New Songdo City per mountainbike: groener dan groen, of ecobubbel?

Dik 40 procent van het land in New Songdo City bestaat uit parken en zeewaterkanalen. De bootjes tuffen op biodiesel. En gigantische ondergrondse pijpleidingen zuigen al het afval naar een centrale verzamelplek. Onze journalist verifieerde een en ander met de fiets.

Winkel- en wooncentrum op 12,5 minuten van elkaar

“De Zuid-Koreaanse president droomt van een wielerronde die zelfs de Ronde van Frankrijk overstijgt. Redelijk onzinnig, maar het tekent de gretigheid.” De Amerikaan Stan Crocker, al dik drie jaar inwoner van New Songdo City en in een vorig leven een begenadigd amateur-mountainbiker in eigen land, schuift me voor ik het goed en wel besef een bike onder de billen. Ach wat, geen beter vehikel om al die marketingpraat over ‘ecocity’  aan de praktijk te toetsen. Een netwerk van 25 kilometer aangelegde fietspaden moet alvast korte autoritten het nakijken geven. “Die fietspaden zijn beter dan in sommige Amerikaanse staten.” Al is haast en spoed ook hier niet altijd even goed. “Sommige paden eindigen frontaal op een trottoir van 30 centimeter.”

Winkel- en woonruimten, parken en cultuurhuizen liggen op maximum 12,5 minuut wandelen van mekaar.  Wat u en ik gemiddeld bereid zijn te wandelen volgens tijdsstudies allerhande. Dik 40% van het land in New Songdo City bestaat uit parken en zeewaterkanalen. De bootjes tuffen op biodiesel. Elektrische wagens en fietsen hebben voorrang in het verkeer en in parkings. Gigantische ondergrondse pijpleidingen zuigen al het afval naar een centrale verzamelplek. Alle bekabeling voor elektriciteit en telecommunicatie is weggemoffeld onder de grond. Geen spoor van de verstikkende smog van de typische Aziatische grootstad. Maar Stanley Crocker is wel kritisch. “De stank is soms niet te harden, omwille van de vele olieraffinaderijen voor de kust. En de wind die vanuit China aanwaait, is niet bepaald gezond.”  

Hybride stad

Kost wat kost willen de stadsplanners van New Songdo City de fouten uit het verleden bij de bouw van nieuwe steden vermijden. Neem Brasilia, 50 jaar geleden uit het niets opgetrokken als het nieuwe politieke en administratieve centrum van Brazilië. Resultaat: een eendimensioneel en karakterloos gedrocht, waar geen zinnig mens voor zijn plezier woont. New Songdo City’s ontwerpers kiezen resoluut voor een hybride stad, een lappendeken van het beste uit een rist oudere wereldsteden. Central Park moet de vergelijking met het Newyorkse Central Park of Londense Hyde Park kunnen doorstaan. De kanalen doen je dagdromen naar Venetië, Brugge of Amsterdam. De brede lanen, veelal zesbaansvakken, zijn spiegelbeelden van bekende boulevards in Los Angeles of Berlijn. De laagbouw van Canal Walk, wat een mix van appartementen, kantoren en restaurants moet worden, is meer dan een knipoog naar Europese steden. En dan zwijgen we nog over de internationale scholen (25.000 dollar per schooljaar aan Chadwick International) of het New Songdo City Convensia Center, een vette architecturale knipoog naar Sydneys Opera House.

Al 12.500 inwoners

Redelijk indrukwekkend, al dient gezegd dat New Songdo City deze zonnige ochtend vooral een lege indruk maakt. Misschien niet eens zo abnormaal, gezien het feit dat nog maar een derde van de gebouwen is neergepoot. 12.500 mensen leven al in New Songdo City. Stanley Crocker: “Zuid-Korea heeft totaal geen traditie met expats. Geef ze tijd. Het gaat de goeie kant uit. We zien steeds meer buitenlanders in het straatbeeld. Er is zelfs een restaurant met internationale gerechten. En Duvel en Hoegaarden, stel je voor. De eerste twee jaar konden we hier uitsluitend Koreaans eten. Na een tijd snak je écht naar iets anders.”

Hoe zorg je ervoor dat een volledig geplande stad een eigen karakter ontwikkelt en niet eindigt als een zielloze kopieermachine van ’s werelds grootstedelijke architectuur? Een rosse buurt misschien, een ranzig kantje? Stan Gale: “Dat zal er allicht nooit komen (lacht). Kijk, je vraag houdt me ’s nachts wakker. Ik zal niet rusten vooraleer de stad niet alleen aanvoelt als een groep mooie gebouwen. New Songdo City moet een coole plek om te wonen worden, met jongeren, artiesten en professoren. De stad zal zichzelf wel kleuren. Je hebt nu al een restaurant met een internationale keuken.”

Gale International haalt geld binnen door stukken grond van de beschikbare 1.500 are aan andere ontwikkelaars te verpatsen. Daarnaast verkoopt het flats en verhuurt het kantoorruimte uit eigen ontwikkeling. Gemiddelde prijs voor een woning in New Songdo City: 500.000 dollar. Toen de eerste 2.200 residenties vijf jaar geleden te koop gesteld werden, doken er liefst 170.000 kandidaten op. Loopt New Songdo City met dergelijke peperdure woonsten niet het risico uit te groeien tot een rustoord voor dikbetaalde managers en hun ‘desperate housewives’? Stan Gale: “Ik maak me inderdaad zorgen. De ‘mix’ moet beter. Daarom bieden we gratis incubatoren aan voor jonge Koreaanse ondernemers. We hebben nood aan artiesten, internetondernemers of mode-ontwerpers.”

Ecocities als paddestoelen uit de grond

New Songdo City gaat er prat op zich als ‘ecocity’ met een uniek verkoopsargument bij buitenlandse investeerders aan te prijzen. De realiteit toont ons hoe ecosteden overal opduiken. Singapore presenteert zich nadrukkelijk als leefbare stad, met een belangrijke rol voor duurzame ontwikkeling. Denk ook aan het gloednieuwe Tianjin Eco-City, een prestigieus samenwerkingsverband tussen China en Singapore. Is het vignet ‘eco’ in New Songdo City meer dan lucht in letters? Stan Gale, resoluut: “Eco in New Songdo City gaat verder dan wat parken.” Gale kiest voor ‘Leadership in Energy and Environmental Design’ (ofwel LEED), de groene bouwstandaard van de US Green Building Council. De Amerikaanse architecte Suzanne Johnson superviseert dat duurzame luik van New Songdo City’s nieuwbouw. “LEED is een internationale bouwstandaard die in meer dan 100 landen wordt gebruikt. We geven scores aan gebouwen door onder meer naar water- en energie-efficiëntie, gebruikte materialen, etc. te kijken. Sommige internationale bedrijven zoals de Bank of America willen alleen nog LEED-gecertificeerde gebouwen. Je ziet andere ecocities inderdaad als paddenstoelen opduiken in Korea en China. Maar ik heb mijn bedenkingen. Sommigen certificeren gebouwen al louter op basis van het ontwerp, zonder te wachten op het daadwerkelijke gebouw.” Is New Songdo City een groen eiland in Zuid-Korea, of kiest het land resoluut voor de groene kaart? “Een erg goeie vraag. 3,5 jaar geleden, toen ik hier aankwam, was ik de enige LEED-geaccrediteerde consultant in Zuid-Korea. Nu zijn er honderden. En hebben we 24 andere projecten in Zuid-Korea.”

Verschenen in Vacature Magazine van 23 oktober 2010.

Meer lezen over Songdo City?