Hoe combineert u persoonlijk leed met een carrière?

Persoonlijk leed verandert je leven vaak ingrijpend, ook professioneel. Zo veranderen sommige mensen van werk, terwijl anderen er zich net in vastbijten. Maar hoe ga je er het best mee om? En welke rol kunnen werkgevers spelen?

Vacature klopte met deze en andere vragen aan bij twee klinisch psychologen. Tine Daeseleire geeft met haar bedrijf The Human Link advies aan bedrijven die werknemers helpen bij schokkende gebeurtenissen, Nele Jacobs is gezondheidseconome bij het psychologisch centrum Faresa in Hasselt.

1. Hoe ga je om met persoonlijk leed?

Nele Jacobs: Dat hangt heel sterk af van individu tot individu. Hoe goed kan je met stress om? En hoeveel sociale ondersteuning heb je? Sociale steun is een beschermende factor om goed met dat soort situaties om te gaan. Mijn advies: ga op zoek naar sociale ondersteuning. Mensen uit je privéleven of mensen op je werk, dat maakt niet uit. Ten tweede: probeer onaangename gevoelens en gedachten niet te vermijden. Zo dreig je jezelf met psychologische problemen – angstgevoelens en depressie – op te zadelen. Dat soort gevoelens hoort erbij.

Tine Daeseleire: Aanvaard ook dat je niet op dezelfde manier kan functioneren gedurende een tijd. Sommige mensen hebben het er moeilijk mee dat ze niet meer op dezelfde manier werken, maar dat is normaal. Het is ook belangrijk dat hun werkgever dat respecteert.

2. Wat vertel je ervan op het werk?

Tine Daeseleire: Persoonlijk leed kan heel intiem zijn. Niet iedereen wil daar over vertellen. Mensen willen zelf beslissen wat ze vertellen en wat niet. Dat adviseren wij zelf ook aan mensen die iets ergs meegemaakt hebben: denk goed na over wat je wil zeggen aan je collega’s en wat niet. Wat te intiem is, hou je beter voor jezelf. Het is wel belangrijk dat je iemand op het werk – een vertrouwenspersoon, iemand van de personeelsdienst – vertelt over wat je doormaakt. Al was het maar om te vermijden dat je gedrag niet verkeerd geïnterpreteerd wordt en dat er rekening mee kan gehouden worden. Anders krijg je er ook nog eens reacties bij van mensen die niet begrijpen waarom je je op een bepaalde manier gedraagt.

3. Wat kan de impact zijn op professioneel vlak?

Tine Daeseleire: “Je ziet grosso modo twee reacties. Ofwel bijten mensen zich vast in hun werk. Ze verkiezen om te werken en niet continu thuis te zitten piekeren. Of je krijgt het tegenovergestelde: ze zetten het werk niet meer op de eerste plaats en relativeren hun professioneel leven. Soms veranderen ze daardoor van werk. Vooral mensen die door ziekte getroffen zijn, plaatsen hun gezondheid op de eerste plaats. “Die pakken ze me niet meer af”, hoor je dan vaak.

Nele Jacobs: Op korte termijn leidt het tot psychisch en lichamelijk minder functioneren. Dat is normaal. Problematisch wordt het pas als het minder functioneren langdurig is. Al is er geen normale rouwduur; dat hangt af van geval tot geval. Je concentreren op het werk kan goed zijn, behalve als het vluchtgedrag is, louter bedoeld om negatieve gedachten te ontlopen. Een vermijdingsstrategie is niet verstandig. Zo loop je groter risico op psychologische problemen later.

4. Wat kunnen bedrijven doen?

Nele Jacobs: “Strikt genomen is de werkgever niet verplicht om een werknemer te ondersteunen bij negatieve levensgebeurtenissen. Het is wel aangeraden dat collega’s, leidinggevenden en eventueel een bedrijfsarts luisteren als een werknemer zijn verdriet uit. Want sowieso zullen de gevolgen op het werk te merken zijn. Het is een pluspunt als leidinggevenden geleerd hebben om stresssymptomen te herkennen en er passend op te reageren. Het is ook goed dat leidinggevenden of iemand van de personeelsdienst adressen hebben van professionele hulpverleners waar werknemers kunnen naar doorverwezen worden.

Tine Daeseleire: Het is belangrijk dat werknemers het gevoel hebben dat ze er niet alleen voorstaan. Maar zeg niet ‘mijn deur staat altijd open’: stap zelf op de mensen af. Laat hen merken dat je met hen rekening houdt. Dat is belangrijk voor de werknemers zelf, maar ook voor het bedrijf dat op die manier vaak goeie werknemers aan zich kan binden. Vooral in de eerste drie maanden is de invloed van schokkende gebeurtenissen groot. Hou daar rekening mee.

Terug naar het hoofdartikel "Als het noodlot toeslaat"