Hoe geef je kritiek op je baas?
Kritiek geven op je leidinggevende, het is allesbehalve gemakkelijk. Voor je het weet schieten je goed bedoelde opmerkingen in het verkeerde keelgat. Tenzij je het natuurlijk slim aanpakt. Arno van Dam, co-auteur van het boek ‘Niet meer door het lint’ weet er alles over. Dit is zijn advies.
4 tips
1. Ga na wat je precies wil bereiken bij je baas. Tegen je baas zeggen dat je ontevreden bent, daar kan hij niet veel mee aanvangen. Hij zal je bovendien al snel als een lastige werknemer beschouwen. Hou er rekening mee dat de machtsverhouding met je baas per definitie scheef getrokken is. Of je het leuk vindt of niet: hij of zij is de baas en niet jij. Dit betekent dat jij bij een meningsverschil al snel aan het kortste eind zult trekken. Je moet je dus heel goed afvragen wat je precies wil dat hij doet. Buig de kritiek om in iets positiefs. Als je vindt dat er slecht gecommuniceerd wordt en je wil dat veranderen, dan kan je zeggen ‘het zou leuk zijn als we die informatie vroeger kunnen krijgen’.
2. Je moet je niet alleen afvragen wat je precies wil bereiken bij je baas, maar ook hoe je dat wil bereiken. De eerste vraag is over het algemeen vrij makkelijk te beantwoorden, de tweede vraag is dat een stuk minder. Om een antwoord te vinden, moet je je heel goed voorbereiden en in de huid van je baas kunnen kruipen. Vraag je af wat hij belangrijk vindt en wat voor belang hij zelf heeft om te doen wat jij wil. Je moet ook oog hebben voor de stijl van je baas: is hij iemand die gericht is op details of eerder op grote lijnen? Vermijdt hij liever conflicten of niet?
3. Vraag je af wat het goeie moment is om het te doen. Mensen maken vaak de fout om kritiek of opmerkingen te bespreken in een vergadering. Een baas heeft weinig bewegingsvrijheid als er anderen bij zijn: je drumt hem een beetje in een hoek. En hij wordt, als het om openlijke kritiek gaat, een beetje in zijn hemd gezegd. Besef dat de meeste beslissingen sowieso niet in vergaderingen genomen worden, maar in de wandelgangen.
4. Hou rekening met de hiërarchie. Als de afstand met de baas te groot is, kan je het beter met een middenmanager doen.
Bazen staan meestal open voor kritiek
“Veel mensen vragen me of dat niet een beetje slijmen is, als je zo zorgvuldig nadenkt over wat en hoe je het zegt”, aldus Arno van Dam. “Maar je moet kijken naar de kans op succes. Het is strategische communicatie, niet meer en niet minder. Je moet natuurlijk geen dingen zeggen die je niet meent, maar je moet wel altijd in gedachten houden dat je in een machtsverhouding zit.”
Lukt het bij elke baas om op een gezonde manier kritiek te geven? “Mijn ervaring is dat het bij iedere baas lukt. In grotere bedrijven zijn leidinggevenden niet zomaar op hun positie geraakt: ze hebben bepaalde sociale vaardigheden. Niemand krijgt graag kritiek, maar breng het ook niet als kritiek.”