"Veiligheid is mijn tweede natuur"

Als jonge twintiger was Christophe Wauthier een fervente muur- en bergbeklimmer. Ruim vijf jaar geleden maakte hij van zijn hobby zijn beroep. Nu beklimt hij bijna dagelijks zendmasten en hangt hij regelmatig aan gevels van wolkenkrabbers. “Het is niet vanzelfsprekend om nieuwe collega’s te vinden.”

Een vrijdagochtend aan de Gentsesteenweg in Aalst. Ook al doet de felle winterzon haar uiterste best, toch slaagt ze er niet in om de temperatuur in de carnavalsstad boven het vriespunt te tillen. In een zendmast van Mobistar hangt Christophe Wauthier (33) meer dan veertig meter boven de grond. In de top van de gsm-mast snijdt de vrieskou door merg en been, maar Christophe lijkt er amper hinder van te ondervinden. Rustig sleutelt hij verder aan de reuze-antenne. “Ik ben nieuwe verbindingskabels aan het installeren waardoor het vermogen van deze zender drastisch zal toenemen. Tegen vanavond zal het gsm-bereik van de cliënten van Mobistar uit het Aalsterse pieken als nooit tevoren.” Christophe hangt vast aan twee touwen. Zijn voeten staan op een trede van een steile trap. Rustig haakt hij het musketon van een touw los. Als een volleerde berggeit klautert hij naar de achterkant van de zender. Hij pikt het ene touw terug vast en verplaatst daarna het andere. Met ware doodsverachting kijkt hij de diepte in, naar zijn collega die veilig op de begane grond aan de zekeringkast aan het werk is. Dan controleert hij nog een keer of alle schroeven en moeren goed vastzitten en begint hij aan de lange afdaling.

Ruim vijf jaar geleden startte Christophe Wauthier zijn carrière als technicus op extreem grote hoogte bij het Booischotse bedrijf All Works at Height (AWAH). “Ik was toen al een fervent klimmer”, vertelt hij. “Muurklimmen was mijn passie en af en toe trok ik naar de Ardennen om rotsen te beklimmen. Op een dag stond er een jobadvertentie van AWAH in de krant. Ze waren op zoek naar technici met alpinistenervaring. Ik heb direct gereageerd, want het was al jaren mijn droom om van mijn hobby mijn beroep te maken. Ik stond te popelen van ongeduld om op grote hoogtes te gaan werken. Mijn eerste opdracht was vergelijkbaar met wat ik hier nu aan het doen ben: een gsm-mast van 42 meter hoog beklimmen om een defecte antenne te herstellen.”

AWAH is gespecialiseerd in industriële touwtechnieken. Christophe: “Ikzelf en mijn collega’s zijn getrainde hoogtewerkers. We gebruiken klimtechnieken om op moeilijk bereikbare plaatsen technische werken uit te voeren. We zijn vooral actief in de telecomsector, maar worden ook ingeschakeld in de bouw of in de industrie. We werken vaak op grote hoogte, maar soms ook op extreme diepte. Af en toe moeten we een technische klus klaren in een metersdiepe silo of in een immense tank van een olieraffinaderij. We zijn experts met kabels, touwen, gordels, musketons, kabels en katrollen. We hebben uiteraard ook technisch inzicht en weten hoe we zenders zoals deze aan de praat kunnen houden.” Bij AWAH werken naast Christophe nog negen ervaren klimmers. “Het is niet vanzelfsprekend om nieuwe mensen aan te trekken. Niet iedereen is een bergrat. Tijdens hun sollicitatiegesprek snoeven potentiële kandidaten soms: ‘Nee, we hebben geen hoogtevrees.’ Tot ze tijdens een proef voor het eerst op een pyloon moeten klimmen: dan loopt het hen vaak dun door de broek.”

Strenge controle, veel training


Hoe gevaarlijk zijn industriële touwtechnieken en hoe risicovol is het werken op grote hoogte? Christophe Wauthier: “Zolang we ons aan alle veiligheidsvoorschriften houden, kan er weinig misgaan. We weten perfect wat niet kan en wat wel. Het belangrijkste is dat we de risico’s zo veel mogelijk trachten te beperken. Ik heb in mijn hele carrière nog nooit een ongeval meegemaakt en tot hiertoe is geen enkele collega tijdens het werk in een levensbedreigende situatie terecht gekomen. Onze sector wordt strikt gecontroleerd en we houden ons rigoureus aan alle veiligheidsvoorschriften. Zolang je er tijdens het klimmen voor zorgt dat je goed verankerd bent, is deze job niet gevaarlijk. We hangen altijd met touwen op twee punten vast. Als tijdens een val het ene touw het begeeft, zal dat andere touw ons leven redden. We letten er ook altijd op dat de musketons goed vastgedraaid en ingepikt zijn. Veiligheid is mijn tweede natuur. Toen ik bij AWAH aan de slag ging, kreeg ik eerst een doorgedreven klimopleiding. Ik was een ervaren klimmer, maar herstellingen uitvoeren tegen de gevel van een wolkenkrabber of in een zendmast is niet hetzelfde als het beklimmen van een rots. Je moet echt alle klimtechnieken onder de knie hebben en tot in de puntjes weten welke technieken voor welke opdracht het meest geschikt zijn. Ik volg nu trouwens nog regelmatig vervolmakingstrainingen.”

