Bedrijfswagens: werkgevers staan niet op de rem

Koning bedrijfsauto is nog steeds oppermachtig. Daar heeft de voorbije crisis niets aan veranderd. In de it-sector rijdt zelfs ruim 1 op 2 rond met een bedrijfswagen. Bedrijven springen sinds de crisis wel kostenbewuster om met hun wagenpark dat steeds meer vergroent.

De vloot van bedrijfswagens groeit jaar na jaar aan. Volgens de Belgische Federatie van Voertuigenverhuurders Renta hadden hun leden begin 2010 303.602 auto’s verhuurd op lange termijn, tegen 172.822 in 2000. Dat is een stijging met 75 procent in 10 jaar. Naast de lange termijnverhuur bestaan er andere formules, zoals de financiële leasing en de directe aankoop door de bedrijven. Daarom zijn er volgens de FOD Mobiliteit nog meer bedrijfswagens. Momenteel staan er 766.786 wagens ingeschreven op naam van een bedrijf, maar hier zijn ook vracht- en bestelwagens bij. De FOD schat dat ruim driekwart mag beschouwd worden als een extra bovenop het loon. Dat maakt dus ongeveer 575.000 bedrijfswagens. Kenners poneren dat de helft van de dagelijkse autostroom in en rond Brussel bestaat uit bedrijfswagens.
In ons land zijn de bedrijfswagens zo populair omdat ze fiscaal interessant zijn. De werkgever kan de kosten deels fiscaal inbrengen, de werknemer wordt enkel belast op het zogenaamde ‘voordeel van alle aard’, wat veel lager ligt dan het werkelijke voordeel. Wie een bedrijfswagen heeft, hoeft zich daarnaast ook geen zorgen te maken over tankbeurten, onderhoud, taksen, enzovoort.

Niet gevoelig voor crisis

“De crisis liet zich niet voelen. De bedrijven geven evenveel wagens aan hun werknemers als voor de crisis”, vertelt Yves Van de Steen, consulent van Aon Hewitt. “Wel springen ze meer kostenbewust om met hun wagenpark. Ze veranderen hun aanpak heel zachtjes, want de auto blijft nog steeds een instrument om de medewerkers te motiveren. Daarom springen de bedrijven zeer voorzichtig om met dit voordeel.” De bedrijfswagen is en blijft een statussymbool. Want de buren zien ook met welk type auto u rijdt.

“Op zoek naar kostenbesparingen pasten heel wat bedrijven wel hun carpolicy aan, bijvoorbeeld met langere contractlooptijden en groenere wagens”, vult Bert Wauters, directeur sales & marketing van KBC Autolease, aan. Grote ondernemingen hanteren nu een veel striktere aanpak dan kmo’s waar de werknemers nog steeds over een grotere keuzevrijheid beschikken. “Voor volgend jaar voorzien wij een lichte groei voor de sector. Wij zijn zeer benieuwd naar de introductie van de eerste elektrische voertuigen in 2011.”

Vroeger bepaalde een bedrijf de grootte van de budgetten die het wenste te besteden en mocht de medewerker daarbinnen kiezen. Momenteel leggen de bedrijven binnen diezelfde budgetten eveneens vast welke merken en types in aanmerking komen. Zo besparen ze op twee domeinen. Enerzijds kan het bedrijf dat verschillende exemplaren van één type afneemt, een grotere korting bedingen in de garage. Anderzijds kiezen de bedrijven voor merken die op het einde van het leasingcontract een hogere restwaarde opleveren. “Voor eenzelfde budget kunnen ze vandaag meer auto aanbieden aan hun medewerkers”, stelt Yves Van de Steen vast. De zoektocht naar een hogere restwaarde heeft de dominantie van de Duitse merken verder versterkt. Ford, Renault en Peugeot krijgen nog een stukje van de koek. De Japanse merken zijn kleine spelers op de leasingmarkt. In onze Salarisenquête zegt 2,23% van de chauffeurs van de bedrijfswagens met een Toyota te rijden. Nissan haalt 0,72% en Hyundai 0,51%. Mazda en Honda halen zelfs de top-20 niet.

Hoe groen is mijn bedrijfswagen?

In het wagenpark van de leasingbedrijven domineren de benzinewagens: ze vertegenwoordigen 55% van het wagenpark, de dieselauto’s 45%, horen we bij de autoverhuurders van Renta. Maar de diesel zet zijn opmars verder. Zo rijden de bedrijfswagens in de grotere, multinationale bedrijven, waar Aon Hewitt zijn auto-enquête voor organiseert, bijna allemaal op diesel. “Die is goedkoper. Enkel in de hoogste categorieën vinden we nog benzineauto’s”, zegt Yves Van de Steen.

Sinds begin 2010 hangt het ‘voordeel van alle aard’ niet langer af van de fiscale pk’ van de CO2-uitstoot. Hoe minder CO2 uw bedrijfswagen in de lucht brengt, hoe meer u netto van uw brutoloon overhoudt en hoe minder CO2-taks uw bedrijf moet betalen. Daarom hebben de bedrijven per werknemerscategorie een maximale CO2-uitstoot vastgelegd. Meestal blijven de directieleden rondrijden met de meest vervuilende auto’s. Maar het algemeen effect is wel dat de autovloot ‘vergroent’. Deze trend is overduidelijk bij de SUV’s. Vijf jaar geleden waren de zwaardere modellen populair. Als de bedrijven nog SUV’s toelaten, zijn het de kleinere modellen. De Audi Q3 neemt de plaats in van zijn zware broers, de Q7 en de Q5. De BMW X5 wordt vervangen door de X3 en de X1.

