Gegeerd: Roemeense verpleegkundigen

Steeds meer buitenlands medisch personeel vindt de weg naar Belgische zieken- en rusthuizen. In tegenstelling tot het gros van haar concurrenten zweert de Brusselse marktleider Moving People bij intensieve begeleiding in ons land als de enige sleutel tot succes. “Acht op tien van onze mensen werken na twee jaar nog bij dezelfde werkgever.” Een gesprek met stichter Olivier Van den Bossche.

Geen corruptie

“Een Roemeense verpleegster moet vaak 1.000 à 2.000 euro op tafel leggen als ze in een Roemeens ziekenhuis aan de slag wil, een specialist zelfs 5.000 euro. Sommigen kunnen dat helemaal niet. Ook als ze in het buitenland aan de slag willen, moeten ze een tussenpersoon betalen. Dat is inderdaad corruptie. Wij doen daar absoluut niet aan mee.” Sinds april 2005 werft het Brusselse Moving People van oprichter Olivier Van den Bossche buitenlands medisch personeel voor Belgische zieken- en rusthuizen. Aanvankelijk nog uitsluitend in Roemenië, ondertussen ook in Tunesië, Portugal en Libanon. Van een leien dak liep het allerminst. “Geen enkele ambtenaar in ons land kon me bij aanvang het volledige plaatje schetsen. De erkenning van buitenlandse diploma’s is een gemeenschapsbevoegdheid, de gewesten gaan over arbeidskaarten, verblijfsvergunningen zitten dan weer op federaal niveau…Onduidelijkheid troef.”

Ondanks dat administratieve kluwen plaatste Olivier Van den Bossche in april 2005 de eerste vijf Roemeense verpleegsters in opdracht van twee Brusselse ziekenhuizen. “Ik heb getwijfeld tussen Polen en Roemenië. Maar een Roemeen leert makkelijker Frans, omdat dat ook een Latijnse taal is.” Roemeens medisch personeel toogt graag naar het buitenland. Engeland, Frankrijk of het Midden-Oosten: ze zwaaien allemaal met betere salarissen dan Belgische zieken- en rusthuizen. Hoe overtuigt Van den Bossche hen dan om toch de oversteek te wagen naar ons land? “Kandidaten betalen Moving People niets. In het begin fronsten ze hun wenkbrauwen in Roemenië. Maar na wat positieve aandacht in de lokale media kreeg men meer en meer vertrouwen in onze ongebruikelijke aanpak.” Het grootste verschil met het gros van de buitenlandse rekruteerders zit ‘m echter in de intensieve begeleiding volgens Olivier Van den Bossche. “Wat zie je doorgaans? Buitenlandse topmanagers worden met heel veel égards in de watten gelegd als ze in een ander land komen werken. De werkgever biedt verschillende huizen aan, selecteert een paar scholen voor de kinderen etc. Voor buitenlands medisch personeel met tenslotte heel wat minder buitenlandervaring doet men doorgaans niets. Het is helemaal niet moeilijk zo’n profielen te vinden. Maar het echte werk begint dan pas. Een Brussels ziekenhuis rekruteerde bijvoorbeeld vorige zomer tien Tunesiërs, vandaag blijven er twee of drie over. Die totale mislukking is te wijten aan het feit dat ze geen enkele begeleiding ter plekke kregen. Omwille van dezelfde gebrekkige begeleiding in het gastland zijn er al honderden Spaanse verpleegsters teruggekeerd uit Frankrijk.”   

Nederlands of Frans leren

Moving People gaat daarentegen naar eigen zeggen niet over één nacht ijs. Negen maanden verstrijken er vooraleer de geselecteerde buitenlandse verpleegsters en specialisten in België aan de slag gaan. “Ze volgen tussen de zeven à negen maanden een Nederlandse of Franse taalcursus ter plekke. Als een opdrachtgever drie of meer mensen aanwerft, raden we hen aan ter plekke te gaan. De eerste dertig dagen in België logeren de nieuwkomers bij een andere buitenlandse verpleegster, op die manier komen ze al wat meer te weten. We zoeken een woonst voor hen, schieten de beginkost voor om zich te installeren. We bellen ze twee tot drie keer per week, om te zien of alles vlot verloopt. Op gezette tijdstippen contacteren we de werkgever, om zijn mening te vragen.” Die intensieve begeleiding lijkt vruchten af te werpen. Van den Bossche: “90 procent van onze kandidaten wordt na de proefperiode aangeworven. 8 op 10 werkt twee jaar na aanvang nog altijd bij dezelfde werkgever.”

