Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Bockor: vijf generaties eigenzinnig bier brouwen

De West-Vlaamse brouwerij Bockor, vijf generaties jong, is springlevend. De Amerikanen houden van hun speciaalbieren en hun Kriek Max werd onlangs verkozen tot ‘World’s Best Kriek’. Maar het delirium zijn ze zeker niet nabij. Ceo Omer-Jean Vander Ghinste: “We zullen onze roots nooit verloochenen.”

Wanneer ik brouwerij Bockor binnenstap in hartje Bellegem, begroeten tien vrouwentongen mij. Sanseveria’s welteverstaan, dé caféplant van weleer. ‘Zelfs als je er bier in kapt, overleven ze’, zo orakelt een volksgezegde. Op een boogscheut van de brouwerij genieten enkele werknemers van een welverdiende Bockor pils in café De Sportwereld, één van de 315 cafés die de brouwerij bevoorraadt. Vooral de glas-in-loodramen springen in het oog. Glasramen met een verhaal. ‘Ouden tripel van Omer Vanderghinste’ staat er sierlijk.

Ceo Omer-Jean Vander Ghinste (47) is net terug van een stevige pilsdegustatie. “Ik heb een mooi beroep, maar wel een zwaar”, lacht hij. Hij straalt savoir-vivre en rust uit, en laat zijn zinnen soms even hergisten. Dat hij als Omer door het leven gaat, stond in de sterren geschreven. “Toen mijn overgrootvader Omer Vander Ghinste in 1892 met de brouwerij startte, bestonden er nog geen merken in België. De brouwers gaven hun eigen naam aan de bieren. Veel publiciteit moest er ook niet gevoerd worden, je leverde vaten bier aan cafés in een straal van maximum vijftien kilometer rond de brouwerij. Het café was hét distributiekanaal, de mensen kwamen zichzelf er bevoorraden met een kan gerstenat. De enige vorm van publiciteit die mijn grootvader zich permitteerde, was het aanbrengen van het opschrift ‘Bieren Omer vander Ghinste’ in alle brandglasramen aan de cafégevels. Omdat hij het niet zag zitten om die kostbare ramen bij elke generatiewissel te vervangen, koos hij als zuinige West-Vlaming voor de omgekeerde methode: hij noemde zijn eerstgeboren zoon in 1901 ‘Omer’, een traditie die tot vandaag doorloopt. Mijn oudste zoon heet Omer Géry.”

Brouwer boven marketeer

Hoewel Omer-Jean als het ware in een brouwketel geboren is – vier overgrootouders waren brouwer of dochter van een brouwer en van kindsbeen af hoorde hij de verhalen rond de familietafel - heeft zijn vader nooit druk uitgeoefend om hem op te volgen. “Ik studeerde rechten in Leuven, volgde een tweejarige MBA-opleiding aan de Northwestern University (Kellogg School) in Chicago, en ging daarna twee jaar bij Coca-Cola Belgium werken. Ik heb de opvolging zelf bespreekbaar gemaakt, maar mocht ik opnieuw mogen beginnen, ik zou nog enkele jaren langer gebleven zijn bij Coca-Cola. Mijn raad: kom als jonge gast niet te snel in het familiebedrijf. Maak je fouten eerst elders, bouw ervaring en zelfzekerheid op. Zo krijg je geloofwaardigheid eenmaal je het eigen familiebedrijf binnenstapt.”
In de VS kreeg Omer-Jean onder anderen les van marketinggoeroe Philip Kottler, de man die wereldberoemd werd met zijn p’s: product, plan, price en promotion. Wanneer ik hem confronteer met de stelling dat een brouwer in de 21ste eeuw evenveel, zoniet meer, marketeer dan brouwer moet zijn reageert hij ietwat gepikeerd: “Ik ben zelf geen brouwer, en daarom besef ik elke dag meer hoe belangrijk onze brouwers zijn. De eerste p van product is voor mij 80 procent waard. Wij willen in eerste instantie heel goeie brouwers zijn, en dan pas marketeers. Je moet ook opletten met het vermarkten van een product. Rond Omer (hun speciaalbier dat sinds drie jaar op de markt is en in de VS hoge ogen gooit, sdk), hebben we geen ‘heilige’ verzonnen of abdij uitgevonden die nooit bier gebrouwen heeft. Neen, het is het verhaal van onze brouwersfamilie die al 120 jaar aan het brouwen is. Punt uit.”

