Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Actua: Deel 2: Strijd om talent breekt weer open

De recessie ligt achter ons, de Vlaamse arbeidsmarkt komt weer op kruissnelheid. Vacature presenteert de Vlaamse arbeidsmarkt in 10 trends.

Trend 5: Inkopers en ingenieurs zijn gegeerd

Top-10 van de meest gezochte functies

Ook in 2010 zochten de bedrijven in Vlaanderen het meest naar medewerkers om commerciële functies in te vullen. Daarom publiceerden ze ook de meeste personeelsadvertenties voor deze categorie. Dat is al jaren zo. Vorig jaar gingen de bedrijven in Vlaanderen ook op zoek naar meer ingenieurs en naar informatici. Ze zochten iets minder medewerkers voor managementfuncties of met medische diploma’s.

(per jobcategorie waar in 2010 advertenties voor verschenen, gemeten naar het volume van de advertenties, voor Vlaanderen)

Jobcategorie

Evolutie 2009-2010 (periode januari-november)

1. Commerciële medewerkers

+ 14%

2. Ingenieurs

+ 32%

3. Informatici

- 13%

4. Administratieve medewerkers

- 14%

5. Financieel en economische medewerkers

+ 9%

6. technologische medewerkers

+ 18%

7. medewerkers voor de algemene directie

-10%

8. medewerkers voor medische en socio-culturele functies

-28%

9. Consulting en advies

+ 3%

10. Aankoop en logistiek

+ 31%

(Bron: Pige Vacature, december 2010)

Top-10 van de snelste stijgers

De bedrijven in Vlaanderen en Brussel zoeken plots veel meer veiligheidsspecialisten en tekenaars. Echt veel advertentieruimte besteden ze aan hun zoektocht naar ingenieurs, inkopers en technische specialisten. 
Ook de commerciële functies, die het grootste pak advertenties uitmaken, kenden een groei: +14%. Maar met dit groeipercentage haalde deze categorie de top-10 van de stijgers niet. Vergeleken met het crisisjaar 2009 heeft de overheid in 2010 veel minder advertenties geplaatst voor typische openbare functies. Ook naar onderwijzers en wetenschappelijke medewerkers werd er minder gezocht via advertenties. De bedrijven in Vlaanderen zochten ook minder medewerkers om medische en administratieve functies te bemannen, maar voor deze groepen bleef het advertentievolume groot.

(per jobcategorie waar in 2010 opmerkelijk meer advertenties voor verschenen, voor Vlaanderen)

Jobcategorie    Toename van betalende advertenties van 2009 tot 2010 (periode januari-november)
1. Veiligheid- en preventiespecialisten      + 64%
2. Tekenaars en grafische functies    + 48%
3. Onderzoeks- en ontwikkelingsspecialisten  + 37%
4. Medewerkers voor productie en kwaliteitszorg 
+ 33%
5. Customer service   + 32%
6. Ingenieurs        + 32%
7. Aankopers en logistieke medewerkers + 31%
8. Marketingspecialisten    + 21%
9. Human resources   + 19%
10. Technici        + 18%

(Bron: Pige Vacature, december 2010)

Trend 6: Industriële jobs blijven slinken

Professor Luc Sels (faculteit economie K.U.Leuven): “De slachtoffers van de crisis zijn de jongeren onder de 25 jaar en de mannen in de industriële bedrijven. De voorbije jaren gingen er honderdduizenden banen verloren in de Vlaamse en in de Waalse industrie. Terwijl de tewerkstelling in de publieke diensten en de zorgsector bleef groeien, kromp die van de industrie naar een zorgwekkend niveau. We tellen vandaag een historisch laag aantal jobs in de Vlaamse industrie. Omdat in die sector de groei vertraagt, zet deze trend zich nog door.”

