Gebeten door het havenvirus

Vier weken lang houden we halt bij vier overheidsbedrijven in onze provincies voor dubbelinterviews. De hoofdrolspelers? Een werknemer die van de privé naar de overheid overstapte, en een werknemer die reeds zijn hele carrière gepokt en gemazeld is bij de overheid.

Sluizen bouwen, windmolens zetten, schepen loodsen, de medewerkers van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen zijn van alle markten thuis. Ze zijn allen gebeten door het havenvirus. En sinds 2008 genieten ze ook van salarisschalen die competitief zijn met de privésector.

Pascale Van Hoecke, personeelsdirecteur Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen: “Op alle niveaus zijn er doorgroeikansen. Bijvoorbeeld: wie als matroos start en een gezonde ambitie heeft, kan vlot sleepbootkapitein worden.”
Jan Van Dessel, medewerker Strategie & Ontwikkeling, stapte over van de privé: "Financieel leverde ik allesbehalve in. Mijn salaris doet zeker niet onder voor dat van vrienden met eenzelfde diploma.”

Op Antwerpen linkeroever komt het grootste on shore windmolenpark van België. Binnenkort starten ook de werken voor een tweede sluis in het verlengde van het Deurganckdok. Het wordt meteen de grootste ter wereld. Het Gemeentelijk Havenbedrijf van Antwerpen voert de regie over deze grootschalige projecten.

Het Havenbedrijf doet de haven van Antwerpen mee draaien. Zo verstrekt het concessies aan de private havenbedrijven. Het bezit een twintigtal sleepboten, drie baggerschepen en een veertigtal kranen. De verschillende diensten van het Havenbedrijf leggen wegen, dokken en sluizen aan. Het personeel bemant bruggen en sluizen en behartigt de belangen van de haven in de wereld. “Onze verkeersleiders zorgen ervoor dat de schepen veilig kunnen binnen- en buitenvaren”, rondt personeelsdirecteur Pascale Van Hoecke het takenpakket af.

Het Havenbedrijf heeft een ongelooflijke mix onder zijn 1.650 medewerkers: van matrozen, over gespecialiseerde lassers tot sleepbootkapiteins en ingenieurs. De helft daarvan draait in een volcontinu systeem: hun diensten zijn 24 uur op 24, 7 dagen lang operationeel.

Job aan wal

Het Havenbedrijf rekruteert jaarlijks een honderdtal nieuwe medewerkers. “Dat zijn voornamelijk vervangingen”, relativeert Pascale Van Hoecke. “Daarnaast groeien onze commerciële afdelingen en onze afdeling Strategie & Ontwikkeling. Ook voor de infrastructuurwerken is er meer personeel nodig. Het gros van die honderd aanwervingen bestaat uit technische vaklui. Maar we zoeken ook ijverig naar verkeersleiders (nautici), matrozen en universitairen met een maritieme opleiding of interesse.”

Zeker voor nautici en kapiteins is het vissen in een kleine vijver. Jaarlijks levert de Hogere Zeevaartschool in Antwerpen amper een vijftigtal studenten af. De meerderheid daarvan wil eerst de wereld rondvaren. Na een tiental jaar kiezen ze dikwijls wel voor een job aan wal. “Maar we zijn natuurlijk niet de enige nautische instelling die mensen zoekt. Afgestudeerden van universiteiten denken ook niet meteen aan de haven als ze op zoek gaan naar een baan”, weet Pascale Van Hoecke.

“Samen met de havenbedrijven kampen wij met een imagoprobleem dat meestal gebaseerd is op een verkeerd beeld van de haven: veel kandidaten vrezen het volcontinu systeem (de haven draait zeven op zeven, 24 op 24, nvdr). Het werk aan de haven is niet langer gevaarlijk of vuil; het is bijzonder gevarieerd. En wie hier aan de slag gaat, wordt gebeten door het havenvirus.” Samen met Alfaport, de stad Antwerpen, de VDAB en Voka Grootindustrie heeft Pascale Van Hoecke een werkgroep ‘Talent’ opgestart: “We bereiden enkele acties voor om het imago van de haven te verbeteren en zo sneller en intensiever te kunnen rekruteren. Daarom organiseren we gezamenlijk havendagen en schoolbezoeken.” Het Havenbedrijf heeft ook zijn jobsite vernieuwd met getuigenissen van medewerkers.

