Werk en Recht: kunnen Facebook-beelden leiden tot ontslag?

"Mijn vrouw is een enorme Facebook-fan. Ze zet bijna al onze vakantiefoto’s op het internet. Mijn werkgever heeft voorlopig nog geen beleid geformuleerd rond ‘sociale media’, maar vrienden waarschuwen me dat ik moet opletten met die foto’s. Hebben ze gelijk?"

“De rechtbanken aanvaarden dat bepaalde feiten of beelden uit het privéleven aanleiding kunnen geven tot een ontslag om dringende reden, bijvoorbeeld omdat de onderneming kan aantonen dat ze schade lijdt als die feiten een grote bekendheid krijgen”, zegt Marga Caproni, advocaat bij het bureau Loyens & Loeff.

Uit een rondvraag door Loyens & Loeff bij ruim 200 bedrijven blijkt dat een vijfde al problemen heeft ondervonden met sociale media zoals Twitter, LinkedIn of Facebook. Er lekte vertrouwelijke informatie uit, het bedrijf liep reputatieschade op of een medewerker werd gepest.

“Het is dus best voorzichtig te blijven met die sociale media. Wij adviseren bedrijven een beleid uit te werken en dat heel duidelijk te communiceren aan hun medewerkers. Vanaf dat moment kan de werkgever zijn mensen vragen foto’s waarop ze in compromitterende situaties staan, niet op Facebook te zetten of ze minstens zo af te schermen dat ze enkel voor een beperkte groep beschikbaar zijn.”

Mag een werkgever zijn werknemers verbieden om op Facebook te surfen tijdens de werkuren?

Marga Caproni: “Aangezien deze website geen werkinstrument is, kan hij het inderdaad verbieden. Voor de sociale media gelden de gewone regels over bedrijfsinformatie. Over beledigingen zijn de rechters redelijk rechtlijnig: die kunnen niet. Een medewerker moet wel een beetje kritiek kunnen geven op zijn werkgever. Bijvoorbeeld, een kort kritisch gesprek in het cafetaria of tussen een beperkt aantal Facebookvrienden moet kunnen. Maar een kritische tekst op een veel gelezen blog of een interview voor een camera zijn waarschijnlijk een stap te ver.”
Een werknemer mag ook geen vertrouwelijke informatie verspreiden.

Indien het bedrijf zijn mensen wil controleren op het gebruik van online communicatie tijdens de werkuren, moet het dat in stapjes doen.
Marga Caproni: “Cao nr. 81 laat toe om werknemers te controleren op voorwaarde dat het gebeurt voor de veiligheid van het informaticasysteem, de economische belangen van het bedrijf, om ongeoorloofde feiten te voorkomen of om naleving van de it-policy te controleren. De controle moet gebeuren binnen een afgesproken beleid dat vooraf besproken werd met de werknemers en dikwijls in het arbeidsreglement is opgenomen. Als er misbruiken zijn, moeten de werknemers opnieuw collectief geïnformeerd worden over mogelijke controles bij nieuwe overtredingen. Pas daarna mag de controle gepersonaliseerd worden. Eenmaal een misstap ontdekt wordt, moet de werkgever snel handelen want op sociale media kan de situatie snel veranderen. Desnoods laat hij de feiten vaststellen door een deurwaarder.”

Sociale verkiezingen in mei 2012:

"Begin volgend jaar bent u ‘occult’ beschermd"

De Nationale Arbeidsraad stelt voor om de volgende sociale verkiezingen te houden tussen maandag 7 en zondag 20 mei 2012. Die data moeten nog in een wet worden opgenomen, maar ga er maar van uit dat het die veertien dagen worden.

Ergens midden februari 2012 moet de werkgever de verkiezingsdatum officieel aanplakken. Een maand vroeger, dus tussen 8 en 21 januari 2012, begint de ‘occulte periode’. Deze periode beslaat twee maanden waarin elke werknemer zich theoretisch beschermd weet tegen ontslag.Waarom? Omdat slechts op het einde van die periode, dus midden maart, de definitieve lijst met alle kandidaten voor de verkiezingen moet ingediend worden. Tot dat moment kan elke werknemer op de lijst gezet worden. En eenmaal je op die lijst staat, genieten alle kandidaten van een bijna absolute bescherming tegen ontslag. Die bescherming begint een maand voor de officiële aankondiging van de verkiezingsdag, dus vanaf midden januari.

De juristen noemen die maanden ‘occult’ omdat die bescherming er wel is, maar niemand concreet weet op wie die slaat. Werkgevers moeten in deze periode bijzonder goed opletten met ontslag. Eenmaal de lijst met kandidaten naar buiten komt, verdwijnt al die onduidelijkheid.