(zie grafiek 3)

(evolutie van de tewerkstelling in Vlaanderen per hoofdsector, begin 2008 tot 2010)
rood: industrie en verwerkende nijverheid (secundaire sector)
groen: dienstensector (tertiair)
blauw: overheid en verzorgingssector
(bron: RSZ en Steunpunt WSE)

Trend 7: De uitzendsector groeit met 10% in 2011

“In 2010 groeide de uitzendsector in ons land met 15%”, stelt Paul Verschueren, de directeur van de economische dienst van Federgon. “De groei bij de bedienden lag merkelijk lager dan bij de arbeiders, +2% tegen +19%. Maar het uitzendwerk van arbeiders was tijdens de crisis heel sterk teruggevallen, veel sterker dan het werk voor bedienden.”

In mei 2008 bereikte de Federgon-index een historisch hoogtepunt. “Als alles meezit, halen we dat hoogtepunt weer eind 2011”, schat Paul Verschueren. “We zijn redelijk optimistisch: tweeënhalf jaar na het dieptepunt van september 2009, haalt de interimsector weer het niveau van voor de crisis. In 2011 zullen we een groei van 10 à 11% halen. Maar om dat te realiseren zullen we steeds harder moeten werken. Concreet zullen onze kantoren bijkomend 8.000 tot 10.000 nieuwe uitzendkrachten moeten aantrekken. Dat betekent meer opleidingen voor die uitzendkrachten, ruimer rekruteren en de bedrijven overtuigen van minder evidente keuzes.”  

8. Meer starters, maar ook meer faillissementen in 2011

“Met 75.000 nieuw opgerichte bedrijven was 2010 een sterk jaar”, zegt Eric Van den Broele van het handelsinformatiekantoor Graydon. “Dat is ruim 3.000 meer dan in 2009 en slechts 4.000 minder dan in het recordjaar 2007.” In Vlaanderen telde hij ruim 40.500 startende bedrijven. De meeste nieuwe bedrijven vinden we in de bedrijfsconsultancy, de horeca en de lichaamsverzorging.

Eric Van den Broele stelt vast dat ruim driekwart van de Belgische bedrijven gezonde, zelfs robuuste balansen kunnen voorleggen: “Ze zitten financieel stevig in het zadel. In het bijzonder de kmo’s beschikken over een sterk eigen vermogen, zodat ze slechts beperkt afhankelijk zijn van externe schuldeisers. Uiteraard voelden deze bedrijven de crisis, maar ze zijn erin geslaagd de effecten ervan te temperen en zetten tegelijkertijd de bakens uit voor de toekomst.”
5% van de bedrijven kampt met fundamentele moeilijkheden. Dat leidde in 2010 tot 9.953 faillissementen. In Vlaanderen moest één bedrijf op 101 actieve ondernemingen de boeken sluiten, in Wallonië was dat één op 88. Die faillissementen kosten het land vorig jaar 24.122 jobs.

“Onze meest optimistische inschattingen gaan voor 2011 uit van een status quo. Een lichte stijging met 5% van het aantal faillissementen lijkt realistischer. De faillissementenstorm blijft op volle kracht. Gezien de blijvende toevloed van starters verwachten wij ook in 2011 een verdere hausse van het aantal faillissementen binnen deze groep.”

9. Meer jobs met overheidssubsidies

“Deze loonsubsidies bewijzen niet dat de overheid een grotere greep krijgt op de arbeidsmarkt”, stelt Ludo Struyven, Hoofd van de groep Arbeidsmarktonderzoek van HIVA – K.U.Leuven. “Integendeel, de overheid lost meer en meer greep door de heffing op de lonen te verlagen. De subsidies compenseren een klein beetje de hoge Belgische arbeidskosten bestaande uit een combinatie van sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing. Meestal zijn deze laatste maatregelen slechts tijdelijk en gericht op bepaalde sectoren of zwakkere groepen zoals de laaggeschoolden. Terwijl deze groepen in de jaren zestig en zeventig nog plaats vonden in de overheidsbedrijven, verdwijnt dit soort jobs meer en meer. In de moderne, afgeslankte overheidsbedrijven worden deze groepen slechts heel gedeeltelijk vervangen. Ik verwacht dat de laaggeschoolden het moeilijker zullen krijgen om een vaste baan te vinden. Onder meer omdat de overheid zal moeten besparen wat waarschijnlijk ook in de zorgsector zal gevoeld worden. Hier evolueren we naar minder arbeidsintensieve zorg. Als er verder banen sneuvelen onder de minder productieve werknemers, vermoed ik dat de overheid het subsidiewapen zal blijven hanteren, maar dan nog meer gericht op deze typische sectoren en zwakkere groepen.”

