Afwijking tewerkstellingsverbod
Wanneer mag werken op een feestdag toch?
Volgens de feestdagenreglementering is het verboden om werknemers op een feestdag te laten werken. Feestdagen zijn immers verplichte rustdagen.
Ten aanzien van het principe van de verplichte rust op feestdagen, zijn er heel wat afwijkingen, veelal voor specifieke werkzaamheden of bedrijven. Zo is onder bepaalde voorwaarden en mits het respecteren van een aantal regels tewerkstelling op feestdagen mogelijk in:
- beenhouwerijen, bakkerijen, dagbladondernemingen, ...
- hotels, motels, restaurants, cafés
- klinieken
- apotheken, drogisterijen, ...
- werken die niet op een andere dag kunnen gebeuren
- ploegenarbeid
- ...
Gevolgen als je werkt op een feestdag
Indien de werkgever zich kan beroepen op een van de afwijkingen en bijgevolg het personeel op een feestdag kan tewerkstellen, moet hij wel rekening houden met de volgende regels:
1. Betaalde inhaalrust
De werknemers die op een feestdag werken, hebben recht op betaalde inhaalrust. Deze inhaalrust moet effectief zijn, d.w.z. dat deze moet samenvallen met een gewone activiteitsdag van de werknemer. De inhaalrust moet in principe worden toegekend binnen de zes weken na de feestdag. Sectoraal kan worden afgeweken van deze termijn (via KB).
De duur van de inhaalrust wordt op een verschillende manier bepaald voor deeltijdse en voltijdse werknemers:
Voltijdse werknemer:
een voltijdse werknemer heeft recht op een volledige dag inhaalrust, als hij vier uren of langer heeft gewerkt op de feestdag.
Heeft hij minder dan vier uren gewerkt, dan heeft hij recht op een halve dag inhaalrust, die moet worden toegekend voor 13 uur of na 13 uur; op die dag mag bovendien niet langer dan vijf uren arbeid worden verricht.
Deeltijdse werknemer:
de inhaalrust voor een deeltijdse werknemer is gelijk aan de werkelijke duur van de arbeid op de feestdag.
2. Betaling van de arbeid op de feestdag
De werkgever moet het normale loon betalen voor werk op een feestdag.
Voor het werk dat op een feestdag wordt verricht, betaalt de werkgever het normale loon in verhouding tot de prestaties. Ingeval van overwerk op een feestdag, moet een loontoeslag van 100% worden betaald.
Zeer vele sectoren voorzien bovendien extra vergoedingen voor arbeid op een feestdag, ook al gaat het niet om overuren.
De bevoegde inspectiediensten verwittigen
De werkgever moet uiterlijk acht dagen na de tewerkstelling op de feestdag en in ieder geval voor de dag waarop de inhaalrust wordt verleend, de dienst Toezicht op de Sociale Wetten verwittigen.
Bijkomende beperkingen voor jeugdige werknemers
De werknemers die jonger zijn dan 18 jaar, mogen op feestdagen alleen tewerkgesteld worden om:
- het hoofd te bieden aan een voorgekomen of dreigend ongeval;
- bij dringende arbeid aan machines en materieel;
- bij arbeid die door een onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist.
De werkgever moet dan binnen drie dagen de dienst Toezicht op de Sociale Wetten inlichten.
De mogelijkheid tot tewerkstelling op een feestdag bestaat daarnaast ook voor jongeren die:
- acteur of figurant zijn bij uitvoeringen van culturele, wetenschappelijke, opvoedkundige of artistieke aard of bij modeshows;
- deelnemen aan sportmanifestaties;
- tijdens de kerst-en nieuwjaarsvakantie, de paasvakantie en in de periode tussen pinksterzondag en 30 september werken in kleinhandelszaken, kapperssalons, ondernemingen voor het verhuren van boeken, stoelen en vervoermiddelen, in badplaatsen, kuuroorden en toeristische centra (verwittiging van de dienst Toezicht op de Sociale Wetten, minstens 5 dagen vooraf).
