"Ik werk 160 dagen per jaar in het buitenland"

Hij kocht meteen een zonnebril toen hij drie jaar geleden een erg internationaal getinte job aanvaardde. Al snel besefte Jean-Paul Christian Usanase dat de installatie en het onderhoud van cyclotronen vooral hard werken is. “Gemiddeld vertoef ik 160 dagen per jaar in het buitenland.” Zijn ambitieuze vrouw koos tijdelijk voor een baan dichter bij huis na de geboorte van hun zoon.

 “Het eerste wat ik deed toen ze me zeiden dat ik de helft van het jaar in het buitenland zou werken, was een zonnebril en zonnecrème aanschaffen. Ik dacht heel wat tijd op het strand door te kunnen brengen. Maar uiteindelijk werk ik er nog harder dan in België. In het buitenland tel je je uren niet.” De Rwandees Jean-Paul Christian Usanase (32) is bijna drie jaar aan de slag als ‘field engineer’ bij IBA in Louvain-la-Neuve. De Belgische multinational IBA brengt wereldwijd cyclotronen aan de man, deeltjesversnellers die radioactiviteit opwekken. Veelal gebruikt voor kankerdiagnose en
–behandeling in ziekenhuizen en voor onderzoek naar kanker in universiteiten. Anno 2011 zitten er zo’n 200 IBA-cyclotronen verspreid over de hele wereld. Jean-Paul Christian Usanase maakt deel uit van het team dat de technische ondersteuning bij al die klanten verzorgt. Met andere woorden: per definitie een ploeg die veel in het buitenland vertoeft. “Ik hou me bezig met de installatie en het onderhoud van die machines. Vooral in Zuid-Europa, landen als Italië, Spanje, Portugal en Frankrijk. Soms ook Engeland, en recent nog de Verenigde Staten en Zuid-Korea. Meestal gaat het om onderhoudsopdrachten van drie à vier dagen, dan ben ik tijdens het weekend gewoon thuis. Voor een installatie ben ik toch al gauw drie weken van huis. Gemiddeld ben ik zo’n 160 dagen per jaar in het buitenland. Ik heb daar geen problemen mee, want dat wist ik toen ik bij IBA tekende. Mijn chef is trouwens zeer correct. Als ik vraag om eens drie weken aan een stuk thuis in Aalst te kunnen zijn, kan dat. Omdat ik weekendwerk en weekendreizen in het buitenland kan recupereren, heb ik heel wat overuren die ik in lange vakantieperiodes mag omzetten.”

Moeilijke privé-werkbalans

Jean-Paul Christian Usanase heeft al heel wat omzwervingen achter de rug. In 1994 ontvluchtte hij noodgedwongen het etnisch geweld tussen Hutu’s en Tutsi’s in zijn vaderland Rwanda. Toen het Congolese vluchtelingenkamp waar hij en zijn familie verbleven, werd aangevallen, belandde hij een tijd in Kenia. Om uiteindelijk van daaruit in België te verzeilen. “Ik heb eerst een kandidatuur in informatica behaald aan de Université Libre de Bruxelles. Nadien een graduaatsdiploma elektronica. In 2005 kon ik als specialist in technische ondersteuning aan de slag bij Toshiba. Ik trok naar de klanten, bedrijven en scholen, om grote fotokopieermachines te depanneren.” Van het buitenland was toen nog geen sprake. “Enkel voor opleidingen ging ik al eens naar Duitsland, de Europese hoofdzetel van Toshiba.”

