Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Banken rekruteren risk teams (maar wordt u er beter van?)

De financiële sector dobbert nog steeds in woelig vaarwater. Ook voor klanten zijn het onzekere tijden. Met meer transparantie en veiligere producten proberen banken het vertrouwen te herstellen. Maar volstaat dat? Volgens professor economie Koen Schoors (UGent) is het bankensysteem nog steeds structureel ongezond.

“Meer dan ooit is onze afdeling het eerste aanspreekpunt bij het nemen van kredietbeslissingen”, zegt Alain Malschaert, general manager credit risk management ING België. Hij geeft wel aan dat risk management altijd al belangrijk was en het daarom niet nodig was de afdeling grondig te hervormen. “Om het vertrouwen van onze klanten te consolideren, leggen we nog sterker het accent op eenvoudige en begrijpbare producten waarbij alle risico’s afgedekt zijn. Ook voor onze kantoorhouders is dat gemakkelijker werken.”

ING wijst erop dat klanten ook wel beseffen dat niet noodzakelijk de banken die het hoogste rendement boden, de crisis het beste verteerden. Alain Malschaert: “Het is belangrijker een transparante rentevoet te bieden. Dat spaarboekjes momenteel weinig opbrengen, heeft te maken met omstandigheden op de financiële markt. Als we een hogere opbrengst zouden bieden, kan dat gepaard gaan met grotere risico’s. Dit stelt de sector in een slecht daglicht, iets waar wij willen tegen ingaan. Mirakels bestaan immers niet”, aldus Alain Malschaert.

Nieuwe regels

De kleinere speler, Bank J. Van Breda & C°, doorstond de kredietcrisis zonder overheidssteun. “We moesten dan ook geen specifieke crisismaatregelen nemen of verschuivingen doorvoeren. Een gezond risicobeleid maakt deel uit van onze langetermijnstrategie. We maken ook geen gigantische winsten”, zegt Ann De Wit van de cel risk management. Ze benadrukt dat de rol van risk management in crisisperiodes niet mag overschat worden. Toch kreeg het vertrouwen van de klanten extra aandacht, met meer uitleg over het risicoprofiel. Het heeft volgens Ann De Wit zeker voordelen om een kleine, klassieke speler te zijn. De bank kan transparant werken, de directie kent de operationele en financiële gevolgen van beslissingen en volgt alles van dichtbij. Een nadeel is volgens haar de steeds complexere regelgeving die soms buitenmaats is voor een eenvoudige, kleine bank. “Maar de verhoogde kapitaalcriteria van Basel III, tegen 2019, vormen voor ons geen probleem. Wij beantwoorden er al aan. De criteria bieden echter volgens ons te weinig waarborgen voor meer veiligheid.”

Ook professor economie Koen Schoors (UGent) heeft zo zijn twijfels: “De intenties van Basel zijn soms goed, maar banken hollen de regels uit en misbruiken ze. Er is ook de Belgische overheid die oeverloos veel regeltjes over allerlei details oplegde, maar niet aan fundamentele zaken werkte. Is het een gebrek aan politieke power of spelen er politieke connecties? Denk aan de Dexia-commissie: praten mocht wel, maar niet de vinger op de wonde leggen.”

Risk Academy

Dexia werd gesplitst in Belfius Bank en Dexia Groep. “We hebben dan ook de functies bij de cel risk management op een andere leest geschoeid. Ze waren sterk verweven tussen de groep en de bank, maar zijn nu duidelijk gescheiden. Het risicobeleid werd herzien en afgestemd op de nieuwe strategie van Belfius. Zo werden de risicolimieten sterk neerwaarts bijgesteld”, zegt Eric Hermann, lid van het directiecomité van Belfius en verantwoordelijk voor het risicobeheer. Hij wijst erop dat het risicobeheer een gespecialiseerd domein is en specifieke analytische en kwantitatieve profielen vereist. “Deze specialisten zijn moeilijk te vinden omdat de technieken recent zijn. Risicobeheer is de jongste tien jaar een apart en erkend vak geworden. Belfius blijft zoeken naar geschikte kandidaten”, aldus nog Eric Hermann.

Een gelijkaardig geluid is te horen bij BNP Paribas Fortis. “De integratie van BNP Paribas Fortis in de groep BNP Paribas vormde een geschikte aanleiding om het risicobeheer nog verder te versterken”, zegt Thomas Mennicken, chief risk officer bij BNP Paribas Fortis. Daarbij wilde BNP Paribas Fortis in de eerste plaats de risicocultuur van alle medewerkers verstevigen. Want in een bank, waar elke verrichting een risico inhoudt, ligt de verantwoordelijkheid ervan bij elk van die medewerkers. De oprichting van de ‘Risk Academy’ met een aanbod van gespecialiseerde opleidingen, is hier een innovatief voorbeeld van.

“De financiële crisis en de nieuwe, striktere regelgeving hebben geleid tot bredere en complexere risicogronden.” De bank werkt sinds 2009 ook aan een behoedzamer risicoprofiel. Er was een geleidelijke, maar significante verkoop van risicovolle activa. Het vrijgemaakte kapitaal wordt voor particuliere klanten en bedrijfsklanten gebruikt. Er is ook een strikt kredietverleningsproces. Daarnaast werden aanzienlijke middelen vrijgemaakt ten gunste van de klanten. “De bank heeft ten slotte ook de ‘risk-teams’ versterkt. Er zijn globaal genomen meer medewerkers bij het risicobeheersproces betrokken. Ook werken de betreffende teams met beheersinstrumenten die tot de meest geavanceerde van de financiële sector behoren. De teams bestaan uit mensen met uiteenlopende competenties. Ze zullen in de toekomst een sleutelrol spelen en polyvalente managers worden”, aldus Thomas Mennicken.

Bankenunie

Maakt deze aanpak de banken nu veiliger? Professor Koen Schoors: “Banken kunnen wel individuele maatregelen nemen, maar bij de vraag of banken veiliger zijn, moet je ook naar het integrale bankensysteem kijken. Banken vertrouwen elkaar nog steeds niet, de interbancaire markt werkt nauwelijks. De Europese Centrale Bank blijft dus zeer cruciaal voor de financiering. Returns on equity - dit is de winst op basis van het aandelenvermogen - van 20 procent zijn totaal onverantwoord. Verlaag dat tot 5 procent en zelfs dat is behoorlijk goed als je bedenkt dat de bank daardoor veiliger en duurzamer wordt. Zeker de banken die overheidssteun kregen, zouden beter een tijd geen dividenden meer uitkeren en hun winst als kapitalisatie gebruiken.”

Banken blijven ook heel complexe instellingen. Nationale supervisie heeft er soms amper vat op. Professor Koen Schoors: “Een bankenunie is de oplossing. Vier aspecten zijn daarbij belangrijk. De regels in alle Europese landen moeten dezelfde zijn, en er is nood aan een centrale supervisie om de naleving af te dwingen. Een derde aspect is een Europese depositoverzekering. Spaarders lopen nu weg van Spaanse of Griekse banken omdat ze de situatie in hun land niet vertrouwen. Zo krijg je een sterke wisselwerking tussen de gezondheid van het land en die van het banksysteem. Dat leidt tot een neerwaartse spiraal. Een vierde noodzaak is een centraal agentschap dat handelt als het fout gaat. Dat kan bepalen welke herstructureringen er dan nodig zijn en hoe iedereen in Europa daar een stukje van betaalt.”

Tekst: Hilde Pauwels

Hoe zit het met uw vertrouwen in de banken? Twitter erover via de hashtag #banken