“Wie durft zijn nek nog uitsteken in dit stuurloze land?”

Elke week geeft een van onze journalisten zijn mening over een thema uit de economische actualiteit. Deze week maakt Erik Verreet een round-up van onze arbeidsmarkt, naar aanleiding van de 1 mei-viering.

Het is 1 mei, maar valt er iets te vieren? Om het glas te heffen op het einde van de crisis is het nog wat vroeg. Karl Marx wist alles van crisissen: een crisis is een correctie waarmee het kapitalisme zijn eigen voortbestaan verzekert: “De crisis vormt altijd het uitgangspunt voor het nemen van een grote nieuwe aanloop.” Karl Marx werd overweldigd door de omvang en de snelheid van de industriële revolutie. Die zette binnen de kortste keren de hele wereld op zijn kop. Als een echte topeconoom schetste hij het kapitalisme als de meest innovatieve en tegelijk de meest destructieve economische orde in de geschiedenis van de mensheid. Vanuit de innerlijke tegenspraken van het kapitalisme trachtte hij de tendensen van morgen zien.

Ook wij zitten volop in een revolutie die ons soms de adem afsnijdt. Hoe zullen de digitale revolutie en de globalisering ons werk veranderen? We zoeken een nieuw model. De voorbije tien jaar vierde hebzucht hoogtij: iedereen mocht onbelemmerd zijn eigenbelang nastreven. Zo sukkelden we in een diepe crisis. Die crisis was een zwarte mis voor het vrije liberalisme. Nieuwe regels zullen de jacht op ongebreidelde materiële vooruitgang moeten intomen. Maar wie levert de analyse?

En kijk, daar duikt opnieuw een profeet op. De Amerikaan Jeremy Rifkin gelooft dat we een derde industriële revolutie beleven. “We moeten af van het denkbeeld dat de mens rationeel, hebzuchtig, autonoom en utilitair is. Mensen zijn empathisch en zullen de eerstkomende decennia steeds meer naar elkaar toe groeien”, parabelt Jeremy Rifkin. In zijn ogen vormen het internet en Facebook de basis voor een nieuwe samenleving. Die sociale netwerken, ondersteund door veel hernieuwbare energie, zullen elke medemens omtoveren tot een vriend. “We zullen elkaar in de armen vallen”, gelooft Rifkin. Krijgen we eindelijk wat ‘flower power’ in de economie? Het klinkt bijzonder naïef. Zoals de klasseloze maatschappij van Marx onhaalbaar bleek, is de voorspelling van Jeremy Rifkin evengoed een opgeblazen heilsvoorspelling.

We kunnen best verder zonder ideologie. Vlaanderen heeft concrete toekomstprojecten nodig. Maar wie durft zijn nek nog uitsteken in dit stuurloze land? Je mag me altijd uitnodigen, maar ik zie weinig reden om rond de meiboom te dansen.

Lees ook de standpunten van de collega-journalisten