Overweldigende jury

De selectieprocedure duurt nu gemiddeld twee maanden. “Maar dat hoeft niet slecht te zijn”, gelooft Jan Van Dessel (28). Hij is nu twee jaar aan de slag in de afdeling Strategie & Ontwikkeling. “Met een langere procedure blijven alleen de echt gemotiveerden over. Ik had die twee maanden wachten er voor over. Maar het eerste gesprek overweldigde me enigszins: er zat een hele jury te wachten. Na een korte test stellen de specialisten van de jury hun vragen. Gelukkig volgden er nog twee gesprekken.”

Jan Van Dessel studeerde af als handelsingenieur aan de Universiteit Antwerpen. Na een lange trektocht door Latijns-Amerika begon hij als financieel analist bij een gespecialiseerd  coatingbedrijf. “Daar beperkte mijn job zich tot het rapporteren van winstmarges en  maandresultaten. Na twee jaar begon die routine me te storen. Ik ging op zoek naar mijn echte passie: een baan die te maken heeft met mobiliteit en grote infrastructuurwerken. Ik ben heel fier op onze haven. Ik wou dus enorm graag aan de slag bij het Havenbedrijf.”

Wanneer in 2008 de vacature voor strategieconsulent verschijnt, reageert Jan Van Dessel: “Ik was bijzonder gemotiveerd voor de functie. Dat hielp de rekruteringsverantwoordelijke te overtuigen.” “Wij hebben wel meer van zulke gedreven medewerkers”, aldus Pascale Van Hoecke. “We zoeken vooral mensen met een stevig leervermogen. De haven evolueert zo snel.”

"Financieel leverde ik allesbehalve in”, bekent Jan Van Dessel. “Mijn salaris doet zeker niet onder voor dat van vrienden met eenzelfde diploma. Ik heb dezelfde extralegale voordelen en mijn brutoloon ligt zelfs wat hoger. Als ik de vakantiedagen erbij tel, is mijn loonplaatje heel netjes.”

Matrozen met ambitie

Volgens Pascale Van Hoecke presenteert het Havenbedrijf sinds de omschakeling van het verloningssysteem in 2008 een competitief loonpakket: “We zetten onze salarissen op het marktgemiddelde. Samen met een goede hospitalisatie- en groepsverzekering, maaltijdcheques en een bedrijfswagen voor de hogere profielen kunnen wij aan de sollicitanten competitieve loonvoorwaarden aanbieden. Daarnaast zijn er op alle niveaus doorgroeikansen. Bijvoorbeeld, wie als matroos start en een gezonde ambitie heeft, kan vlot sleepbootkapitein worden. Omdat we geen sleepbootkapiteins vonden, hebben we een zestal jaar geleden zelf een intensieve opleiding uit de grond gestampt. Het gros van onze sleepbootkapiteins hebben we zelf opgeleid.”

“Ongeveer 60 procent van onze mensen zijn nog statutair. Dat statuut verdwijnt langzaam. Sinds 2002 werft het Havenbedrijf alleen nog werknemers aan met een klassiek arbeidscontract van onbepaalde duur. Verder worden onze kaderleden geëvalueerd op basis van hun geboekte resultaten. Wie goed scoort, ziet dat positief vertaald in zijn salaris. Maar er moet hard voor gewerkt worden”, zegt Pascale Van Hoecke. “De werkdruk is hoog. Middenmanagers lezen tijdens het weekend de rapporten van hun medewerkers. Ze hebben allemaal blackberry’s, want we moeten snel kunnen reageren om als wereldhaven concurrentieel te blijven. De haven bruist en ons bedrijf moet volgen met zijn dienstverlening.” 

Jan Van Dessel verveelt zich alvast geen seconde: “Ik heb een vast takenpakket. Maar elke week duikt er wel een extra prioriteit op. Zo heb ik me de voorbije week beziggehouden met een systeem waarbij vrachtwagens hun komst vooraf melden. Ik heb dus zeker geen nine-to-five job.”