De compromiszoeker in Herman Van Rompuy

Elke managementstijl heeft zijn beperkingen. De doordrukker is te rigide, de zachte manager geeft zich soms te snel gewonnen. Bestaat er een hogere synthese van deze stijlen?
Prof. Dr. Katia Tieleman, Vlerick Management School

Elke manager heeft zijn stijl. Je kan bij leiding geven, onderhandelen, organiseren veel of weinig de nadruk leggen op het doel. Je kan ook veel of weinig de nadruk leggen op de relatie. Als je gewoonweg alles op het doel zet, dan ben je een doordrukker. Dat was de stijl van Steve Jobs, die gewoonweg weigerde uit je bureau te gaan als je niet toegaf.

Doordrukkers als Margaret Tatcher

In de Europese politiek herkent wel iedereen Margaret Thatcher. Wanneer doordrukkers samenkomen leidt dat tot zelden geziene ‘clashes’. Het is buigen of barsten. Toen Steve Jobs niet tot afspraken kon komen met een andere doordrukker, Michael Eisner, de CEO van Disney, is er een regelrechte oorlog ontstaan. Een doordrukker heeft echt geen schrik van win-verlies, zelfs al kan het leiden tot verlies-verlies.

Relatiegerichten als Nelson Mandela

Als je alles op de relatie zet, ben je een zachte, vriendelijke manager. Je zult heel veel toegeven, en als je handig bent, zul je vooral toegeven op de kleinere dingen. Je bent nooit koppig. Het is moeilijk om met relatiegerichte managers tot strijd te komen. Hun lievelingsbenadering is ‘misten’. Je krijgt ze niet boos, ze spreken je nooit echt tegen, en tonen altijd respect. Ze blijven altijd vriendelijk, maar als ze dat consequent doen, en rustig één belangrijk punt blijven benadrukken, dwingen ze vaak groot respect af. Denk maar aan Nelson Mandela, of de Dalai Lama.

Compromiszoekers als Herman Van Rompuy

Als je zowel rekening houdt met doel en relatie, ben je een compromiszoeker. Je streeft naar het doel, zolang de relatie goed blijft. Je deelt het verschil in twee, geeft en neemt. In de Europese politiek zie je duidelijk dat Herman Van Rompuy ook een compromiszoeker is. Het is overigens typisch voor leiders uit kleinere landen dat ze geleerd hebben hun wil niet op te dringen. Een heel verschil met een Poetin of een Bush.

Waardemakers als Robert Schuman

Toch is er nog een hoger ideaal. De betere manager tracht bij zijn leiderschap, zijn onderhandelingen zijn dagelijkse omgang een soort hogere synthese te brengen. Waarom niet trachten én hoog te scoren op relatie én hoog op doelgerichtheid? De andere stijlen houden ons immers gevangen in een of/of benadering. Er is immers nog een stijl, vooral bekend uit het onderhandelen, die vooral probeert meer waarde te creëren. Als je hoog scoort op de relatie en hoog op je doelen ben je een waardemaker.

Deze stijl veronderstelt bij leidinggevenden een fundamentele visie die alle partijen inspireert, bij onderhandelen het vinden van creatieve opportuniteiten en bij het dagelijks management een permanent streven naar excellentie, waardoor nodeloos herbeginnen vermeden wordt, iedereen fier kan zijn op het werk en teamwork geen hol woord is. Toen de stichters van het vernieuwde Europa, Robert Schuman, Konrad Adenauer, Jean Monnet en Paul-Henri Spaak, hun droom gestalte gaven, stond niet de vraag: “wie levert wat in?” centraal, maar wel de houding: geen verliezers, een mooie vredevolle toekomst en meer welvaart voor iedereen.