146.000 jobs in zorgsector op komst, helaas is er geen geld

De non-profitsector zoekt de komende maanden een nieuw sociaal akkoord. En dat dreigt een behoorlijk zware bevalling te worden. Waar liggen de pijnpunten?

Extra loon

Hebben we het over de non-profitsector dan hebben we het over zowel ziekenhuizen en thuisverpleging als over de centra voor geestelijke gezondheidszorg en de bijzondere jeugdzorg en kinderopvang. Een heel omvangrijke sector dus, met nogal wat ongenoegen hier en daar.

Voor het nieuwe sociaal akkoord vragen de vakbonden in de eerste plaats een loonsverhoging. Financieel geen klein bier, als je weet dat het over 400.000 mensen gaat, beseft ook Selleslach, nationaal verantwoordelijke van LBC-NVK non profit. “Het gaat over veel geld, en het zijn moeilijke tijden, maar de huidige economische situatie blijft ook geen vijf jaar duren. In een eerste instantie verwachten we meer investeringen in tewerkstelling. Het gaat dus niet alleen om loonsverhogingen. Daarnaast dringt 90% van de werknemers in de non-profit vandaag aan op een aanvullend pensioen, zo blijkt uit een bevraging. Ook daar willen we rekening mee houden.” Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder van Zorgnet Vlaanderen: “We dringen aan op investeringen in de tweede pensioenpijler, eerder dan op een pure loonsverhoging. Ons doel daarbij is 250 euro per maand extra bovenop het gewone pensioen. Daarnaast pleiten we ook voor een gezonde loonspanning in de sector, zodat mensen die verantwoordelijkheid willen nemen, zoals hoofdverpleegkundigen of afdelingshoofden, daar ook voor beloond worden.”

Extra collega's

De sector schreeuwt ook om extra mensen. Alleen al om de normale groei bij te benen, zijn er volgens het Planbureau tegen eind 2014 zo’n 70.900 nieuwe jobs nodig. En dan hebben we het nog niet gehad over de impact van de vergrijzing in de sector zelf. “Momenteel zijn 75.000 werknemers in de non-profit ouder dan 45. Ook zij moeten de komende jaren geleidelijk vervangen worden. Met andere woorden: op langere termijn hebben we het over zowat 146.000 vacatures die ingevuld moeten raken”, aldus Selleslach. “En helaas is er de voorbije jaren ook amper stilgestaan bij de gevolgen van de vergrijzing, en is ook het budget amper de hoogte ingegaan. Ook niet toen het economisch beter ging. Het is dus wel heel kort door de bocht om nu te stellen dat er ook in de zorgsector dringend gesnoeid moet worden.”

Een ander heikel punt zijn de personeelsnormen in de sector, die vaak veel te laag liggen. “Vooral de ouderenzorg heeft veel te lage personeelsnormen. De meeste bejaardentehuizen werken nu al met meer mensen, en maar goed ook: anders zouden er doden vallen.” De gehandicaptenzorg daarentegen draait al 10 jaar op 80% van de wettelijke personeelsnorm. Peter Degadt: “De personeelsbehoefte daar is heel groot en dat zal dus onvermijdelijk ook een flinke duit kosten.”

Extra complex

Door het personeelstekort is de werkdruk in de zorgsector heel groot. Marc Selleslach: “Overuren zijn een groot probleem. Niet alleen bij verpleegkundigen. Het personeelstekort breidt zich uit naar verzorgend personeel, informatici en administratieve functies.” Peter Degadt: “Het evenwicht tussen werk en privé is bij velen zoek. En daarbij komt ook nog de toegenomen complexiteit van het werk. Wie vandaag in de residentiële jeugdzorg terecht komt, kampt met een veel zwaardere problematiek dan vroeger omdat er intussen veel meer ambulante begeleiding is. Hetzelfde geldt voor de ouderenzorg. En dan hebben we het nog niet gehad over de extra administratieve taken.”

Tekst: Dominique Soenens