Laatbloeier in export

Wie Bockor zegt, zegt (relatief) klein, familiaal en onafhankelijk. Hun pils, Bockor, is lokaal verankerd in West-Vlaanderen en heeft altijd goed stand gehouden dankzij de afname in hun eigen cafés. Maar het aanbod reikt veel verder met een cocktail van lagegistingbieren, hogegistingbieren en bieren van spontane gisting. Een vrij unieke tripartite in het brouwerswereldje. Omer-Jean: “Met onze Bockor pils hebben we nooit de ambitie gehad om de wereld te veroveren. De concurrentie is moordend, de strijd tegen die grote jongens kan je nooit winnen. Weet je, in 1900 telde België 3.000 brouwerijen, op het dieptepunt zaten we op 100, maar sinds enkele jaren komen er weer nieuwe brouwerijtjes bij, die vooral met speciaalbieren het verschil proberen te maken. Ook wij differentiëren ons ten opzichte van de grote jongens met onze speciaalbieren, zoals onze Cuvée des Jacobins of Omer. België is altijd onze belangrijkste markt geweest, een stabiele markt ook, ook al groeit de belangstelling voor onze speciaalbieren nu zienderogen in het buitenland. Wij hebben moeilijke jaren gekend in de jaren zeventig en tachtig toen de biermarkt een enorme schaalvergroting kende, maar wij konden net standhouden door de nabijheid van onze afzetmarkt.”

“We zijn misschien een laatbloeier op exportvlak, maar ik onthoud de woorden van mijn vader: ‘Waarom uw bier per se in China willen slijten, als ge het hier nog kunt verkopen?’ Het is ook een kwestie van geloofwaardigheid. Sommige brouwerijen gaan er prat op dat ze 95 procent exporteren. De Amerikanen komen dan naar hier en zeggen: ‘Hoe komt het dat je die bieren hier niet vindt?’ In dat scenario wilden wij niet verzeild geraken.”

Die Amerikanen kwamen zelf aankloppen bij brouwerij Bockor. Hun invoerder was op zoek naar een zurig bier, gerijpt op ‘foeders’ of eikenhouten tonnen. Omer-Jean: “Amerikanen zijn de grootste bierkenners en biergekken ter wereld. Zurige bieren vallen op dit moment behoorlijk in de smaak bij de Amerikanen. Ze hadden gehoord dat we ‘foederbier’ hadden en wilden dat ‘unblended’ (onbewerkt, sdk) verkopen.”

Omer-Jean neemt ons mee op sleeptouw, van de koperen ketels die in 1947 door zijn grootvader geplaatst werden, over de bottelarij naar de brouwerijtoren in de nok van het bedrijf. (wijst naar een enorme kuip) “Na het brouwproces rust in dit koelschip de ‘wort’ voor de Cuvée de Jacobins gedurende één nacht en neemt het bier wilde gisten in zich op. Daarna gaat het 18 maanden spontaan gisten in de eikenhouten vaten.” Wat later staan we in een magazijn, waar de temperatuur altijd 25 C° bedraagt: “Hier gist onze Omer gedurende twee à drie weken zachtjes na op de fles”, zegt Omer-Jean alsof hij het over zijn eigen kind heeft.

Zelden een man gehoord die zo gepassioneerd over zijn bieren spreekt en z’n liefde voor het brouwersvak moeiteloos overbrengt op leken zoals ons. Als pur sang bierliefhebber stelt hij zich luidop de vraag of een overname of schaalvergroting altijd een verrijking is voor de markt. Hij verwijst impliciet naar de grote bierconcerns die na een periode van overnames ook filialen sluiten en authentieke bieren afstoten. Omer-Jean: “We zijn gelukkig niet beursgenoteerd en moeten geen 10 procent per jaar groeien. Het langetermijndenken primeert op het kortetermijngewin. Een voorbeeld? Binnenkort dopen we ons ‘Bellegems Bruin’, dat hier al 120 jaar wordt gebrouwen, om tot ‘Vander Ghinste Oud Bruin’. Waren we beursgenoteerd, dan was dit bruinbier al lang van de kaart geveegd. Tot eind jaren zeventig scoorde het heel goed, maar sindsdien kenden we een enorme verzoeting van de bieren met de Coca-Colageneratie en was het niet gemakkelijk om dat bier nog rendabel te exploiteren. Maar toch zijn we het koppig blijven brouwen.”