De komende jaren zullen bedrijven hun medewerkers ook steeds meer de keuze laten tussen een bedrijfswagen of een mobiliteitsvergoeding. “In 2008 was die keuze mogelijk bij 12% van de ondernemingen die aan onze enquête deelnemen, in 2010 al bij 18%”, zegt Yves Van de Steen. Hij verwacht dat de bedrijfswagens kleiner zullen worden. “Daarnaast zal het 6 wheel-contract opgang maken, waarbij het budget voorziet in een kleinere bedrijfswagen gecombineerd met een moto.” In dat kader past het voorstel dat Open VLD half november lanceerde: laat de werknemers de keuze tussen een bedrijfswagen en een fiscaal even gunstige loonsverhoging. Senator Nele Lijnen: “Zo'n 10 tot 15 procent van alle werknemers neemt een bedrijfswagen aan, terwijl ze daar eigenlijk geen behoefte aan hebben. Die werknemers kunnen dan een bedrijfswagen afwijzen zonder financieel in te boeten. Wie voor zo'n mobiliteitsvergoeding kiest, krijgt een bedrag gelijk aan de waarde van een bedrijfswagen, inclusief benzinevergoedingen en verzekering.” Dat zou al vlug een extra loon van 500 euro bruto betekenen. Het VLD-voorstel kan in de senaat principieel op een ruime meerderheid rekenen. Afwachten of dit idee de regeringsvorming overleeft.

Bedrijfswagens met zware voet

Tot slot: volgens internationale rapporten zitten er meer snelheidsduivels onder de bedrijfswagens. Bestuurders van bedrijfswagens hebben de helft meer kans op een ongeval dan andere chauffeurs, aldus een Brits onderzoek. Volgens de Nederlandse Stichting Onderzoek Verkeersveiligheid gaan chauffeurs van bedrijfswagens meer over de maximumsnelheid. In België is hierover nog geen onderzoek verricht. “Maar ik geloof dat we in ons land eenzelfde situatie kennen”, zegt Yves Van de Steen. “Bedrijven trachten wel paal en perk te stellen aan gevaarlijk rijgedrag. In sommige ondernemingen geldt een afspraak waarbij de werkgever het eerste ongeval betaalt. Bij volgende ongevallen moet de werknemer de volledige franchise ophoesten. Soms worden de kosten gedeeld tussen werknemer en werkgever. Werknemers die het te bont maken, worden op het matje geroepen en aangemaand om hun leven te beteren.”

CIJFERS EN TABELLEN

1. Wie krijgt een bedrijfswagen?

(in % van de categorie deelnemers aan Salarisenquête die een bedrijfswagen heeft)

° 17% van de 60.193 deelnemers heeft een bedrijfswagen
° Werknemers: 12%, Management: 44%
° Man: 23,7%  Vrouw: 10,2%
° Onder 30 jaar: 14,3%, tussen 30 en 30 jaar: 20,6%, tussen 40 en 49 jaar: 18,9% en ouder dan 50 jaar: 14,4%

2. Aantal bedrijfswagens blijft stijgen

(langetermijnverhuur door verhuurbedrijven in België, 1994-2010)

1994 75.805
2000 172.822
2005 235.574
2008 298.881
2009 303.143
2010 (1e kwartaal) 303.602

(bron: jaarverslag Belgische Federatie van Voertuigenverhuurders Renta)

Deze grafiek tekent de aangroei van de bedrijfswagens in ons land. Maar er zijn er meer: volgens de FOD Mobiliteit staan er momenteel 766.786 wagens ingeschreven op naam van een bedrijf (waaronder bestel- en vrachtwagens). Hieronder zouden er 575.000 bedrijfswagens zijn.

3. Deze sectoren geven het vlotst een bedrijfswagen

(aantal deelnemers aan Salarisenquête uit deze sector dat met bedrijfswagen rijdt)

1 Informatica  63,9%
2 Uitzend- en selectiebureaus 45,5%
3 Consulting & R&D 42,0%
4 Telecommunicatie 41,7%
5 Bouw 37,6%
6 Reclame en media 36,6%
7 Energie en water 35,7%
8 Farma 34,0%
9 Klein- en groothandel 25,3%
10 Banken en verzekeringen 24,2%

(bron: Salarisenquête K.U.Leuven en Vacature, 2010)

In de informaticasector rijdt meer dan de helft van de werknemers met een bedrijfswagen. Ook in de uitzend- en de consultancywereld is een bedrijfswagen schering en inslag. Omgekeerd is de bedrijfswagen een grote uitzondering in het onderwijs (0,7%), de lokale overheden (2,2%), de gezondheidszorg (5%) en de socio-culturele sector (5,2%).

4. In welke functie kan u op een bedrijfswagen rekenen?

(Top-10 van de functies die het vlotst een firmawagen krijgen)

1 Management  52,9%
2 Commerciële functies   50,1%
3 Informatica en internet 46,2%
4 engineering 35,5%
5 aankoop   31,2%
6 marketing en communicatie 29,9%
7 personeelsbeleid   21,2%
8 Financiën en boekhouding 20,2%
9 Onderzoek & ontwikkeling 18,4%
10 Technisch ondersteunende diensten 17,5%

(bron: Salarisenquête K.U.Leuven en Vacature, 2010)

Ruim de helft (52,9%) van de managers, projectleiders en afdelingshoofden in België geniet van het comfort van een bedrijfswagen. Ongeveer de helft van de medewerkers in de verkoop en de informatica heeft dit voordeel ook. Bij de boekhouders en onderzoekers vinden we één bedrijfswagen op vijf. Maar bij de administratieve (5,3%) en uitvoerende functies (7,2%) is de bedrijfswagen eerder een uitzondering.

Verschenen in Vacature Magazine op 08/01/2011

Ga terug naar coververhaal