De 'klassieke' huisarbeider
- definitie huisarbeid
- Gelijkschakeling met een 'gewone' arbeidsovereenkomst
- Gemengde situatie
- Specifieke rechten en plichten van de partijen
- Schriftelijke overeenkomst
- Arbeidsduur
- Zondagsrust en feestdagen
- Schorsing van de arbeidsovereenkomst
- Sollicitatieverlof
- Voorrang vacante dienstbetrekking binnen de onderneming
Definitie huisarbeid
De huisarbeider is een arbeider of bediende die, in zijn woonplaats of in een andere door hem gekozen plaats, arbeid verricht tegen loon onder gezag van de werkgever zonder dat deze toezicht of rechtstreekse controle uitoefent.
Gelijkschakeling met een 'gewone' arbeidsovereenkomst
De huisarbeid werd quasi volledig gelijkgeschakeld met een gewone arbeidsovereenkomst voor arbeiders of bedienden. Dit betekent dat de meeste rechten en plichten, die gelden binnen een normale arbeidsovereenkomst, van toepassing zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de bepalingen inzake de beperkte aansprakelijkheid van de werknemer, opzeggingstermijnen, concurrentiebedingen, Zo ook kan de arbeidsovereenkomst voor huisarbeid van onbepaalde duur, van bepaalde duur of voor een welomschreven werk zijn.
De afwijkingen op de regels die gelden voor een gewone arbeidsovereenkomst houden verband met het specifieke karakter van huisarbeid: werken op een zelf gekozen plaats zonder rechtstreeks toezicht van de werkgever.
Gemengde situatie
De wet is ook van toepassing op gemengde situaties. Wanneer een werknemer gedeeltelijk buiten de onderneming werkt en gedeeltelijk in de onderneming is hij aan beide statuten onderworpen. Voor de arbeid verricht in de lokalen van de werkgever gelden uiteraard niet de bepalingen die eigen zijn aan de huisarbeid.
Specifieke rechten en plichten van de partijen
Als je thuis werkt, heeft je werkgever geen rechtstreeks toezicht meer op wat je doet. Rekening houdend met dit aspect werden de verplichtingen van de partijen aangepast:
- Je werkgever is verplicht de nodige hulp, hulpmiddelen en materialen te geven voor de uitvoering van het overeengekomen werk. Hij moet het loon betalen op de overeengekomen wijze, tijd en plaats.
- Als je arbeidsongeschikt bent, ben je niet alleen verplicht om de werkgever onmiddellijk te verwittigen, maar ben je ook wettelijk verplicht om een geneeskundig getuigschrift aan je werkgever te geven binnen de 2 werkdagen vanaf de dag van de arbeidsongeschiktheid.
Opgelet: ben je een telewerker, dan gelden andere regels.
Je werkgever moet een schriftelijke arbeidsovereenkomst opmaken met verplichte vermeldingen. De overeenkomst moet uiterlijk bij de aanvang van de werkzaamheden vastgesteld zijn.
Schriftelijke overeenkomst
Er moet een individuele schriftelijke arbeidsovereenkomst gesloten worden, ten laatste op het ogenblik dat de uitvoering van het contract aanvangt. Die overeenkomst bevat een aantal verplichte vermeldingen:
- De identiteit van de werkgever
- De identiteit van de werknemer
- De plaats die de werknemer gekozen heeft om zijn werk uit te voeren moet als plaats van tewerkstelling opgegeven worden
- Beschrijving van het overeengekomen werk
- Het overeengekomen loon of de berekeningswijze van het loon moet opgegeven worden
- De vergoeding die de werkgever betaalt als dekking voor de kosten van de huisarbeider (supplementair aan de hulp en -middelen die de werkgever reeds moet voorzien voor de uitvoering van het werk). Men gaat er immers vanuit dat een huisarbeider extra kosten heeft die inherent zijn aan de uitvoering van de overeenkomst voor huisarbeid (vb. verwarmingskosten, elektriciteit, telefoonlijn). Voorziet de overeenkomst geen onkostenvergoeding, dan geldt een forfaitaire onkostenvergoeding gelijk aan 10 % van het loon voor de huisarbeid, tenzij de werknemer aantoont dat de werkelijke kosten hoger liggen. De vergoeding kan ook in een CAO opgenomen zijn.