Brouwer: job met verantwoordelijkheid

“Wij lijden niet aan de ‘hectomanieziekte’: brouwers die altijd maar meer hectoliters willen brouwen, en zichzelf voorbij hollen. We moeten ons niet vergalopperen en eerst en vooral goeie bieren blijven brouwen. Het logistiek proces kan eventueel ooit verlegd worden, maar de brouwerijactiviteiten willen we nooit verplaatsen. We hebben nog wat eigen grond liggen indien we zouden willen uitbreiden, maar elk uitbreidingsplan moet gedragen worden door de gemeenschap rondom ons. De brouwerij wordt door de Bellegemnaren omarmd. Ze zijn er fier op, het zijn onze beste ambassadeurs.”

Bockor groeit al jaren in een krimpende biermarkt, zowel met hun pilsbieren als speciale bieren. En dat is volgens hem te danken aan innovatie én het 47-koppig personeel. “Voor Omer, een hogegistingbier, hebben we alles uit de kast gehaald. Voor het recept hebben we samengewerkt met vader en zoon Delvaux, brouwerijprofessoren aan de KU Leuven. In de productie werken zeventien personen, waaronder zes brouwers. Sommigen zijn hier al heel lang. Onze productieverantwoordelijke coacht de jonge kerels die nog niet zo lang van de brouwerijschool zijn en stimuleert bijscholingen. In de productie kennen we geen personeelsverloop. Ik zeg hen ook dat het brouwersvak het mooiste beroep ter wereld is. Als je brouwt, ben je alleen verantwoordelijk voor het hele brouwproces, tot het naar de gisting gaat. En door ze verantwoordelijkheid te geven, krijg je bevlogen werknemers.  We zijn ook een complex bedrijf: we beginnen met basisgrondstoffen, die verwerkt worden tot een afgewerkt product. Reken daar de distributie, marketing, verkoop, vastgoedactiviteiten en onderhoud van machines bij, en je hebt een heel grote veelzijdigheid aan jobs.”

Opvolging verzekerd?

Een vraag die even onontkoombaar als heikel is bij familiebedrijven, is die van de opvolging. Omer-Jean heeft vier kinderen, twee zonen en twee dochters.
Omer-Jean: “Zij moeten zelf beslissen of ze interesse hebben in dit vak en in ons familiebedrijf. Sinds 2007 leid ik dit bedrijf alleen, nadat ik vijftien jaar dag in dag uit had samengewerkt met mijn vader. Mijn vader had een heel aangenaam karakter, veel beter dan dat van mij (lacht), en als brouwer-ingenieur zat zijn liefde voor het brouwen heel diep. Ik hield me bezig met marketing en verkoop, ik was niet slim genoeg om brouwer te worden (lacht). Toen hij stierf na een slepende ziekte had ik het in begin heel zwaar. Als je dit bedrijf ‘krijgt’ van je voorouders, wil je maar één ding: dat je het als een nog sterker bedrijf kan overlaten aan de volgende generatie. Al zal ik ze nooit pushen, toch hoop ik stilletjes dat minstens een van de vier zich zal geroepen voelen.”

Bockor in 4 cijfers

13 miljoen euro
Omzet 2010, nettowinst 2010: 1,1 miljoen euro

47
Aantal werknemers

315
Aantal cafés met Bockor van ‘t vat

80.000 hectoliter
of 8 miljoen liter bier = de jaarcapaciteit

Bieren van Bockor vallen in de prijzen

Op de ‘World Beer Awards 2011’, een jaarlijkse bierwedstrijd waarin de beste bieren wereldwijd gezocht worden, werd Kriek Max van brouwerij Bockor verkozen tot ‘World’s Best Kriek’. Ook hun speciaalbier Omer kaapte al verschillende bierprijzen weg in het buitenland. En Bockor pils kwam als eerste uit een degustatie van 44 pilsbieren dat door Test-Aankoop in september jongstleden georganiseerd werd. Ceo Omer-Jean Vander Ghinste: “Het opent deuren voor importeurs, maar het is ook de ultieme bekroning voor onze medewerkers.” De afzetmarkten van de brouwerij: België, VS, Nederland en Frankrijk, en occasioneel stuurt ze ook containers naar Azië (onder andere  Thailand).