Christophe Wauthier is naar eigen zeggen tijdens het werken op grote hoogte nog nooit bang geweest. “Niet dat ik zo’n stoere kerel ben, want je voelt altijd de adrenaline door je lijf stromen als je zo hoog zit. Maar de onderhuidse schrik heeft me nog nooit verlamd. Je moet er je hoofd bijhouden als je hoog klimt en technische werken uitvoert. Tijdens het sleutelen moet je telkens weer beslissingen nemen: ‘Wat wordt mijn volgende stap?’ Je moet met zoveel dingen rekening houden: het feit dat je zo hoog zit, dat je stevig verankerd moet blijven of dat je het gereedschap niet naar beneden mag laten donderen.”
“Op een site zijn we minstens met twee aan het werk. Diegene die beneden achterblijft, draagt ook altijd een helm. Je weet maar nooit: een schroevendraaier die van meer dan veertig meter hoog naar beneden valt, is levensgevaarlijk. We wisselen elkaar af: gisteren zat mijn collega boven en ik beneden. Nu is het omgekeerd. Er bestaan geen regels die bepalen hoelang je op grote hoogte mag werken. Vandaag zit ik heel de dag in de top. Op deze zendmast is er steun voor mijn voeten, maar soms hang ik een hele dag in de touwen, met mijn benen los boven de afgrond. Als ik dan terug op vaste bodem sta, duurt het even voor het bloed terug door mijn benen stroomt. We proberen dat te vermijden door in de mate van het mogelijke een speciaal stoeltje mee naar boven te nemen zodat we hoog in de lucht kunnen ‘zitten’, dat is iets comfortabeler. Want zonder stoeltje wordt de druk op je benen soms erg zwaar. ”

Geen hoogtevrees

Het hoogste gebouw waar Christophe ooit tegenaan kleefde, was 130 meter hoog. “We klimmen niet vaak van op de grond tegen een gevel omhoog. Meestal gaan we met de trap of de lift naar boven, om dan via het dak aan touwen weer af te dalen. We verankeren onze touwen op het dak en laten ons zakken tot op de werkplek. Om naar het dak terug te keren, trekken we onszelf op aan een katrol.”
Heeft Christophe soms last van hoogtevrees? “Nee, al kan dat altijd nog komen. Ik heb collega’s gekend die van de ene op de andere dag hoogtevrees kregen. Ze moesten dan dringend op zoek naar een nieuwe job ‘op de grond’. Er kan boven altijd iets gebeuren: ik kan uitglijden en daardoor hevig schrikken. Naar beneden vallen zal ik niet doen, de twee touwen behoeden me daarvoor, maar ik zal natuurlijk wel panikeren als ik van op grote hoogte plots een paar meter naar beneden duikel. Zelfs de meest ervaren klimmers kunnen overvallen worden door hoogtevrees.”
Klopt het dat je nooit naar beneden mag kijken als je zo hoog zit? “Wie geen last van hoogtevrees heeft, kijkt probleemloos naar beneden. Je moét zelfs naar beneden kijken, want als je als eerste boven aankomt, is het je taak om je collega’s omhoog te takelen. En dan heb je geen andere keuze dan in de diepte staren. Hét horrorscenario is dat de touwen die ons verankeren zouden los schieten. Maar dat is zeer onwaarschijnlijk. Als we tegen een gevel werken, beveiligen we ons zelfs met een derde touw omdat we zo makkelijker en veiliger heen en weer kunnen manoeuvreren. Ons materiaal wordt ook constant gecontroleerd: elk jaar krijgt het een zeer uitgebreide onderhoudsbeurt en worden alle gordels, musketons, touwen onder het vergrootglas gelegd. Na elke opdracht kijken we na of de touwen niet beginnen uitrafelen.”
“We moeten voor de volle honderd procent op onze collega’s kunnen rekenen. Aan het begin van een grote opdracht zal vaak één collega boven als eerste alle touwen vastmaken. Zijn verantwoordelijkheid is niet te onderschatten. We controleren elkaars werk voortdurend omdat we ons geen enkel risico kunnen permitteren. In deze stiel is het vertrouwen onder collega’s essentieel: we moeten voor elkaar door het vuur kunnen gaan.”
Mag Christophe een opdracht weigeren als hij het te gevaarlijk vindt? “Mijn baas maakt daar geen probleem van. Als we een karwei niet zien zitten vanwege een gebrek aan veiligheidsvoorzieningen, blijven we op de grond. Veiligheid gaat boven alles. We klimmen pas als alle risico’s tot een minimum herleid zijn. Of we bibbergeld krijgen? Nee, maar we worden wel extra vergoed voor dringende klussen. Het gebeurt soms dat in het weekend of op een vrije dag een zendmast uitvalt. Voor dat soort van karweien krijgen we een bijkomende premie.”

Klimt Christophe nog in zijn vrije tijd? “Zodra mijn hobby mijn beroep werd, is het klimmen voor de lol er sterk op achteruit gegaan. Ik heb wel een paar collega’s die ook op hun vrije dagen fervente klimmers zijn. Ik heb net een verbouwing achter de rug waardoor de weekends vaak opgingen aan klusjes in en rond het huis. Al ben ik wel van plan om in de toekomst terug echte bergen te gaan beklimmen. Of mijn vriendin zich zorgen maakt als ik aan het werk ben? Ik denk het niet, ze heeft er alleszins nog nooit over geklaagd.”

Tekst Jan Stevens - Foto Isabel Pousset