- Het bevoegd paritair comité
- De overeengekomen arbeidsregeling en/of werkrooster en/of het overeengekomen minimale volume van de prestaties
Sanctie
Is er geen geschrift of ontbreekt er een vermelding (met uitzondering van de onkostenvergoeding), dan geldt als sanctie dat de werknemer op elk ogenblik de overeenkomst kan beëindigen zonder opzeggingstermijn of vergoeding.
Opmerking: Wanneer een werknemer in het kader van zijn arbeidsovereenkomst deels thuis en deels in de onderneming werkt, is de sanctie moeilijk toepasbaar. De arbeidsovereenkomst kan immers niet gedeeltelijk beëindigd worden.
Arbeidsduur
Huisarbeiders zijn niet onderworpen aan de regels inzake arbeidsduur. Dat betekent dat er geen maximumarbeidstijd geldt, dat het verbod op nachtarbeid niet van toepassing is, dat er ook geen overuren kunnen zijn en er bijgevolg geen sprake kan zijn van overloon en inhaalrust. Er geldt ook geen minimale daggrens voor de prestaties.
Opgelet: de regels m.b.t. de minimale weekprestaties gelden wel (principe: de wekelijkse arbeidsduur mag niet lager zijn dan 1/3 van de wekelijkse arbeidsduur van een voltijdse werknemer in de onderneming).
Zondagsrust en feestdagen
Huisarbeiders zijn niet aan de reglementering op de zondagsrust onderworpen. Dat betekent dat er op zondag mag gewerkt worden en dat daarvoor geen inhaalrust moet gegeven worden.
Ook op feestdagen kan gewerkt worden. Let wel, hier geldt wel een recht op inhaalrust voor prestaties op een feestdag en er is recht op loon voor tien feestdagen per jaar.
Schorsing van de arbeidsovereenkomst
Uitsluiting
Een aantal schorsingsgronden worden voor de huisarbeider uitgesloten. Zo is de schorsing van de arbeidsovereenkomst wegens technische stoornis in de onderneming en de schorsing wegens slecht weer niet mogelijk voor huisarbeiders.
Gewaarborgd dagloon
De huisarbeider die forfaitair betaald wordt, heeft recht op een gewaarborgd dagloon voor een onderbroken arbeidsdag. Het recht ontstaat wanneer hij het werk niet kan beginnen of verderzetten om een reden buiten zijn wil. (vb, stroompanne, technisch defect, brand, ).
De huisarbeider die niet-forfaitair betaald wordt (vb. per stuk of per taak betaald), worden van dit recht uitgesloten.
Gewaarborgd loon ingeval van (beroeps-)ziekte en (arbeids-)ongeval
Uitgangspunt: voor huisarbeiders die een niet-forfaitair loon ontvangen (Vb. per stuk, per prestatie, commissieloon), is het onmogelijk om het verlies van loon vast te stellen. Voor deze huisarbeiders gelden afwijkende berekeningsregels inzake gewaarborgd loon.
Tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid hebben zij per dag recht op 1/7 van hun normaal wekelijks loon, vastgesteld overeenkomstig de feestdagenwet. Zo bepaalt de feestdagenwet voor werknemers die per stuk of per taak betaald worden dat het loon vastgesteld wordt aan de hand van wat zij verdienden tijdens de voorbije 4 weken.
Bovendien heeft de werknemer recht op gewaarborgd loon voor alle dagen binnen de periode van arbeidsongeschiktheid en niet enkel voor de dagen van gewone activiteit.
Voor werknemers die een forfaitair loon ontvangen, wordt het loon normaal verder betaald tijdens de periode van gewaarborgd loon.
Sollicitatieverlof
Enkel de forfaitair betaalde huisarbeider heeft recht op sollicitatieverlof. Werknemers per stuk/taak betaald, kunnen hier geen aanspraak op maken.
Voorrang vacante dienstbetrekking binnen de onderneming
Net zoals de deeltijdse werknemers heeft de huisarbeider voorrang om een vacante dienstbetrekking binnen de onderneming te verkrijgen. Hij moet hiertoe een schriftelijke aanvraag indienen bij de werkgever.
