Banken blijven aanwerven, maar niemand weet hoeveel

Eerst het goede nieuws: de banksector zal ook de komende jaren enkele duizenden nieuwkomers per jaar blijven verwelkomen. Minder positief is dan weer dat de tewerkstelling in de sector al jarenlang lichtjes afneemt, en dat de impact van de financiële crisis in praktijk toch groter blijkt dan de banken zelf ons graag laten geloven.

Anno 2011 verdienen net geen 58.000 landgenoten hun brood in de banksector. Ruim 30 procent daarvan is vandaag al vijftig of ouder. In theorie zou dat dus goed nieuws moeten zijn voor wie een baan in de sector ambieert: de uitstroom zal de volgende jaren fors hoger worden, zodat er in theorie ook flink wat extra banen zouden moeten bijkomen. Werner Abelshausen, directeur Social Affairs & Training bij Febelfin, de koepelfederatie van de financiële sector, plaatst daar al meteen een stevige kanttekening bij.

De tewerkstelling bij de banken neemt al jaren af, gemiddeld met zowat 2 procent per jaar. Concreet betekent dat er in 2004 nog 66.700 mensen in de banksector werkten, vandaag zijn dat er dus al ruim 8.000 minder. En ik vrees dat die negatieve trend zich de volgende jaren gewoon zal doorzetten. Toch werven de banken nu al enkele jaren na elkaar 4.000 tot 5.000 nieuwe medewerkers aan, en dat heeft uiteraard alles te maken met de vergrijzing die elk jaar iets harder toeslaat. Ik kan dus enkel maar vermoeden dat ook de banksector de komende jaren in toenemende mate met het fenomeen talentschaarste zal af te rekenen krijgen, al blijft het koffiedik kijken hoe hard er dan wel om talent zal geknokt worden.”

Onvoorbereid

In die context is het op zijn minst verwonderlijk dat – zo blijkt uit een onderzoek van Robert Half Finance & Accounting - 1 op 3 bedrijven in België zich helemaal geen zorgen maakt over het almaar stijgende aantal financiële medewerkers dat met pensioen gaat. Meer nog, de helft van de Belgische bedrijven zou helemaal niet voorbereid zijn op de gevolgen van de vergrijzing. “Ik wil dat hoge percentage toch enigszins nuanceren”, klinkt het bij Werner Abelshausen.

“In eerste instantie omdat het onderzoek van Robert Half verder gaat dan enkel de banken, het gaat net zo goed over financiële profielen in heel andere sectoren. Daarnaast weet ik uit eigen ervaring maar al te goed dat de echte grootbanken in ons land zich wel degelijk grote zorgen maken. En zij vertegenwoordigen natuurlijk ook al snel 90 procent van de totale tewerkstelling in de sector.”

Schaap met vijf poten

Als de financiële sector het almaar lastiger heeft om voldoende geschikte mensen te vinden, dan moet men daarvoor de hand minstens gedeeltelijk ook in eigen boezem steken. De lat werd de voorbije jaren systematisch hoger gelegd voor nieuwe medewerkers, en voor de echte topprofielen is men niet zelden op zoek naar een schaap met vijf poten. “Een stevige basisopleiding gekoppeld aan een flinke dosis polyvalentie is al jarenlang een minimumvereiste voor wie in de sector aan de slag wil”, klinkt het ook bij Febelfin.

“Concreet: 85 procent van alle nieuwkomers heeft vandaag een diploma hoger onderwijs. Dat percentage zit al jaren in de lift. En ja, de crisis heeft tijdelijk een rem gezet op de aanwervingen bij de banken, daar moeten we niet flauw over doen, maar vandaag zitten we opnieuw op pre-crisis niveau. Het zal er zeker niet eenvoudiger op worden om goede mensen te vinden. Dat geldt, om voor de hand liggende redenen, voor de echte topprofielen, maar eigenlijk net zo goed voor de iets meer ‘doorsnee’ commerciële profielen. Bijvoorbeeld bedienden die in de lokale agentschappen aan de slag kunnen. Net omwille van het feit dat banken hiervoor goed opgeleide, polyvalent inzetbare mensen zoeken en behoorlijk breed rekruteren, treden ze al snel in concurrentie met tal van andere sectoren. En misschien zal men de lat dan iets lager moeten gaan leggen, dat klopt.”

Gabriel d’Ansembourg, associate director bij Robert Half International en gespecialiseerd in de rekrutering van financiële topprofielen, zit min of meer op eenzelfde golflengte. “De impact van de vergrijzing, in concreto de uitstroom uit de sector van mensen die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, is relatief eenvoudig voorspelbaar. Dé hamvraag, is natuurlijk, en daar wringt het schoentje: hoeveel van die mensen zullen ook vervangen worden? Mijn ervaring leert me dat verschillende factoren daarbij een rol spelen: de economische conjunctuur, uiteraard, maar net zo goed automatiseringsprocessen en de sterke drang naar nog meer efficiëntie binnen de sector."

"Net daarom lijkt het me onmogelijk nu al te voorspellen hoe hard de financiële sector de komende jaren zal getroffen worden door de vergrijzing. Ik zou niet zo ver durven gaan te stellen dat het binnenkort niet moeilijker zal worden om goede financiële profielen te vinden, maar het lijkt me redelijk onzinnig om nu allerlei uitspraken te doen over de omvang van dat probleem. Daar komt nog bij dat wij de voorbije twee jaren een heel grote omzichtigheid vaststelden binnen de banksector wanneer het op rekrutering aankomt. Het valt ons zonder meer op dat het beslissingsproces om financiële toppers aan te trekken vandaag veel sneller loopt bij bedrijven van buiten de financiële sector dan bij de grootbanken. Daar zijn de perikelen van de voorbije jaren niet vreemd aan, al zullen de banken dat officieel natuurlijk in alle toonaarden ontkennen.”

Meer macht voor kandidaten

“Een tweede factor die ook meespeelt in dit verhaal is dat wij voor onze klanten almaar meer schapen met vijf poten moeten zoeken, heel gespecialiseerde profielen zeg maar. Dat maakt het ook moeilijk om zomaar een rechtstreeks link te leggen tussen enerzijds de vergrijzing en anderzijds de war for talent in de financiële sector. Een groot deel van de mensen die nu uitstromen hebben immers een redelijk algemeen profiel, en ze waren polyvalent inzetbaar. Daar staat tegenover dat wij nu mensen zoeken die net even polyvalent zijn, maar in de eerste plaats over een heel gespecialiseerd profiel beschikken en echte toppers zijn in een bepaalde subexpertise. Die trend zet zich al enkele jaren door."

"Het lijkt me dan ook iets te kort door de bocht om de ‘war for talent’ nu plots opnieuw uit te vinden, of een rechtstreekse link te leggen met de vergrijzing. We stellen helaas ook vast dat onze klanten voorlopig niet echt bereid zijn om zich ietwat flexibeler op te stellen en de lat wat lager te leggen. Nu, ik vermoed dat dit op termijn wel zal veranderen. Het goede nieuws hierbij is dat goed opgeleide kandidaten in de toekomst almaar meer macht zullen krijgen, en dat bedrijven zelf ook veel meer zullen moeten investeren in kandidaten.”

Bron: Febelfin

Bron: Febelfin