Vertraging? Maak je verloren pendeltijd goed met een financiële compensatie

De website van de NMBS leert ons dat het bedrijf ‘stiptheid’ hoog in het vaandel draagt. Helaas voor de pendelaar valt er soms weinig van die stiptheid te merken. Menig forens verliest kostbare tijd van en naar het werk, maar er is iets dat het leed kan verzachten: de financiële compensatieregeling.

Verouderd materieel

In het tweede kwartaal van 2011 reed 86,9% van de treinen op tijd. Volgens de definitie van de spoorwegen is ‘op tijd’ gelijk aan ‘met minder dan zes minuten vertraging’, al is zes minuten een eeuwigheid voor de pendelaar die zijn aansluiting wil halen. Ook afgeschafte treinen worden niet in deze cijfers opgenomen. Bijna 24% van de vertragingen zijn te wijten aan pannes van het verouderde rollend materieel.

Infrabel, dat de spoorweginfrastructuur beheert, is in totaal verantwoordelijk voor 20% van de vertragingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om defecte seinen, wissels of geknakte bovenleidingen.

Jaren tachtig

De organisatie TreinTramBus stelt vast dat de NMBS legt al enkele jaren alleen maar zakkende stiptheidscijfers voor. “Sinds 2004 gaan de cijfers alleen maar naar beneden. Ondertussen halen we het trieste niveau van de jaren tachtig”, klinkt het. De reiziger verliest dan ook het vertrouwen. Amper één op de tien Belgen vindt de trein het betrouwbaarste vervoermiddel, volgens een onderzoek van de consumentenorganisatie Oivo.

Compensatie

Maar de forens die dagelijks afhangt van de spoorwegen heeft natuurlijk geen boodschap aan cijfers, hij of zij wil gewoon op het voorziene tijdstip op de voorziene bestemming raken, en misschien ondertussen al wat werk gedaan krijgen. En als dat niet lukt, kan hij of zij eventueel compensatie voor de opgelopen vertraging aanvragen. Vorig jaar maakten 69.000 reizigers gebruik van die mogelijkheid.

Om aanspraak te kunnen maken op een compensatie moet je ofwel

Een occasionele vertraging oplopen van minstens 60 minuten
Een herhaaldelijke vertraging oplopen van minstens 15 minuten op je gebruikelijke traject

Die herhaaldelijke vertraging houdt in dat je minimaal 20 vertragingen van meer dan 15 minuten of minimaal 10 vertragingen van meer dan 30 minuten in een periode van zes maanden vanaf je eerste vertraging doorsparteld hebt. Voor een occasionele vertraging krijg je 100 procent van je reis terugbetaald, voor een herhaaldelijke vertraging van minstens 15 minuten gaat het om 25%. Bij minstens 30 minuten krijg je 50% terugbetaald. Lees hier meer over de berekening van de compensaties.

Bijna half miljoen uitgekeerd

Het systeem is sinds 2007 in voege, maar werd in 2008 hervormd. De bedragen die de NMBS uitkeert stegen in de loop der jaren spectaculair, van ruim 11.000 euro in 2007 tot ruim één miljoen euro in 2011.

Jaar	Uitgekeerde compensaties
2007	11.340 euro
2008	23.468 euro
2009	141.459 euro
2010	488.382 euro
2011	ruim 1 miljoen euro

Praktisch

Maar hoe gaat het precies in zijn werk? Allereerst moet je zelf al je vertragingen bijhouden: het voorziene vertrek- en aankomstuur, het reële vertrek- en aankomstuur, de nummers van de treinen die je nam, de totale vertraging in minuten ... Het formulier om dit bij te houden kan je downloaden op de website of afhalen in een NMBS-station.

Gelukkig is er een oplossing om die rompslomp (enigszins) te omzeilen: de website treinvertragingen.be. Dit privéproject van Sébastien Boelpaep, een misnoegd treinreiziger, helpt je om deze informatie een pak efficiënter bij te houden. Je kan je er de treinen die je nam er met een simpele muisklik aanduiden. Het systeem vult dan automatisch je formulier in. Je kan ze achteraf downloaden en binnenbrengen aan het loket.