Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Actua - Rol rode loper uit voor technoladies

Vrouwen en technologie. Volgens sommigen is het een moeilijke combinatie, maar in de praktijk gaan ze heel goed samen. Heel goed zelfs, zo bewijzen An en Elke, twee vrouwen die carrière maken in de technologische sector. Een gesprek over netwerkende vrouwen, hardnekkige clichés en de fun van een job in de technologie.



Ze herinnert het zich nog heel goed. An Van de Vel, senior manager external research bij Umicore, was een witte raaf toen ze zo'n 35 jaar geleden haar studies landbouwingenieur begon aan de universiteit Gent. Slechts één op de tien was er vrouw. Ze lacht: "Gelukkig was ik toen al gepokt en gemazeld in het middelbaar, waar ik één van de enige meisjes was in een klas in een school vol jongens. Maar veel belangrijker nog: in het middelbaar merkte ik al dat vakken als wiskunde, chemie en biologie me lagen. Het lag voor de hand om landbouwingenieur te kiezen, ook al heb ik ook even aan burgerlijk ingenieur gedacht. Het voordeel van landbouwingenieur was voor mij dat het een hele brede basis was, waarmee je nadien nog verschillende kanten uit kon. Dat sprak me aan. Alleen de naam van de opleiding stond me wat tegen: ik was niet in landbouw geïnteresseerd, maar de opleiding is in de praktijk veel breder dan dat. De naam van de opleiding is intussen ook veranderd naar bio-ingenieur. En ook de verhouding man-vrouw is er intussen helemaal anders: het is ongeveer 50/50. Het geeft toch aan dat er intussen al iets veranderd is. Gelukkig."

Elke Van Overbeke is service manager bij Atlas Copco, producent van onder andere compressoren, generatoren en industriële uitrusting. Ze stuurt een team van acht mannen aan. "Ik ben van opleiding industrieel ingenieur elektromechanica. Ik was gewoon altijd al geïnteresseerd in wiskunde, wetenschappen en techniek. Als kind speelde ik met Fischertechnik en Lego (lacht). Ik heb wel nog een jaar architectuur gedaan in het kunstonderwijs, maar dat lag me niet. En dan ben ik teruggekeerd naar hetgeen me interesseerde en me ook goed lag: wetenschappen en techniek. Mijn eindwerk sloot nauw aan bij de activiteiten van Atlas Copco. Ik werk hier intussen vijftien jaar. Eerst als designer van pistoncompressoren, daarna heb ik als project- en teamleider gewerkt. Na vijftien jaar enigineering vond ik dat het tijd was voor iets anders, deze functie kwam vrij en ik doe ze nu sinds 1 maart. Op de afdeling Industrial Air, waar ik begonnen ben, zijn er altijd redelijk wat vrouwen geweest. Zo'n 10 procent bij de engineering, schat ik. Dat is ook zo bij de andere divisies."

Imagoprobleem

An Van de Vel werkt bij Umicore op een onderzoeksafdeling. Ze leidt een team dat zoekt naar middelen om ons onderzoek mee te financieren. "Na mijn studies werkte ik acht jaar als onderzoeker aan de universiteit, daarna zeventien jaar in diverse functies bij sectorfederatie Fabrimetal (nu Agoria, nvdr) en sinds vijf jaar bij Umicore. Ik heb nu een iets zachtere functie, om het zo te zeggen, waarin ik mensen stuur en motiveer, maar de basis is uiteraard nog altijd wetenschappelijk."
Er zijn verschillende redenen waarom zo weinig vrouwen in de technologische sector werken, meent Van de Vel. "De industrie heeft een imagoprobleem, niet alleen bij vrouwen, ook bij mannen. Vrouwen associëren het met in de fabriek gaan werken. Of ze krijgen dat van thuis uit ingelepeld: "In een fabriek werken, dat is voor een vrouw niet evident. Zou je niet beter iets doen dat je beter kan combineren met je gezin", krijgen ze dan te horen. Mijn moeder, een lerares, probeerde mij ook te overhalen om in het onderwijs te stappen. Die klassieke denkpatronen zorgen ervoor dat het voor meisjes geen evidente keuze is. Het beeld van de sector moet bijgesteld worden. Je kan makkelijk tonen hoe aantrekkelijk een job in de technologie kan zijn. Een jongere vindt het evident dat je met een gsm belt, maar ze vragen zich niet af wie daar voor gezorgd heeft. Je kan iets aan de maatschappij bijdragen, op die manier. Iets aan de maatschappij bijdragen: hoeveel jongeren associëren dat met wetenschap en techniek?"