Dik een jaar geleden zorgde de geboorte van zoontje Jaden voor een serieuze aardverschuiving ten huize Usanase. Jean-Pauls 26-jarige vrouw Denise Zaneze komt net op tijd binnen. De vragen over de fameuze ‘worklife’-balans kunnen van stal gehaald worden...
Jean-Paul: “Voor de geboorte waren mijn afwezigheden niet…” Denise: “Zo belangrijk? (lacht)” Jean-Paul: “Niet zo zwaar om te dragen als nu.” Denise: “Jaden en ikzelf hebben hem hard nodig. Zijn afwezigheid viel in het begin erg zwaar, zette soms de nodige druk op onze relatie. Jean-Paul speelde met Jaden wanneer hij thuis was, ik moest me om alle praktische beslommeringen bekommeren wanneer hij weer weg was. Jaden sliep ’s nachts niet goed. Ik werkte vier vijfde als kredietmanager bij ING in het Brusselse. Wanneer Jean-Paul er niet was, zorgde dat voor een hoop stress om Jaden naar de crèche te brengen.”
Na de nodige discussies kwam er een oplossing uit de bus. Denise Zaneze bleef niet bij de pakken zitten en zocht een baan dichter bij huis. Sinds kort is ze aan de slag bij het kadaververwerkende bedrijf Rendac in Denderleeuw, opnieuw als kredietmanager. “Voltijds, ik sta nu op 10 minuten aan mijn werk. Jean-Paul en ik hebben het een tijdje moeilijk gehad om nog momenten voor ons twee te vinden. Maar gaandeweg vinden we onze weg.” Jean-Paul: “Als het niet goed ging thuis, stuurde ze me een sms. En meestal geen positieve (lacht). ‘Ik heb er genoeg van.’ In die aard. Het stoorde me dat mijn vrouw niet uitgerust naar haar werk kon, omdat de baby ’s nachts niet doorsliep. En natuurlijk leefde bij mij de angst om Jaden niet te zien opgroeien. Dat hij niet zal weten dat ik zijn vader ben.”

Carrièredroom niet opgeven

Heeft de geboorte van zoon Jaden vader Jean-Pauls blik op zijn buitenlandse trips veranderd? “(resoluut) Neen, ik denk er nog niet aan om het aantal buitenlandse trips te verminderen.” Denise: “(lacht) Ah, bon.” Jean-Paul: “Maar als ik nu in België ben, profiteer ik ervan om zo veel mogelijk tijd thuis door te brengen.” Denise: “De buitenlandse ervaringen hebben Jean-Paul matuurder gemaakt. Hij heeft meer verantwoordelijkheidszin gekregen. Als hij er is, is hij er echt. Om tijd met ons door te brengen, om me met alles te helpen. Dan mag hij de vuilniszakken buiten zetten (lacht).” Jean-Paul: “Wanneer ik thuis ben, heb ik wel hoegenaamd geen zin om nog eens op vakantie te trekken naar het buitenland.” Denise: “We plannen wel een vakantie in Senegal deze zomer. Omdat hij daar gelukkig niet naar toe moet voor zijn werk (lacht).”

Met vragen over verdere carrièreplannen ben je snel klaar bij de Usanases. “Met een kind weet je nooit wat er gebeurt. We bekijken de zaken van dag tot dag. Bovendien denken we eraan ons gezin nog uit te breiden op termijn.” Toch geeft Denise Zaneze haar eigen loopbaandromen zeker niet op. “Ik heb een paar weken geleden een schitterende aanbieding gehad, een job die veel zakenreizen met zich mee zou brengen. Vandaag is dat onmogelijk, omdat Jean-Paul al zoveel reist. Was dat niet het geval, dan had ik die job zeker aanvaard.” De economiste droomt van een internationale carrière in de financiële wereld. “Vooral de wereld van de overnames fascineert me, ‘acquisitions’. Maar voorlopig laat ik Jean-Paul nog met rust (lacht).” Jean-Paul van zijn kant sluit een buitenlands hoofdstuk als expat evenmin uit. “Ik heb vorig jaar al aangegeven dat Zweden me wel kan bekoren. Als daar een plek vrijkomt, mogen ze het me bij IBA meteen laten weten.” Denise: “Het enige land waar hij van mij niet naar toe mag, is Brazilië (hilariteit). Met al die knappe vrouwen. Dan ga ik zeker mee.”     

Tekst Nico Schoofs – foto Griet Dekoninck