De helden van morgen: Accordeonist en muzikale duizendpoot Tuur Florizoone

Ze zijn jong, ze zijn bijzonder beloftevol en bovenal heerlijk eigenzinnig. De een speelt accordeon voor daklozen en Rwandese vluchtelingen. Een ander mag aan tafel met Indiase en Chinese topdiplomaten en neemt intussen het Belgische en Europese buitenlandbeleid zwaar op de korrel. Een 18-jarige Noor schaakt alle grootmeesters naar huis, een 31-jarige Antwerpenaar ontwikkelt gratis software waar zelfs het Witte Huis vandaag op draait. Een ding is zeker. Of het nu als wetenschapper, imam, ondernemer of muzikant is: stuk voor stuk timmeren deze lieden aan een betere wereld. Zij het elk op een unieke manier.

Benieuwd naar de namen, naar het volledige verhaal achter deze smaakmakende profielen? Dan zit u de komende drie weken goed bij ons. De redactie van Vacature magazine schotelt u vijftien portretten voor van binnen- en buitenlandse jonge helden.
Dat ze u vooral mogen inspireren…  

Accordeonist en muzikale duizendpoot Tuur Florizoone (31)
De Manu Chao van België

In het Portugees gaat hij over de tongen als ‘Tur Fiorizoone’. Als ‘Florizoon’ staat hij al eens geprogrammeerd in het Frans. Spaanstaligen bejubelen hem tussen cava en tapa als ‘Tuuer Florizoon’. Bij de Nederlandstaligen onder u doet de 31-jarige accordeonist, pianist en componist Tuur Florizoone allicht een belletje rinkelen als ‘die grote blonde muzikant van Man Bijt Hond een paar jaar geleden’. Of, recenter nog, ‘de componist van de filmmuziek bij de Vlaamse prent ‘Aanrijding in Moscou’’. Tijdens de World Soundtrack Awards van het Gentse Filmfestival vorig jaar won hij er nog de publieksprijs mee.

In zijn peuter- en tienerjaren kon Tuur Florizoone zijn creativiteit ongebreideld botvieren aan de Leuvense Freinetschool ‘De Appeltuin’. “Ik heb altijd vanalles gedaan, al is muziek de constante rode draad. Sinds mijn vijfde stond er thuis een piano. Mijn ouders zijn kunstminnaars, maar ze wilden me absoluut niet in de richting van de muziek duwen. Ik heb eerst een tijd paard gereden, maar ik vond dat te snobistisch. Dat paardehaar kammen, niets voor mij. Nadien heb ik fervent geskated. Samen met m’n vader, een eeuwige bricoleur, hebben we zelfs nog een schans gebouwd in onze tuin. Omdat die wereld me evenmin lag, waaide dat ook over.” In de circusschool vindt Tuur Florizoone wél zijn gading. “Theater, slagwerk, piano spelen: in mijn topjaren in het middelbaar deed ik wel elke avond iets. Hoewel ik nog niet echt accordeon kon spelen, kon ik wel al op een eenwieler rijden met een accordeon in mijn handen (lacht).” Al op zijn twaalfde start Tuur Florizoone zijn muzikale loopbaan, met het Trio Incredibilus. “Dat bestond uit een acteur, een muzikant/jongleur (ikzelf) en een acrobaat. We maakten zelf kaartjes, met de telefoonnummers van thuis erop. Op den duur vroegen we de mensen om ons te komen halen, onze ouders zagen het niet altijd zitten om ons pakweg naar Kortrijk te brengen.”

Vruchtbare ‘stage’ in Brazilië

Met de 150 euro die hij aan een optreden op een kinderfestival in Hongarije overhoudt, kocht de 15-jarige Tuur Florizoone zijn eerste accordeon. “Dat instrument fascineerde me, ik had Jan De Smet van De Nieuwe Snaar erop zien spelen. Ik kende het klavier al omdat ik piano speelde. Plus, heel belangrijk: een accordeon kon je overal mee naar toe nemen.” Een tiener die accordeon speelt, cool kon je het allerminst noemen. “Er werd zeker mee gelachen, maar ik trok me daar niks van aan.” Op zijn zeventiende bracht zijn nieuwsgierige, open geest Tuur Florizoone voor een dik jaar naar Brazilië. “Ik werkte er met straatkinderen, in Porto Alegre in het zuiden en later in Salvador. De idee was om via circus en muziek straatkinderen terug in de maatschappij te integreren. Onder andere muzikant Caetano Veloso en schrijver Paulo Coelho waren daarbij betrokken.” Florizoone liep er stage bij de wereldvermaarde muzikant Gilberto Gil. “Ik heb er erg veel bijgeleerd, want ik kon amper spelen in het begin. De accordeon is een erg populair instrument in Brazilië.”