Elke Van Overbeke knikt: "Er zijn heel wat misverstanden over ons beroep. Ik heb een vriendin die in de mode zit, en die denkt dat ik de hele dag berekeningen zit te maken. Tonen aan de wereld wat we doen, ik denk dat dat heel wat helpt. En ook tonen dat je een heel gevarieerd carrièrepad kan volgen in de technologische sector. Je begint vaak heel technisch en uitvoerend, waar je veel bij leert over producten en welke technieken er gebruikt worden, maar daarna switch je bijvoorbeeld over naar het managen van mensen. En dan heb je vooral soft skills nodig. Het is veel diverser dan veel mensen zich voorstellen."

Netwerkende technoladies

Agoria pakt nu uit met een campagne waarin 'technoladies' figureren, vrouwen die carrière maken in de technologische sector en als rolmodel fungeren. Negen op tien bedrijven uit de technologische industrie willen graag meer vrouwen in dienst nemen voor technisch gerichte functies, blijkt ook uit een recente enquête van Agoria. Vandaag is nauwelijks één op de zeven werknemers in de technologische sector een vrouw. Uit een andere enquête van de sectorfederatie blijkt dat 85% van de vrouwelijke technologiestudenten ook effectief aan de slag wil in de technologische sector. Veruit de meest geliefde functie is engineering, daarna volgt O&O.
Hoe belangrijk zijn rolmodellen volgens hen? "Rolmodellen zijn heel belangrijk", zegt An Van de Vel. "Dat is evident. Als er al niet veel vrouwen zijn in dat soort functies, dan zijn er ook niet veel die dat kunnen uitdragen. Het is een aanmoediging om zelf ook iets in die richting te doen." Elke Van Overbeke: "Hoe meer reclame, hoe beter. We hebben gisteren voor het eerst een lunch gehad met alle vrouwen van het bedrijf. En we hadden het over diversiteit. Vrouwen zijn een meerwaarde in de technologische sector, omdat we op een andere manier denken. Hoe meer input je hebt om een probleem op te lossen, hoe beter. Het netwerken tussen vrouwen was op zich al belangrijk. Hoe meer mensen je kent in een bedrijf, hoe makkelijker het ook is om zaken gedaan te krijgen. We zaten bijeen met mensen van totaal andere divisies, waar je normaal gezien geen contact mee hebt. Vanuit vrouwelijk standpunt is het leuk om met elkaar te overleggen."

Hét thema dat de vrouwen bij de lunch aansneden: de combinatie tussen werk en privé. Elke Van Overbeke: "Dat is toch één van de vragen die belangrijk zijn voor vrouwen. Bij Atlas Copco begrijpen ze gelukkig dat je soms moet vrij hebben om je kinderen af te halen op school of kinderopvang. Er wordt niet moeilijk over gedaan, en dat is wel een hulp. We hebben glijdende werkuren. Technologiebedrijven die zich daar bewust van zijn en daar aan tegemoet komen, hebben een streepje voor als ze vrouwelijke kandidaten zoeken." An Van de Vel: "Dat is inderdaad heel belangrijk. Bij Umicore is er ook heel wat voorzien: telewerken en thuiswerken, glijdende werkuren, dertiende maand omzetten in extra verlofdagen. Eens er kinderen zijn, nemen vrouwen een belangrijk deel daarvan voor zich. De perceptie is dat je dat niet kan combineren met een job in de industrie. Ten onrechte."

Over nog een ander onderwerp zijn ze het al evenzeer roerend eens: quota willen ze niet. Omdat je zo nooit weet of je op je capaciteiten beoordeeld wordt of niet, zeggen ze. Maar ze zijn sowieso optimistisch. An Van de Vel: "Laten we niet vergeten dat er een positieve lijn zit in het aantal vrouwen in de technologie. Ik heb veel jonge vrouwelijke collega's met een technische achtergrond. Intussen hebben we ongeveer 20 procent vrouwelijke managers bij Umicore. Het kan uiteraard altijd beter, maar het is toch al niet mis. Ook bij de opleidingen is de evolutie duidelijk. Bij bio-ingenieurs is de verhouding 50/50, in scheikunde is wellicht de meerderheid intussen vrouw. Bij burgerlijk ingenieur ligt het percentage wel nog vrij laag: daar heb je slechts 15 à 20 procent vrouwen. Vooral nood om mensen te sensibiliseren en te stimuleren om voor wetenschap en techniek te kiezen. Op jonge leeftijd al. Daar ligt de sleutel."

Verschenen in Vacature Magazine van 14 mei 2011.