Bert De Graeve, Bekaert: "Voor ons grondstoffenprobleem vinden we zeker een oplossing"

Naam: Bert De Graeve

Leeftijd: 56 jaar

Diploma: Licentie in de rechten, master in tax management en financial management

Loopbaan: Managing director bij de VRT van 1996 tot 2002, cfo bij Bekaert Group van 2002 tot 2006, ceo van Bekaert Group sinds 2006

Titel: Wordt in 2009 uitgeroepen tot Manager van het Jaar.



Het moet Bert De Graeve een goed gevoel geven: zijn bedrijf heeft de crisis uitstekend doorstaan. Staaldraadfabrikant Bekaert kon vorig jaar en het jaar daarvoor in fraaie cijfers voorleggen, met dank aan de groeimarkten in Azië, en dan met name China, Indië en Indonesië. Er speelt een flinterdunne glimlach om de mond van de ceo, wanneer we het onderwerp aanhalen in het hoofdkwartier van Bekaert in Kortrijk. Al is hij allesbehalve zelfgenoegzaam. “Het toont hoe wij hier het best kunnen reageren op de evoluties in het Oosten, denk ik. Wij zijn steeds op zoek naar opportuniteiten en hebben vrij snel geïnvesteerd in Azië. Bekaert in zijn totaliteit haalt 75% van zijn omzet in groeimarkten, terwijl dat 15 jaar geleden 25% was. De verhoudingen zijn helemaal omgekeerd. We moeten dat als een opportuniteit bekijken. Anders dondert het alleen maar als een lawine over ons heen. Veel mensen hebben dat nog niet begrepen en wentelen zich in de welvaart die er is en hebben schrik om dat te verliezen. Maar hoe meer we ons opsluiten en hoe meer muren we optrekken, hoe sneller ze zullen gesloopt worden. Dat kan niet anders. Cultureel heeft Azië een enorme drang om zich te ontwikkelen en rijk te worden. Materieel, maar ook kennisgewijs. Het is ook een wet van de getallen. Als er 1,4 miljard Chinezen zij en bijna evenveel mensen in Indië, dan heb je op dat vlak een enorm overwicht. Als je dat koppelt aan de wil om vooruit te raken, dan kom je aan een enorme dynamiek.”

Onvermijdelijke conclusie: de veranderingen in Azië zijn een onomkeerbare trend waar bedrijven én overheden niet blind kunnen voor zijn, aldus De Graeve. Toch zijn er landen in Europa die op zichzelf terug plooien door de crisis en de globalisering. “Inderdaad, met maatregelen die zich op termijn alleen maar tegen hen zullen keren. Dat is een doodlopende straat. Ik heb het reeds gezegd in interviews: je moet zieken verzorgen, maar doden begraven. Doden verzorgen is verloren moeite. Ik stel me de vraag wat voor zin het heeft ons vast te klampen aan oude industrieën die louter met subsidies overeind gehouden worden. Veel bedrijven zijn te terughoudend. Al te vaak zie ik dat ze zich met ijver op de risico’s concentreren, waardoor ze de opportuniteiten in het oosten beperken. De opmars van China en India is geen bedreiging voor het Westen, als we er goed op inspelen.”

Dynamiek

Tegelijk knoopt De Graeve aan die vaststelling een stevige waarschuwing vast. “Wij zoeken in België alleen maar antwoorden om te behouden wat we hebben. Dat is een veel beperktere dynamiek dan die in China en andere Aziatische landen. Bovendien wordt onze basiskennis telkens weer kleiner. Er zijn minder en minder ingenieurs, onze talenkennis verzwakt, onze wereld wordt kleiner, we willen minder en minder werken. En ook als is onze productiviteit hoog, wij zien het verschil niet in onze fabrieken. Geen enkele Belgische fabriek is nog een benchmark voor Bekaert. In de groeilanden wil men vooruit, en in het extreme geval van China zit daar een potentieel aan menselijke brains en uitgesproken wil tot vooruitgang, in een regime dat ver vooruit denkt en dodelijk efficiënt kan zijn, dat ons beter tot nadenken en actie stemt. Vandaar dat wij als bedrijven ook nog enorme opportuniteiten hebben met onze innovatiekracht, om die groeilanden in hun dynamiek te ondersteunen. Ik blijf op dat vlak erg positief, ook al is de uitdaging gigantisch. Er is op dat vlak een belangrijke taak weggelegd voor ons onderwijs. We moeten voortbouwen op de bestaande sterkten – talenkennis, openheid en sociale vaardigheid tegenover andere culturen -, maar tegelijk het onderwijs meer afstemmen op de arbeidsmarkt. De politici spelen daar een cruciale rol in. Zij hebben de moed nodig om in het algemeen belang op lange termijn te denken. Een opener en meer Europees afgestemde benadering helpt sowieso als antwoord op de talentpolen die zich in Azie aan het ontwikkelen zijn.”