Terug in België schreef Tuur Florizoone zich in aan het Brusselse Koninklijk Conservatorium voor piano en compositie. “Het circus heb ik mettertijd laten varen. Ik was niet bepaald de meest getalenteerde en de meest gedisciplineerde leerling op het Conservatorium. Bij mij gaat het veeleer over een zoektocht naar identiteit. Virtuositeit vind ik niet het belangrijkste. Dankzij mijn circuservaring stond ik al heel jong in de Ancienne Belgique en Vorst Nationaal. Je leert daar op een podium te staan, dat brengen ze je niet bij op een conservatorium. Ik heb er erg goeie leerkrachten gehad. Ze hebben me het metier bijgebracht, me geleerd om partituren te schrijven.”

Nog tijdens zijn passage aan het Brusselse Conservatorium begon Tuur Florizoone te touren met zijn trio Tricycle, in 1999. Samen met een contrabassist en een saxofonist gooit hij jazz, world en improvisatie in zijn muzikale mixer. “De accordeon heeft me dikwijls toegelaten mensen te verrassen. Maar het is vooral keihard werken om respect te krijgen. De muzikant die ‘s morgens wakker wordt en dan in de late namiddag rustig ergens optreedt, die moet nog uitgevonden worden. Er zijn vandaag nog altijd jazzcafés die 25 euro per persoon durven voorstellen. Als ik dan naar de catering vraag, verwijzen ze naar de pizzeria naast de deur. Kijk, er zijn weinig andere beroepen waar de verloning zo varieert: van nul euro tot 1.000 euro per man bij een optreden, mijn maximum. Ervaring leert. Je moet je prijs durven zeggen. Plots krijg je dan een biefstuk in plaats van een minutesoep. Ineens is er een loge met handdoeken, een frigo met pintjes. Als groepsleider heb ik geleerd de persoon die je vraagt echt te screenen: wie is dat, om welke zaal, welk soort concert en publiek gaat het?”

Manager van zichzelf

Naast Tricycle doet Tuur Florizoone het vandaag nog met een ander trio, Massot (tuba)/Florizoone/Horbaczewski (cello). Hij treedt ook solo op, en doceert 3,5 uur per week aan het Conservatorium in Gent. “Meestal staan er optredens geboekt van donderdag- tot en met zondagavond. Als pianist en met mijn inzicht in harmonie is accordeon spelen er vrij natuurlijk gekomen. Brazilië, het circus, de percussie, mijn piano: als een spons zuig ik alle invloeden op in dat instrument. Het heeft veeleer met emotie te maken.” Het succes heeft Florizoone naar eigen zeggen op een moeilijk kruispunt gebracht. “Ik heb te weinig tijd om thuis te repeteren. Terwijl ik erover moet waken dat ik een goede muzikant blijf: dat ik morgen kan spelen, wat ik vandaag nog niet beheers. Maar als ik een manager zoek om mijn projecten in mijn plaats te verkopen, gaat die dat dan beter doen? Ik onderhandel zelf heel graag, dat is intussen een verlengstuk van mezelf geworden. Daarom kan ik dat minder makkelijk uit handen geven.”

Vijf jaar geleden besloot Tuur Florizoone alvast om het wat rustiger aan te doen. “Anders zou ik op een hartaanval afgestevend zijn.” Van een week in het Colombiaanse Cali op uitnodiging van een Belgische orkestleider, over optredens met Tricycle in Canada en Frankrijk, tot solo’s in China of Afrika. Of nog samenwerkingen met jazzgrootheden als John Zorn en de Belg Philippe Catherine, spelen voor kinderen uit oorlogsgebieden in Rwandese vluchtelingenkampen. Of als begeleider van onder andere Stijn Meuris, Thé Lau en Paul Michiels. Florizoone heeft al in zowat alle muzikale wateren gezwommen. “Ik vrees dat het altijd zo zal blijven. Financieel raak ik het makkelijkst aan de bak in eigen land. Bovendien geniet ik als één van de weinigen dezelfde bekenheid in Vlaanderen en Wallonië. Zo moet het zijn, anders ben je snel rond. Bekendheid doet deuren openen, je moet de dingen zeggen zoals ze zijn. Ik moet minder onderhandelen, mensen geloven me sneller. Het belangrijkste is dat mijn muziek mensen raakt.”

