Wat is een beroepsziekte?
Wanneer spreken we van een beroepsziekte? Is dat hetzelfde als een arbeidsongeval? Hoe kan ik erkenning aanvragen voor een beroepsziekte?
ANTWOORD
Een beroepsziekte is een aandoening of ziekte die een gevolg is van werkzaamheden verricht tijdens het uitoefenen van het beroep. Ze kan van een arbeidsongeval onderscheiden worden doordat de grondslag van de aandoening niet altijd een plotse gebeurtenis is. Soms is het verband tussen de blootstelling aan een risico en de uiteindelijke ziekte dus niet zo duidelijk.
Bij het bestuderen van de mogelijke oorzaken van beroepsziekten stuit men tevens op het probleem van de meervoudigheid van schadelijke invloeden: de ziekmakende factoren kunnen zowel in de taak zelf als in de taakomgeving (bijv. blootstelling aan scheikundige stoffen en lawaai) gelegen zijn.
Een beroepsziekte is dus om verschillende redenen niet zo eenvoudig te definiëren. Niet iedere tijdens het werk opgelopen ziekte wordt als beroepsziekte erkend. In België zijn er 2 mogelijkheden om een erkenning aan te vragen voor een beroepsziekte.
Er bestaat een officiële lijst van erkende beroepsziekten, het lijstsysteem, vastgelegd bij Koninklijk Besluit van 28 maart 1969. In de lijst zijn aandoeningen en risico's opgenomen die erkend zijn door het Fonds voor de Beroepsziekten (FBZ), dat is de instantie die de beroepsziekten erkent.
Die lijst maakt het voor een slachtoffer eenvoudig om zijn beroepsziekte te bewijzen: als een werknemer lijdt aan een ziekte die voorkomt op de lijst en aantoont dat hij tijdens en door zijn arbeid blootgesteld werd aan een risico dat tot die ziekte aanleiding kan geven, dan is zijn ziekte een beroepsziekte. De bewijslast ligt dus niet bij het slachtoffer.
Als je een aanvraag indient bij het FBZ, moet je twee zaken bewijzen:
- dat je aan een bepaalde beroepsziekte lijdt (met een medisch attest) en
- dat je blootgesteld bent of was aan het risico van die ziekte (met een lijst van de werkgevers en de uitgeoefende beroepen).
Het is niet uitgesloten, dat een ziekte, die niet op de lijst der erkende beroepsziekten voorkomt, toch haar oorzaak vindt in het beroep dat je uitoefent. In dat geval kan je een aanvraag indienen bij het FBZ via het open systeem.
In dat geval ligt de bewijslast bij de werknemer. Hij/zij moet zelf het bewijs leveren van, enerzijds, de blootstelling aan een risico en, anderzijds, het oorzakelijk verband tussen de ziekte en de blootstelling. Via het open systeem kunnen dus ook ziekten erkend worden die niet op de lijst van beroepsziekten voorkomen. De aanvrager moet enkel kunnen bewijzen dat de ziekte op 'een gedetermineerde en rechtstreekse wijze' het gevolg is van de beroepsuitoefening.
Er wordt niet verwacht dat het beroep de enige oorzaak is in het ontstaan van de ziekte maar de invloed ervan moet wel doorslaggevend zijn. De bewijslast ligt hier dus een stuk moeilijker dan voor ziekten of risico's uit de lijst. Een commissie van het FBZ beslist uiteindelijk over de erkenning als beroepsziekte.
i.s.m. Arista 
De inhoud van deze tekst heeft een louter informatief karakter. De lezer kan geen rechten ontlenen aan deze tekst. Voorgaande vragen worden bewaard in het archief van de Vraag van de Week.
