Alternatieve beloning / Extralegaal pensioen en verzekering
Naast de wettelijke pensioenen en de individuele verzekeringen bestaan er aanvullende collectieve verzekeringen. Deze kunnen zowel gemeenschappelijk georganiseerd worden, als per sector als individueel. Sinds 1 januari 1996 legt de Wet Willockx-Colla gemeenschappelijke regels vast voor de aanvullende pensioenen, dat zijn de groepsverzekeringen en de pensioenfondsen , die de werknemer een aanvullend inkomen moeten verzekeren wanneer ze de pensioenleeftijd bereiken.
Een pensioenfonds wordt door het bedrijf zelf georganiseerd en is een soort spaarkas, waarin bijdrage worden gestort, met het oog op de financiering van aanvullende pensioenen van de werknemers die met pensioen gaan.
Een groepsverzekering is een verzekeringscontract door het bedrijf bij een verzekeringsmaatschappij afgesloten. Bij pensionering komt de verzekeringsmaatschappij tussen ten voordele van de gepensioneerde.
Dit voordeel kan enkel worden gefinancierd door bijdragen van de werkgever en/of door bijdragen van de werknemer en kan :
- ofwel het samengestelde kapitaal zijn, dat voorziet in een aanvullend inkomen bij het wettelijk pensioen (gefinancierd door werkgeverspremies en eventueel persoonlijke bijdragen)
- ofwel een gewaarborgd inkomen zijn, gelijk aan een percentage van het laatste brutojaarinkomen (of van het gemiddelde inkomen van de laatste jaren, wettelijk pensioen inbegrepen).
Enkel de werkgever beslist om een regeling van aanvullend pensioen in te stellen, te wijzigen of op te heffen. De uitzondering is een regeling met bijdragen die gelden voor alle werknemers in de onderneming, want dan wordt de beslissing genomen:
- ofwel door een collectieve overeenkomst in de onderneming;
- ofwel door een wijziging van het arbeidsreglement .
Bij een regeling van aanvullend pensioen, moeten de werknemers in dienst er zich niet bij aansluiten, tenzij deze regeling door een collectieve arbeidsovereenkomst wordt ingesteld.
Bepaalde collectieve overeenkomsten die door paritaire comités werden afgesloten, voorzien in de toekenning van een kapitaal of een rente voor werknemers met pensioen, gefinancierd door de werkgever. Meestal is het belang van die voordelen vrij gering.
Een werkgever kan een werknemer om reden van uitmuntende verdiensten bijvoorbeeld ook een éénmalige som of een periodieke rente uitkeren. Dat zijn eenzijdige pensioenverbintenissen .
De gewone ziekte- en invaliditeitsverzekering betaalt niet alles terug. Een werknemer loopt het risico te worden getroffen door een langdurige ziekte of een handicap. Daarom hebben werkgevers systemen bedacht die zorgen dat een deel van de kosten van een arbeidsongeschikte werknemer wordt gedekt. Concreet betekent dat dat de onderneming een deel van de kosten voor geneesmiddelen of de geneeskundige honoraria (derde betaler) voor haar rekening neemt of voor haar personeel een ziektekostenverzekering onderschrijft.
