Vacature.com

Regelmatig verwacht mijn baas dat ik overuren presteer. Kan dit? Ik word voor deze extra uren bovendien niet betaald! Is het niet verplicht om overuren toch uit te betalen ?

ANTWOORD

• Principe
• Uitzonderingen
• Inhaalrust
• Overloon en gewoon loon
• Absolute grenzen
• Naleven van de uurroosters

Principe

In principe is het voor een werkgever verboden om zijn werknemers overuren te laten presteren. Buiten de grenzen van de normale arbeidstijd mag immers normaal gezien niet gewerkt worden.

Uitzonderingen

Op deze algemene regel zijn echter een hele resem uitzonderingen voorzien.

Het gaat bijvoorbeeld om overuren die gepresteerd moeten worden wegens een buitengewone vermeerdering van het werk, wegens dringende arbeid aan machines of materieel, wegens een onvoorziene noodzakelijkheid, wegens werken die omwille van hun aard niet mogen onderbroken worden, enz.

Deze uitzonderingen zijn limitatief opgesomd door de wet en elk aan specifieke (formele) voorwaarden gebonden.

Inhaalrust

Je werkgever moet je inhaalrust toekennen. Belangrijk is dat deze wordt toegekend in het trimester waarin de overuren werden gepresteerd. Het is immers de bedoeling dat op die manier de wekelijkse arbeidsduur als een gemiddelde over deze periode bereikt wordt. Soms kan een langere periode dan een trimester voorzien worden, weliswaar met een maximum van één jaar.

Dit gebeurt door middel van een Koninklijk Besluit, een collectieve arbeidsovereenkomst of, indien er geen KB of cao voorhanden is, door een wijziging van het arbeidsreglement.

Deze inhaalrust mag niet geplaatst worden op dagen waarop anders ook niet zou worden gewerkt. Ze moet met andere woorden effectief zijn. Het tijdstip waarop de inhaalsrust moet worden opgenomen, wordt best in onderling overleg tussen jou en je werkgever bepaald. Als er geen akkoord bereikt wordt, is het de werkgever die beslist.

Overloon en gewoon loon

Je werkgever is verplicht je een overloon of een overurentoeslag uit te betalen. Bij arbeidssystemen waarin overschrijdingen van de normale arbeidsduur zijn ingebouwd, zoals bijvoorbeeld ploegenarbeid, valt deze voorwaarde in principe weg.

De loontoeslag bedraagt 50% van het gewone loon, maar wordt opgetrokken tot 100% voor overuren op zondag, feestdag of vervangende feestdag.

Het overloon moet uitbetaald worden bij de eerstvolgende normale uitbetaling van de lonen die volgt op de prestatie van de overuren.

De betaling van het gewoon loon voor de overuren wordt evenwel niet (noodzakelijk) betaald op het einde van de betaalperiode waarin de overuren werden gepresteerd. Inderdaad, om te vermijden dat je geen inkomsten zou hebben tijdens de opname van de inhaalrust, werd beslist het gewone loon voor de prestatie van je overuren uit te betalen op het ogenblik dat je van je inhaalrust geniet. Op die manier wordt het normale niveau van je inkomen gewaarborgd tijdens de inhaalrustperiodes.

Absolute grenzen

Zelfs al heeft men de wettelijke toelating om overuren te laten presteren, toch kan dit niet onbeperkt. Er zijn absolute grenzen die niet mogen overschreden worden.

Zo is er een daggrens van 11 uren en een weekgrens van 50 uren. Deze mogen, op een aantal uitzonderingen na, nooit overschreden worden.

Daarnaast is er ook nog de interne 65-overurengrens. Door de instelling van deze interne overurengrens wou de wetgever vermijden dat overuren op een onbeperkte wijze gecumuleerd worden. Van zodra deze grens bereikt wordt, is het verboden nog verder overuren te presteren, zonder eerst inhaalrust toe te kennen.

Naleven van de uurroosters

Je mag in principe niet werken buiten de uurroosters van het arbeidsreglement. Voor specifieke overuren kan dit wel. Het gaat dan meestal over overuren die niet te voorzien zijn.

Opgelet! Voor nachtarbeiders gelden specifieke regels inzake overuren.