wereld beginnen solliciteren, maar tevergeefs. Omdat ik geen ervaring had met een bepaald type toestel raakte ik nergens binnen. En ik was ook al niet van de jongste.”

Haven werd er langzaam maar zeker moedeloos van. Zeker toen Sabena in 2001 failliet ging en zijn kansen nog meer leken te slinken. Hij had zwaar geïnvesteerd om piloot te kunnen worden, met als enige resultaat dat al zijn spaarcenten in rook waren opgegaan. Hij vervloekte zichzelf. En ging terug aan de slag als ‘load controller’, deze keer bij Lufthansa. Voor 225 euro per maand minder. Uiteindelijk belandde hij zelfs bij DHL, waar hij amper 1.000 euro per maand verdiende. Van zijn loon ging een groot deel naar de bank voor de lening die hij had afgesloten om zijn opleiding te betalen. “Ik bleef ook mijn bijdrage betalen voor de pilotenlicentie die jaarlijks moet vernieuwd worden via vluchten op een simulator en medische tests. Ik bleef er dus in investeren, zonder resultaat. Mijn vader wou me financieel ondersteunen, maar dat heb ik geweigerd. In 2004 gaf ik de hoop op. Ik wou mijn licentie niet langer betalen, want niemand wou me aannemen als piloot. Ik had geen geld meer. Ik overwoog zelfs om bij het OCMW aan te kloppen. Maar net op dat moment kreeg ik telefoon van SN Airlines.”

Sollicitatiegesprek

Of Haven de week erna op sollicitatiegesprek kon gaan. “Voor welke functie, vroeg ik. ‘Piloot natuurlijk’, kreeg ik als antwoord. Ik was door het dolle heen. Ik was 42 jaar en ik zou eindelijk piloot worden. Vijf jaar nadat ik aan mijn opleiding begonnen was: ik kon het niet geloven. Ik had over de hele wereld gesolliciteerd en nu kon ik beginnen vlakbij huis. Bij SN Airlines zagen ze dat ik heel gemotiveerd was. En daar ben ik ook nog altijd heel trots op: ik ging er altijd van uit dat zo’n studie veel te hoog gegrepen was voor mij. Maar dat klopt niet. Je kan je eigen grenzen geweldig verleggen als je iets écht wil bereiken. En ik geniet enorm van mijn job, ook al zit er intussen al een beetje routine in. Europa zien vanuit de lucht: dat is schitterend.”