Bert De Graeve is een optimist. Op het onverbeterlijke af, bijna. Of het nu gaat om de bevolkingsexplosie, de dreigende grondstoffenoorlog, de energieproblematiek: hij is er van overtuigd dat er oplossingen voor gevonden worden. “Ik ben daar optimistisch over. Alleen voor grote uitdagingen worden ook echte doorbraken en oplossingen gevonden. Dat geldt zowel voor het probleem van de grondstoffen als de bevolkingstoename. En het zijn de mensen die het ergst met de problemen geconfronteerd worden, die ze ook zullen oplosssen. Dat is in het verleden al gebleken en dat zal in de toekomst ook zo zijn. De landen die zich nu ontwikkelen zullen de oplossingen vinden, omdat ze de absolute wil hebben om hun bestaan verder substantieel te verbeteren. En dat kan alleen als ze antwoorden kunnen formuleren op die zaken. Het is net dat dwingende karakter dat er voor zal zorgen dat de innovatie er komt. En dat laatste mag dan al een containerbegrip zijn, het is in deze duidelijk te definiëren: innovatie is oplossingen bedenken om iedereen een aanvaardbaar niveau van welvaart te bezorgen.” Elders in de wereld komt er bevolkingsexplosie, maar in België zien we het probleem van de vergrijzing op ons afkomen. Hoe valt het aan te pakken? “Het lijkt mij matematisch evident te stellen dat we langer zullen moeten werken, maar praktisch lijkt het onbespreekbaar. Tenzij we aanvaarden wat men in de VS aanvaardt: wie ouder is, kan en moet langer werken, maar dan wel aan een lager loon. Want de productiviteit is nu eenmaal lager. U zal het met mij eens zijn dat dit hier waarschijnlijk onbespreekbaar is. Dus zullen we opnieuw arbeidskrachten moeten importeren.”

Meer volatiliteit

De economie heeft intussen wereldwijd terug wind in de zeilen. Dat stelt Bert De Graeve met zijn bedrijf aan den lijve vast. Maar hoe precair is dat herstel? “Het is sterker dan we aanvankelijk dachten. Vooral Europa heeft ons in 2010 verrast. De groei in Azië vonden we een zekerheid: alleen over een paar percent min of meer viel er te twijfelen.Wat we wel krijgen, en ik vermoed dat dit ook een onomkeerbare trend is, is dat de volatiliteit snel toeneemt. Herstel en crisis volgen elkaar sneller op en in heviger bewegingen. Wat betekent dat ondernemingen nog flexibeler moeten kunnen werken, hun reactiesnelheid nog moeten verhogen. In groeilanden te laat reageren op een crisis slaat een gat in de rendabiliteit. Te laat zijn met investeringen om groei op te vangen geeft dan weer direct ruimte aan een concurrent om succesvol in de vrijgekomen ruimte te springen. Het komt er op aan alert te zijn.”
De crisis heeft wereldwijd zijn sporen nagelaten, in de vorm van een leger aan werklozen en toegenomen ongelijkheid. Al ziet De Graeve daarvoor evenzeer een oorzaak in de economische groei. “Er is enerzijds de behoefte aan ruimte voor wie dynamisch vooruit wil, maar er is anderzijds, zeker naar onze Europese normen, een behoefte aan een zekere sociale rechtvaardigheid. En we hebben mechanisen om te corrigeren. In groeilanden zien we dat dit een niet te verwaarlozen factor is. De communicatietechnieken van vandaag tonen het succes van de enen. En degenen die er geen deel vanuit maken, eisen hun deel op. We zien de impact op heel schrijnende manier in de Arabische wereld vandaag. Maar iedereen kan ook zien dat de Chinese overheid een duidelijke correctie probeert te maken om de groei beter te balanceren ten voordele van iedereen. Maar er valt maar iets te verdelen als de ondernemingen het goed doen. Zij creëren reële toegevoegde waarde en welvaart.”

Terug naar het coververhaal.