Pas aangeworven medisch personeel tekent een arbeidscontract van twee jaar bij Moving People. De loon- en werkvoorwaarden zijn identiek aan die van Belgische collega’s. “Een Roemeense verpleegster verdient hier gemiddeld 1.300 euro netto, tegenover gemiddeld 400 euro netto in Roemenië.” Voor Roemeense verpleegsters meteen de hoofdreden om naar ons land te komen. “De levensduurte is vergelijkbaar met die bij ons. Na de val van het communisme en de toetreding tot de EU heeft de liberalisering er de prijzen omhoog gejaagd. Carrefour en Ikea zijn er bijvoorbeeld duurder dan in België. Verplegers hebben er vaak twee jobs om toch maar rond te komen. Het Internationaal Muntfonds (IMF) adviseerde de Roemeense regering om de belastingen op te trekken (nu is er een vlaktaks van 16 procent voor iedereen). De Roemeense regering heeft dat advies genegeerd, en heeft de lonen van verplegers vanaf 1 juni met 15 à 20 procent verlaagd. U weet meteen wat het gevolg zal zijn voor de uittocht van medisch personeel.”

Hersenvlucht?

Moving People maakt er naar eigen zeggen alvast een erezaak van niet te rekruteren in landen met een tekort aan medisch personeel, zoals Zuid-Afrika. Nochtans spreekt het Roemeense Arstencollege bijvoorbeeld letterlijk van een hersenvlucht van geschoold medisch personeel. Sinds 2007 zouden 4.000 vooral jonge Roemeense artsen het land de rug toegekeerd hebben. Ongeveer 10 procent van het totale aantal artsen in Roemenië. Olivier Van den Bossche is zich van geen kwaad bewust. “Onze informatie wijst er geenszins op dat Roemeense zorginstellingen met een personeelstekort zouden kampen. Maar stelt u zich eens in de plaats van die verpleegkundigen. Gemiddeld sparen Roemenen hier 400, 500 euro per maand, dat is wat ze ginds verdienen. Daarmee kunnen ze het onderwijs van hun kinderen betalen en hun ouders bijstaan. Het gemiddelde pensioen in Roemenië bedraagt 110 euro, ontoereikend om geneesmiddelen te betalen die even duur zijn als in België. Bovendien geldt voor Roemeense burgers het Europese vrij verkeer van personen. Ik vind het bijna enerverend dat mensen hier zo’n keuze niet begrijpen.”

Veralgemenen is uit den boze, elk van de vier landen heeft zijn eigen verhaal. Tot vorig jaar kozen heel wat Libanezen voor een medische carrière in het buitenland. Nu de veiligheidssituatie er flink op vooruit gegaan is, blijven ze meer in eigen land. “Ik heb daar geen enkel probleem mee. We dwingen helemaal niemand om naar België te komen.”

In goed vijf jaar tijd bracht Moving People ongeveer 500 buitenlandse verplegers en artsen naar 100 Belgische rusthuizen en een dertigtal ziekenhuizen. “Vooral verpleegsters, naar dokters-assistenten is er ook veel vraag.” Heel wat West-Europese landen kampen zoals bekend met een bloedarmoede aan zorgpersoneel. Een probleem dat in de nabije toekomst steeds acuter wordt. Sinds kort prijst Moving People zijn diensten ook in Frankrijk aan. Van den Bossche: “We plaatsen er onder andere huisartsen op het platteland, waar ze net als in België met een schrijnend tekort kampen.” Met andere woorden: een businessmodel dat nog lang niet aan zijn pensioen toe is.  

Tekst: Nico Schoofs – Foto: Griet Dekoninck

Verschenen in Vacature Magazine van 12 juni 2010.