De maandag van Bram Cleys, verkiezingswaarnemer in Congo

Bram Cleys volgde maandag als waarnemer voor EurAc, het Europese Netwerk voor Centraal-Afrika, de verkiezingen in de Congolese stad Kikwit. Het werd een bijzonder lange werkdag.

04.00 Ik word wakker in mijn kamer in het klooster in Kikwit. Ik logeer hier al een paar dagen om als waarnemer de presidents- en parlementsverkiezingen te volgen. Om vijf uur worden we op onze eerste bestemming verwacht, maar onze chauffeur heeft vertraging. Om twintig na vijf komen we aan in het schooltje waar een aantal klaslokalen vertimmerd zijn tot stembureau. We zijn met vier waarnemers: drie mensen van EurAc en één lokale partner. We kiezen elk ons stembureau en volgen hoe alles er in gereedheid wordt gebracht.

06.30 Het stembureau gaat een half uur te laat open. De leden van het bureau brengen als eersten hun stem uit. Er staan geen lange rijen aan te schuiven. De stemgerechtigden halen hun kiesbrieven op, verdwijnen een tijdje in het stemhokje en droppen hun brieven in de urnen.

7.20 Onze chauffeur brengt ons naar een stembureau op een andere plaats in de stad. Ook hier is alles rustig en staan er geen ellenlange rijen. Ik check of de stemhokjes voldoende privacy bieden zodat de burgers in het geheim kunnen stemmen. Veel mensen kunnen niet goed zien of hebben problemen met lezen en schrijven. Volgens de kieswet mogen zij geholpen worden. Ik let erop dat hun helpers de procedures volgen en hen op die momenten niet trachten te beïnvloeden. Alles verloopt rustig en gedisciplineerd. Een uur later vertrekken we alweer naar een ander stembureau. In totaal bezoeken we deze voormiddag zo’n vier verschillende kieslokalen. Op sommige kieslijsten ontbreken namen van mensen die zich aanbieden om te stemmen. Dat zorgt voor verwarring, maar die problemen raken allemaal opgelost.

12.00 Ik ga samen met mijn collega’s vlug lunchen in de stad. We vinden een klein restaurant en eten er heerlijke kip. In de namiddag bezoeken we nog drie andere stembureaus. Nergens komen we onregelmatigheden tegen.

16.30 We komen aan in het stembureau waar we vanmorgen gestart zijn. Ik volg de laatste kiesverrichtingen in het lokaaltje waar ik voor dag en dauw al zat.

17.30 De deuren gaan dicht en er wordt meteen gestart met het tellen van de stemmen. Het klaslokaaltje zit stampvol: naast de leden van het kiesbureau zijn er ook nog twintig getuigen van de verschillende politieke partijen aanwezig. De sfeer is opperbest en er heerst een gezellige drukte. Af en toe zijn er kleine discussies tussen de getuigen en de leden van het bureau. Maar ze worden allemaal efficiënt afgehandeld. Het tellen duurt eindeloos en naarmate de nacht vordert, dommelen steeds meer mensen in.

04.00 De tellingen zijn afgerond, maar er moeten nog een paar documenten ingevuld worden. Toch houden wij het voor bekeken. We zijn afgepeigerd, nemen afscheid en rijden terug naar het klooster. Ik zet mijn wekker en val als een blok in slaap.

Tekst: Jan Stevens