Zijn sociaal engagement is Florizoone veel dierbaarder dan zijn rol als carrièrereman. “Ik woon in Brussel boven een opvangtehuis voor daklozen. Ik speel er geregeld gratis. Niets zo mooi als iemand te zien lachen of wenen door mijn muziek. Daarom vind ik live spelen zo belangrijk, ook al is het afmattend. Er was eens een man die me samen met z’n moeder naar alle uithoeken van het land volgde. Hij vroeg me op een gegeven moment of ik op de begrafenis van zijn moeder wou spelen. Natuurlijk doe ik zoiets, dan breekt echt je hart. Geld is belangrijk, maar je mag daar niet te ver in gaan.”

Superclose met accordeon

Muziek moet laagdrempelig zijn. Plezier maken, dat telt. En fouten zijn niet erg. Florizoone: “In België moet je eerst notenleer beheersen vooraleer je een instrument ter hand mag nemen. Zever. In andere landen weten ze misschien niet waar de do ligt, maar spelen ze ons wel naar huis. In Benin bijvoorbeeld vragen ze me altijd muziekboeken op te sturen. Maar als die beginnen te zingen, dat is werkelijk ongelofelijk. Subsidies, nog zoiets: ga je daar zeven maanden of langer op wachten vooraleer je je cd opneemt? Dan is de muziek alweer weg.”

De band met zijn accordeon is zeer persoonlijk. En erg lijfelijk. “Als ik na een vakantie terug mijn accordeon vastpak, is dat hetzelfde gevoel als een roker die na een lange werkdag een sigaret opsteekt. (staat recht en haalt diep in) Pure adrenaline. Je voelt die lamellen letterlijk vibreren tegen je ribben. Zeker de lage noten. Best sexy eigenlijk.” Een verzamelaar is hij evenwel niet. “Je hebt zelfs ‘accordeonboekskes’, zoals motormagazines, met foto’s van elektronische accordeons in de meest smakeloze kleuren. Daar pas ik voor. Als ik er een zie op de Brusselse Vossenmarkt onder de 100 euro, dan koop ik die wel. Ik heb thuis een paar accordeons, en er staan er een paar bij vrienden. Mijn concertaccordeon laat ik ‘finetunen’ in Parijs. Zoals een auto, ja (lacht). Bij een gebrevetteerde ‘chevalier d’accordeon’. Soms probeer ik mankementen nog meer uit te vergroten. Sommige noten klinken heel bizar, precies wat ik zoek. Terwijl ze dat in een elektronicawinkel net zouden uitvlakken. Als mijn accordeon vandaag gestolen wordt, weet ik dat het één jaar duurt vooraleer ik een nieuwe heb. Ik laat die op maat maken in een klein Italiaans dorp. Ik heb er zelfs al één teruggestuurd. Omdat die niet klonk zoals we waren overeengekomen. Op de merknaam heb ik een stuk tape geplakt, ondermeer omdat dat goed klinkt als ik percussie speel op mijn accordeon. Maar ook omdat ze me maar moeten sponsoren, als ze willen dat ik hun merk laat zien.  Een beetje zoals Jean-Marie Pfaff. Daar wil ik gerust over overhandelen (lacht).”

De wereld is dan wel zijn speelterrein, voorlopig blijft Brussel de uitvalsbasis voor Tuur Florizoone en zijn Chileense vriendin, een percussioniste. Hoelang nog? “Ik wil nog wel eens in het buitenland wonen, ik heb het heel moeilijk met de verrechtsing van de geesten in ons land. En dan heb ik het niet alleen over Bart De Wever. Ik droom uiteraard van een solo-cd, van samen te werken met bepaalde muzikanten. Kinderen, een huis kopen: best realistische zaken. Al is dat laatste niet evident, je salaris als muzikant varieert enorm.”
 

Wie is Tuur Florizoone?

  • Start op zijn twaalfde met zijn muzikale loopbaan, met het Trio Incredibilus. Koopt als 15-jarige zijn eerste accordeon
  • Verhuist op zijn zeventiende voor 1 jaar naar Brazilië, waar hij muziek voor straatkinderen maakt. Hij loopt er ook stage bij de wereldvermaarde muzikant Gilberto Gil.
  • Terug in Brussel studeert hij aan het Brusselse Koninklijk Conservatorium voor piano en compositie. Nog tijdens zijn studies begint hij te touren met zijn trio Tricycle, in 1999.
  • Naast Tricycle doet Tuur Florizoone het vandaag nog met een ander trio, treedt hij ook solo op, en doceert hij 3,5 uur per week aan het Conservatorium in Gent.
  • Van Colombia over Canada tot in China, Tuur Florizoone reist de hele wereld rond met zijn accordeon.

Tekst Nico Schoofs – foto Griet Dekoninck