Loonsubsidies 1996 – 2012
(IN MILJOEN EURO)

 

1996

2010

2012

Vermindering werkgeversbijdragen

1.306

4.628

4.430

Loonsubsidies

19

4.625

5.148

- Via sociale zekerheid

0

2.363

2.721

Sociale Maribel

0

708

715

Jongerenbonus (non-profit)

0

28

29

Alternatieve sociale Maribel

0

59

66

Activering

0

339

397

Dienstencheques

0

1.229

1.515

- Via federaal niveau

0

2.220

2.383

Nacht- en ploegenarbeid

0

900

987

Overuren

0

45

55

Onderzoek en ontwikkeling

0

331

340

Algemene subsidies

0

849

900

Specifieke subsidies

0

95

101

- Via gewestniveau

19

42

44

Oudere werklozen

0

27

28

Werkgegelegenheidspremie

19

16

16

TOTAAL ten gunste van werkgevers

1.325

9.254

9.578

Verminderingen werknemersbijdragen

0

637

591

(bron: Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, rapport over de loonkostenontwikkeling, november 2010)

Veel meer dan 15 jaar geleden subsidieert de overheid bepaalde jobs en nacht- en ploegenarbeid. Deze loonsubsidies bestaan meestal uit vrijstellingen van de bedrijfsvoorheffing: de werkgever houdt een deel van de bedrijfsvoorheffing in. Terwijl in 1996 de bedrijven 19 miljoen euro steun ontvingen voor bepaalde werknemers, verwacht het Planbureau dat de federale overheid en de sociale zekerheid in 2012 voor  5,1 miljard euro zullen uitkeren aan loonsubsidie. Zo keert de overheid vandaag 1,2 miljard euro uit voor de dienstencheques, in 2012 wordt dat 1,5 miljard euro.

10. Extra groeibonus voor Vlaanderen

KBC Groep rekent op een groeibonus voor Vlaamse arbeidsmarkt. Senior economist Johan Van Gompel: “De Belgische conjunctuur volgde de voorbije kwartalen opvallend het pad van de Duitse. Midden verleden jaar maakten we een overtuigende conjuncturele ommezwaai mee. Dat vertaalde zich in een hersteld consumentenvertrouwen. Dit optimisme was voornamelijk toe te schrijven aan de verbetering op de arbeidsmarkt. Tussen het najaar van 2009 en dat van 2010 werden er netto 45.200 banen gecreëerd. Naar schatting kwamen er daar in het laatste kwartaal van 2010 nog zo’n 15.000 bij. Die banencreatie is des te opmerkelijker omdat de werkgelegenheid tijdens de voorbije recessie verrassend goed heeft standgehouden.”

“De aanwervingsplannen van de bedrijven, het aantal openstaande vacatures en de verrichte uitzendarbeid suggereren dat de gunstige arbeidsontwikkeling zich de komende kwartalen zal doorzetten. Dat herstel doet zich meer uitgesproken voor in Vlaanderen dan in Wallonië.”

“Vlaanderen houdt meer dan Wallonië de lijn aan die Duitsland aangeeft. Dat zorgt ook voor een gunstigere dynamiek in Vlaanderen voor relatief meer beterschap op de arbeidsmarkt. Juist, in Wallonië is het aantal werklozen al vroeger beginnen dalen. Maar in Vlaanderen zette die daling zich de voorbije maanden forser door dan in Wallonië. Ook in 2011 zal Vlaanderen die groeibonus behouden.”

De recente rondvraag van Manpower bevestigt deze analyse: in Vlaanderen overweegt 8% van de ondervraagde werkgevers een personeelsuitbreiding. In Wallonië tonen de werkgevers zich eerder onzeker: ze verwachten de komende maanden een stagnatie van de arbeidsmarkt.